Blog

  • Nga Lutfi DERVISHI – Drejtësia, kjo dramë me 5 akte

    Në Shqipëri salla e gjyqit është vetëm akti final i një drame me pesë akte, katër prej të cilave luhen jashtë godinës së gjykatës.

    Gjyqi kafeneve

    Mes aromës tunduese të kafesë që përzjehet mes mjegullës së tymit të duhanit, farkëtohet fati i njerëzve që një ditë do të përballen me drejtësinë në gjykatë. 

    Në Shqipëri kemi jo pak por 18 mijë kafene, mbase veç dosjet e mbetura stok në Gjykatën e Lartë ja kalojnë për rekord numrash.

    Juristët e kafenesë, të armatosur me vite përvojë dhe eskpertizë që varion nga ligji ndërkombëtar për detin te thashethemet e lagjes, nuk hezitojnë të japin drejtësi të shpejtë.

    “E di unë si do të mbarojë kjo punë,” thotë njëri, duke tymosur cigaren me pamje të Salomonit.

    Çfarë provash, çfarë dëshmish, çfarë faktesh, e dinë të gjithë se çfarë ka bërë… Maskarai! Burg! Aty të kalbet! Nuk ka nevojë për asgjë, tashmë vendimi është dhënë dhe verdiktdhënësit janë po aq të sigurtë sa edhe shkuma mbi kapuçiono.

    Gjyqi i Facebook-ut

    Këtu drejtësia leviz më shpejt se në kafene. Vendimet jepen në seksionin e komenteve dhe provat paraprake shqyrtohen me like. Njëri shkruan fjalë që nuk i kupton as vetë, një tjetër fshin çfarë ka shkruar sepse gabimisht komenti i tij ka dalë pa asnjë gabim. Një tjetër shpërndan një meme. Verdikti bëhet viral, gjyqtarët janë globalë se nuk përtojnë të japin vendim edhe ata që ndodhen në anën tjetër të globit. Ushtria e prokurorëve të Facebook është e pamëshirshme!

    Gjyqi i medias

    Këtu vendimet ulërasin në formën e titujve me gërma të mëdha dhe pyetjeve retorike. Këtu “gazetari” është polic, oficer i policisë gjyqësore, prokuror, avokat, gjyqtar, noter, përmbarues.

    Këtu rrëfimi merr nota tragjike, “gazetarë” dhe “komentatorë” flasin sikur gjithë jetën e kanë kaluar prapa kurrizit të akuzuarit dhe kanë parë edhe tekstet që ka shkruajtur në Whatsapp.

    Nën dritat e studios, “ekspertët”, flasin me një autoritet hyjnor. Për hir të së vërtetës këtu qëllon që thuhet edhe ndonjë e vërtetë, por ajo përshëpëritet gjatë atyre minutave të bekuara të publicitetit.

    Vendimi që jep media është i zhurmshëm në publik ku shpesh qëllon që gjatë këtij vendimi të harrohen disa vogëlsira si faktet apo provat.

    Në këtë vend të zhuritur për drejtësi, kush ka kohë të lexojë dëshmi, apo të dëgjojë dëshmitarë. Koha është flori apo jo?

    Gjyqi i politikanëve

    Ndokush mund të mendojë gabimisht se Gjykata Supreme në Shqipëri është Gjykata e Lartë, apo Gjykatë Kushtetuese.

    Ndonjë tjetër mund të mendojë se ka edhe më lart, duke menduar Gjykatën e Strasburgut. Por jo.

    Gjykata Supreme këtu është gjyqi politik. Fajësia dhe pafajësia në këtë gjykatë janë po aq relative sa edhe teoria e relativitetit të Ajnshtajnit.

     Politikani është  i vetmi “gjykatës” që mbron djallin dhe sulmon shenjtorin. Në këtë gjyq nuk ka ëngjëj. Këtu të gjithë janë fajtorë dhe të pafajshëm në varësi nga fryn era dhe tufani i radhës.  Kjo është “gjykata” që i bën gjyqin edhe vetë gjykatës.

    Gjyqi në sallën e gjyqit

    Mes zhurmës së vendimeve të dhëna në tavolinat e kafeneve, platformave të panumurta të rrjeteve asociale, lajmeve e emisioneve pa fund, kuvendeve të partive dhe sallës së parlamentit, më në fund mbërrihet në aktin final në sallën e gjyqit. Këtu është gjykatësi figura më e harruar në drejtësinë popullore. I veshur me solemnitetin e rrobës së tij, gjykatësi duhet vendosë bazuar mbi ligjin.

     Në sallën e vërtetë të gjyqit, gjykatësi është arbitri i paanshëm mes mbrojtes dhe akuzës.

    Ai është njeriu që shqyrton me rigorozitet, jo atë që dinë të gjithë, por atë që ai mund të provojë, është vendi ku dëshmitarët kryqëzohen, ku kushtetuta dhe ligji janë Zoti dhe precedentët ligjorë udhërrëfyes që vlejnë më shumë se postimet në facebook/instagram e konferencat për shtyp.

     Salla duhet të jetë një domen ku sundon ligjit dhe ku kapriçot e opinionit publik nuk kanë asnjë fuqi.

    Këtu gjykatësi përfaqëson parimet e drejtësisë dhe procesit të rregullt, duke u përpjekur të sigurojë që drejtësia jo vetëm të jepet, por të shërbehet në mënyrën e duhur, bazuar në fakte dhe ligje në vend të supozimeve, hamendësimeve,zhurmës dhe ulërimave.

    Mjerisht, pëshpëritjet e kafeneve, britmat e internetit, ulërimat e titujve sensacionalë, predikimet e analistëve dhe konferencat e shtypit depërtojnë përmes dyerve të sallës së gjyqit duke sfiduar shenjtërinë e procedurës gjyqësore. 

    Dhe ndodh që gjykatësi harron që është gjykatës apo është në dilemë të madhe, para dhënies së vendimit: Cilës nga katër aktet e para duhet t’i kushtojë më shumë vëmendje?!

  • Nga Enver BYTYÇI – A ja vlen që shqiptarët të paguajnë kaq shumë për prestigjin e liderit?

    Dy ditë më parë patëm takimin e presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky, me liderët e shumicës së vendeve të Evropës Juglindore. Munguan kryeministri i Greqisë dhe presidenti i Turqisë. Por nuk mungoi presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiq. Prania e tij në fakt nuk lidhet me simpatinë e tij për Zelensky-n ose për Ukrainën, por me përpjekjet që ai bën për të përmirësuar imazhin e tij pas Banjskës dhe zgjedhjeve të përgjithshme e lokale në Serbi dhjetorin e kaluar, të cilat i grabiti. Ndaj Vuçiq ka nevojë për protagonizëm dhe rritjen e prestigjit të tij.

    Po kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, çfarë nevoje ka për protagonizëm, për prestigj e për egocentrizëm?! Samiti i datës 28 shkurt 2024 në Tiranë ishte thjesht një organizim për të rritur prestigjin e kryeministrit të Shqipërisë. Regjia dhe skenari i këtij samiti flasin për më shumë se kaq. Asnjë rol nuk iu dha presidentit të Republikës të Shqipërisë. Asnjë opozitar nuk u thirr, ashtu si edhe më pare, në punimet e tij. Edi Rama ishte portieri që hapte dyert e secilit mysafir, ishte moderatori i çdo paneli dhe seance dhe bëri folësin e pambarim. Ai hapi dhe mbylli samitin dhe gjithçka ndodhi e u tha aty. Me porosi të Sorosit iu sul Evropës dhe SHBA-ve, që “mbajnë peng ndihmat për Ukrainën”!

    Dhe fatkeqësisht, në eventin e ngritjes së prestigjit të Edi Ramës erdhën gjashtë president dhe tre kryeministra të tjerë. Zelensky gjeti kohë në kohë lufte të harxhojë gati tri ditë në dispozicion të prestigjit të kryeministrit shqiptar e ndërkaq uli aq shumë kreditet e prestigjit të tij. Ndërkohë, në kërkim të rritjes së prestigjit të Edi Ramës ishin shumë të tjerë sorosist. Varlehey i zgjerimit evropian ishte njëri prej tyre. Ai takoi me porosi të Ramës dhe Leksit, Lulzim Bashën. Më tej, në prapaskenë, si gjithnjë, u shfaq vetë Soros Junior, i qeshur dhe i gëzuar në mesin e partnerëve të tij, përfshirë dhe Taulant Ballën.

    Ishte një dekor dhe shfaqje e shëmtuar për një qëllim të vetëm, rritjen e prestigjit të liderit tonë “të lavdishëm”, që “ndriçon krejt botën”! Por natyrshëm lind dyshimi se pse i duhet zotit Rama gjithë ky investim për imazhin e prestigjin e tij personal? Cilat janë arsyet e këtij investimi? Pijari i Ramës së pari me krimet që ka kryer , veçmas në këto 11 vite në pushtet. Por lidhet drejtpërdrejt edhe me ambiciet e tij. Njëra prej tyre është grumbullimi i pasurisë së pafund përmes grabitjes së parave publike. Ndaj është në kërkim të një posti që i jep imunitet. Luftën në Ukrainë e sheh si trampoline.

    Tjetra dhe më e rëndësishmja është konsolidimi i pushtetit dhe përqendrimi i tij të plotë në duart e kryeministrit. Në këtë ambicie bën pjesë investimi personal fizik, politik, financiar për të korruptuar personalitetet e botës perëndimore. McGonigal është thjesht një prej tyre. Rrjeti i korrupsionit Rama për diplomatë e politikanë të huaj euro-amerikanë është shumë i gjerë. Për të mos thënë se edhe vetë samiti i djeshëm, si dhe samite të tjerë të mëparshëm, ishte Pazar korrupsioni! Rama është lideri që paguan për një foto e jo më për evente kaq të mëdha si Samiti Ukrainë-Ballkani Perëndimor. Shpesh here shtrohet pyetja se kush paguan, Sorosi apo Rama! E vërteta është se Sorosi tashmë merr të ardhurat e investimit në personin Edi Rama bashkë me fitimin e tij!

    Në këto kushte, me qëllim rihabilitimin, Edi Rama prej gati dy vitesh po merret me kurimin e imazhit dhe rritjen e prestigjit të vet. Ndërkaq brenda vendit tone ka jo pak mbështetës që e admirojnë këtë prestigj dhe këtë imazh. Ka nga ata që mburren me “liderin e madh”! Nuk përjashtohet gjithashtu ndonjë që ka përgatitur valixhet për të ikur nga vendi i shkretuar dhe i rrënuar prej Edi Ramës, që në ikje e sipër të thotë se “Kemi një kryeministër të madh e të zotin”! Kaq shumë ndjehet propaganda e regjimit sundues në Shqipëri. Dhe gjithë kësaj skeme i shërben Aleksi i Sorosit, që nuk le samit të Tiranës pa qenë gjithnjë i pranishëm.

    Shqipëria ngjan me kohën e diktaturës komuniste, kur në vend të prestigjit të vendit dhe të qytetarit shitej e blihej prestigji i diktatorit. E njëjta gjë ndodh sot me një numër të madh të qytetarëve tanë, të cilët e admirojnë dhe e urojnë rritjen e prestigjit të autokratit Edi Rama. Në vend që t’i kërkojmë shtetit dhe qeverisë të punojnë për rritjen e prestigjit tone si qytetarë dhe njerëz me dinjitet, ne i gëzohemi rritjes së prestigjit të atij që duhet të na shërbejë neve. E nga ana tjetër harrojmë se për prestigjin e liderit tone suprem paguajmë një kosto të lartë. Lufta dhe përpjekja për prestigj e kreut të ekzekutivit shqiptar ka lënë menjanë interesat tona qytetare e kombëtare. Ka lënë në mëshirën e mikut të tij, Vuçiq, edhe fatin e Kosovës.

    Shqiptarët ende nuk kanë paguar koston e përpjekjeve për prestigj të diktatorit Hoxha, ndërkohë që kësaj i shtohet edhe çmimi i lartë I përpjekjeve për prestigji të Edi Ramës! Por nëse Rama lufton për prestigjin e tij të humbur, ne duhet të luftojmë për dinjitetin tone të nëpërkëmbur!

  • Nga Klodian TOMORRI – Matematika e Komisionerit për Zgjerimin dhe biçim-samiti i talljes

    “Përmes Planit të ri të Rritjes, BE do të japë 6 miliardë euro për vendet e Ballkanit Perëndimor në 4 vitet e ardhshme. Ky plan do të mundësojë dyfishimin e GDP-ve të 6 vendeve të rajonit brenda një dekade,” përsëriti të enjten në Tiranë, Komisionieri për Fqinjësinë dhe Zgjerimin, Olivér Várhelyi.

    Në fakt, që kur u shpall në nëntor të vitit të kaluar nga Ursula Von Der Leyen, Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor është shndërruar në një televonelë propagande, që transmeton me përpikmëri të njëjtin episod sa herë që i nevojitet burokratëve të Brukselit dhe udhëheqësve autokratë të rajonit. Atë të 6 miliardë eurove dhe dyfishimit të ekonomive të Ballkanit Perëndimor.

    Këtë herë madje, Várhelyi u sqaroi qytetarëve edhe se çfarë do të thotë konkretisht ky plan. “Kjo do të thotë se vendet, të cilat sot kanë 30 për qind të nivelit të zhvillimit të BE-së pas 10 vitesh do të kenë arritur në 60 për qind, ndërsa ato që aktualisht kanë 50 për qind të zhvillimit të BE-së pas 10 vjetësh do të kenë arritur 100 për qind të të ardhurave të BE-së,” sqaroi ai.

    E para dyfishimi absolut dhe dyfishimi relativ janë dy koncepte shumë të ndryshme. Që vendet e Ballkanit të dyfishojnë nivelin e të ardhurave të tyre në raport me mesataren e BE-së duhet që ekonomitë e tyre të dyfishohen, kurse ekonomia e vendeve të BE-së të qëndrojë në stanjacion për 10 vjet. Por gafat matematikore të Várhelyit nuk janë tallja më e madhe e Planit të Rritjes. Ajo është një tjetër.

    Në 12 vitet e fundit, të ardhurat e Shqipërisë në raport me Bashkimin Europian kanë konvergjuar me 5 pikë përqindje. Në vitin 2010 Shqipëria i kishte të ardhurat mesatare sa 29 për qind e Bashkimit Europian, ndërsa në vitin 2022 shifra arriti në 34 për qind. Sipas Várhelyit, Plani i Rritjes do të bëjë të mundur që për 10 vitet e ardhshme të ardhurat e Shqipërisë të konvergojnë me 34 pikë përqindje, pra 7 herë më shpejt se dekada e kaluar. Kjo falë reformave dhe 6 miliardë eurove të BE-së. Tani të shohim pak numrat.

    Prodhimi i Brendshëm Bruto i 6 vendeve të Ballkanit Perëndimor të marra së bashku është rreth 150 miliardë euro. Bashkimi Europian thotë se do të disbursojë 6 miliardë euro në 4 vitet e ardhshme ose mesatarisht 1.5 miliardë euro në vit për të gjashta vendet. Me pak fjalë, 1 për qind e Prodhimit të Brendshëm Bruto. Pyetja është a mundet injeksioni i shumë propaganduar i 1.5 miliardë eurove ose 1 për qind e PBB-së të dyfishojë PBB-të e rajonit?

    John Maynard Keynes, njeriu i cili shpiku teorinë e stimulit, argumentonte se në rastin më të mirë multiplikatori fiskal shkon deri në 4. Pra 1 për qind shpenzime qeveritare gjenerojnë 4 për qind rritje ekonomike. Megjithatë, ky është një përfundim i shumë debatuar. Ekonomistët e krahut tjetër, ata më pranë linjës të së djathtës mendojnë se multiplikatori fiskal është më i vogël edhe se 1. Por ky është një debat i gjatë dhe ideologjik.

    Për qytetarët e Ballkanit Perëndimor thelbi është ky. Procesi i konvergjencës së ekonomive të rajonit ka ngecur. Arsyeja kryesore është korrupsioni dhe keqqeverisja, të cilat mbysin konkurrencën, keqshpërndajnë burimet dhe godasin në zemër mekanizmin që krijon rritjen ekonomike dhe mirëqënien. 

    Ky është problemi real, i cili nuk zgjidhet as me samite të sajuara propagandistike dhe as me lëmosha që trumbetohen si paketa gjigande financiare. Ato vetëm se bëjnë të kundërtën. Ushqejnë udhëheqësit autokratë dhe mekanizmin me të cilin ata e kanë bërë të pamundur rrotacionin e pushtetit.

  • Nga Samiti në Samit, pse e zhduku ‘lideri global’, Belinda Ballukun

    Nga Samiti në Samit, pse e zhduku ‘lideri global’, Belinda Ballukun

    Kryeministri Edi Rama, në rolin e tij të preferuar si “lider global”, zhvilloi dy takime ndërkombëtare në dy ditët e fundit të Shkurtit 2024.

    Në takimin e parë, ai dhe Vlodimir Zelensky organizuan takimin “Ukraina dhe Europa Juglindore”. Rama ishte i shoqëruar nga ministri i Brendshëm, Taulant Balla dhe pas tyre, Aleks Soros, djali i manjatit të majtë, Xhorxh Soros.

    Kryeministri Edi Rama, minstri i Brendshëm, Taulant Balla dhe Alex Soros në samitin e mbajtur në Tiranë për Ukrainë dhe Europën Juglindore

    Në takimin e dytë, Shqipëria ishte vendi pritës i samitit “Ballkani-Bashkimi Europian, Plani i Rritjes”.

    Në këtë rast, Rama kishte marrë si mbështetës të tij Blendi Gonxhen, ministrin më të ri të Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit. Natyrisht, edhe kësaj radhe, Aleks Soros ishte i pranishëm.

    Kryeministri Edi Rama dhe mbrapa tij ministri i Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit, Blendi Gonxhe në samitin e mbajtur në Tiranë Bashkimi Europian-Ballkani Perëndimor

    Ka një personazh që “shkëlqeu” me mungesën e saj. Ministrja e Infrastrukturës dhe njëkohësisht zv.kryeministrja Belinda Balluku nuk u pa askund në takimet “globale”.

    Nuk ka asnjë raportim publik për mungesën e saj për arsye personale. Pra, është mëse e logjikshme që Balluku është përjashtuar politikisht. Dhe këtë vendim, e merr, as më shumë e as më pak, vetë shefi i saj politik, Edi Rama.

    Belinda Balluku u pa si një “yll në ngjitje” në qarqet e larta qeveritare. Ajo u përdor nga Rama për të zëvendësuar dy nga peshat e rënda të Partisë Socialiste. Fillimisht mori postin e ministrit, që e mbante Damian Gjiknuri dhe më tej atë të zv.kryeministres, që e liroi Arben Ahmetaj.

    Balluku mban firmën në projektet qindra-milionë euro të qeverisë së Ramës, të cilat janë edhe dështimet më të mëdha në infrastukturë dhe energji.

    Falë mbështetjes së pakufijshme të Ramës, Balluku duket se kaloi disa limite politike, të cilat ishin të vështirë për staturën e saj politike.

    Ka nga ata brenda “Rilindjes” që e panë Belinda Ballukun si një pasardhëse të Edi Ramës, kur ky i fundit të largohet nga politika.

    Dhe, këtu ishte gabimi më i madh politik i saj. Dëshira për pushtet e vuri përballë kryebashkiakut Erion Veliajt, edhe ky një personazh që shpreson lidershipin e Ramës, megjithë problemet e pritshme që mund të ketë me drejtësinë.

    Veliaj është disa hapa para Ballukut, sidomos kur bëhet fjalë për “aktivitete globale”. Edhe kur ai nuk del “rastësisht” nëpër lulishte për të bërë foto me liderë ndërkombëtarë, siç ndodhi me Blinkenin, Veliaj është sërish i pranishëm.

    Këtë prani, edhe pse jo fizike, ia siguron mbështetësi më i madh i Rilindjes, Aleks Soros.

    Në dy samitet e zhvilluara së fundmi në Tiranë, Sorosi i ri ishte aty, në krye të tavolinës. E, në këto tavolina, nuk ka vend për Ballukun.

    Belinda mund të shpresojë për fitore në garën politike, vetëm nëse Veliaj thirret të japë llogari në SPAK, sidomos për çështjen e inceneratorëve.

    Por, në këtë çështje është e përfshirë në një formë edhe vetë Balluku. Ndaj, gara Balluku-Veliaj se kush arrin më shpejtë në postin e krye-rilindasit nuk është çudi që të shndërrohet në një garë se kush arrin më shpejt në duart e SPAK-ut.

    Për momentin, Balluku duhet të bëjë llogaritë se përse nuk ishte e ftuar në samitet e “liderit global”.

  • Nga Lutfi DERVISHI – Lufta ukrainase me Rusinë dhe lufta shqiptare me trafikun 

    Sa herë që ka një vizitë të një zyrtari të lartë në kryeqytet, një maratonë, samit apo një ditë pa makina, titulli që të cingërrin nervat përmblidhet veç me dy fjalë: Blindohet Tirana!

    Dhe me “blindim” nënkuptohet bllokimi i qarkullimit në rrugë, një kthim pas në ditët e kovidit ku dalja në rrugë në këmbë ose në makinë përbënte shkelje e rëndë ligjore.

    Tirana, shpesh kthehet si kështjellat e mesjetës, që sa herë vjen miku apo armiku mbyll dyert dhe banorët rrinë të zënë në çark si minjtë.

    Më e bukura është se nga zelli i tepruar policia bllokon rrugët edhe përpara orarit të njoftuar, thjesht për të “qenë brenda”.

    Trafiku në Tiranë edhe pa bllokim është problem. A ja vlen të paralizosh gjithë ditën ose qoftë edhe një orë një kryeqytet se dikush ka ardhur për vizitë?

    Si ja bënë Gjeneva, ky qytet i paqtë që pret jo më pak se 35 delegacione në ditë pa i shkuar kurrë në mendje t’i kthejë banorët në eremitë brenda shtëpive të tyre?

    A është koha për të menduar për zgjidhjen, ndoshta duhen ndërtuar dy porta te Casa Italia, njëra për dinjitarët dhe tjetra për banorët?

    Distanca nga aeroporit deri në qendër të Tiranës është 10-15 kilometra, le të ndërtohet një rrugë e re, (underground) vetëm për këto raste dhe qeveria nuk i bie më në qafë njerëzve me bllokime vend e pa vend.

    Në kushtet kur kjo rrrugë do vite të mbarojë mund të mendohet për alternativa.

    Përdorimi i eskortave policore. Mjaft vende përdorin eskorta policie për të shoqëruar dinjitarët.

    Kështu bëhet vetëm një mbyllje e pjesshme dhe për pak minuta, pasi qarkullimi vijon sapo kalon kolona e eskortës.

    Si vend i NATO-s mund të përdorim helikopterët nga Rinasi direkt në bulevard para godinës së qeverisë.

    Kështu edhe qarkullimi nuk bllokohet, edhe koha e udhëtimit shkurtohet ku miku nderohet se ndihet më i privilegjuar duke parë nga lart bukuritë që të ofron kryeqyteti.

    Ka edhe variante shumë më të mira. Samitet dhe takimet e rëndësishme të zhvillohen në Rinas, në aeroport ku të ketë një hapësirë të veçantë.

    Ndikimi në trafik mbetet zero – peisazhi fantastik mes kalasë së Prezës dhe kështjellës së Skërnderbeut në Krujë dhe ndërtimi i një qendre konferencash dhe samitesh do të ishte zgjidhje ideale.

    Po çfarë bëjmë tani? E kthejmë gjithë vendin në aeroport…

    Bllokojmë qarkullimin për qindra mijëra banorë sepse na ka ardhur miku në shtëpi.(!)

    Bllokimi mund të jetë zgjidhja më e thjeshtë për autoritetet (siguria dhe telashet janë minimale), por sigurisht që nuk është zgjidhje për njerëzit.

    Gjithësesi, zgjidhja e luftës në Ukrainë mbase është më e përballushme se lufta e përditshme e qytetarëve të Tiranës me trafikun që si zgjidhje ka vetëm kantieret që duket se nuk do mbyllen kurrë.

    P. S. “Shtëpia e shqiptarit është e  Zotit dhe e mikut” thotë Kryeministri. Dakord, po pse dhe sheshet, rrugët, koha dhe nervat e shqiptarëve. Ato, ç’dreqin i duhen mikut?!

  • Nga Basir ÇOLLAKU – Ekstradimet nga Dubai, lepuri fle në Tiranë

    Nga Basir ÇOLLAKU – Ekstradimet nga Dubai, lepuri fle në Tiranë

    Gënjeshtra qeveritare për ekstradimet nga Dubai, janë bërë qoka dhe mosdëshirë institucioneve shqiptare të drejtësisë, ndonëse faji përcillet enkas në Lindjen e Mesme. Është arrestua së fundmi në Dubai të Emirateve të Bashkuara Arabe, Denis Bajri Brajoviç, emër kryesor i dosjes “Metamorfoza”, ku vrasja e Gjin Boriçit (Ndoi), është një ndër akuzat thelbësore. Menjëherë në Tiranë ka shpërthyer euforia sa informative, aq edhe institucionale. Më herët, ndaj tij, Prokuroria kishte ngritur pretendime për veprat penale “shtrëngim me anë të kanosjes për dhënien e pasurisë, e kryer në bashkëpunim, në kuadër të grupit të strukturuar kriminal” dhe “Kryerja e veprave penale nga organizata kriminale apo grupi i strukturuar kriminal”. Drejtësia e kishte lënë të lirë atë në vitin 2019-të, në arrest shtëpie, masë të cilën ai po e konsumonte jashtë vendit paqësisht.

    Me gjithë kusuret penale, i sapoarrestuari dhe pjesëtarë të tjerë të grupit “Bajri”, ishin ekipi elektoral që nxorën fitues me 14 maj 2023, kryebashkiakun e Shkodrës, Benet Becin, për të cilin SPAK nuk ka provuar ende ta marrë në pyetje. Ndonëse ka jo pak imazhe e filmime kompromentuese të përfshirjes, jo vetëm për të, por edhe për ministra e deputetë të mazhorancës, tek gjezdisnin nën shoqërinë e të pandehurve. Denoncimet e opozitës kanë provuar me video ku dallohen qartë se si Denis Brajoviç dhe Enver Bajri, gjendeshin në qendra votimi me makina të blinduara. Njoftimi i Policisë së Shtetit, përveç daulleve të suksesit të të tjerëve, ka momente pavërtetësie, natyrisht si dëshmi e garancisë së ishullit strehues “Dubai” për një numër të madh personash në kërkim, të cilët arrestohen e lirohen në Emiratet e Bashkuara Arabe. Janë emra dosjesh të shumta, ku dominojnë ortakët e ministrave, qeverisë, deputetëve, bashkiakëve, njerëzve të drejtësisë. Janë ekipi elektoral dhe ekonomik i mazhorancës, në pritje të zgjedhjeve të reja të vitit 2025. Fjalia komike e lajmërimit policor është ajo përmbyllëse teksa shprehet se “..vijon bashkëpunimi për të kryer ekstradimin e këtij shtetasi, në Shqipëri…”

    Edhe kur u arrestua Julian Meçaj, i akuzuar për atentatitn ndaj prokurorit, Arian Ndoji, Policia e Shtetit vijonte bashkëpunimin për ekstradimin, njëlloj si për Plarent Dervishin, apo kur u ndalua Amant Josifi, ortaku vëlla Olsit, Policia e Shtetit vijonte bashkëpunimin për ekstradimin. Teorikisht një duzinë të kërkuarish të ndodhur në Emiratet janë ekstraduar nga drejtësia jonë, praktikisht ata janë turistë të lirë penalë, në këtë vend, për shkak të mos dëshirës së pushtetit e shtetit shqiptar. Me 9 shkurt 2024, ministri i brendshëm Taulant Balla, tha ndër të tjera se “I është dorëzuar Emirateve të Bashkuara marrëveshja që do të mundësojë ekstradimet. Shpresoj të kemi mundësi të nënshkruajmë një marrëveshje që të bëhet e mundur që çdo person i kërkuar nga drejtësia shqiptare të arrestohet dhe ekstradohet….” Pohimi mediatik i ministrit të brendshëm Balla, sikur të ishte Ulsi Mania, ministri i drejtësisë.

    Ai duhet të jetë dorëzuesi, marrëveshjes së kësaj natyre, është një poezi informative më tepër se sa e vërtetë. Ministria e Drejtësisë ka bërë të ditur në shtator të vitit 2023, se ka dërguar Ministrisë së Jashtme tre drafte për të iniciuar me Dubain marrëveshje për ekstradimin e të dënuarve, transferimin e të dënuarve dhe marrëveshje për bashkëpunim në fushën penale. Mania tenton të fajësojë Emiratet, sikur nuk ka vullnet nga ana e tyre Në janar ai ka thënë se “Instrumenti me të cilin sot kemi bashkëpunime në fushën e ndihmës juridiko-penale me Emiratet e Bashkuara Arabe është instrumenti i Konventës. Kemi tentuar si Ministri e Drejtësisë të lidhim marrëveshje dypalëshe ekstradimi me Emiratet e Bashkuara Arabe por nuk ka pasur vullnet nga Emiratet…” Duket se ne qenkemi delja e zezë si “non grata” për bashkëpunim me Emiratet, duke bërë diferencën me shumë vende me të cilat ata kanë rënë kollaj dakord në këtë lëmë të drejtësisë. Emiratet kanë marrëveshje ekstradime me mbi 40 vende, mes të cilave, me Francën, Britaninë, USA, Belgjikën, Gjermaninë, Greqinë, Indinë, Australinë, Kinën, Pakistanin, Danimarkën, Rumaninë, Kanadanë, Afrikën e Jugut, Irlandën, Kazakistanin, Algjerinë, Sirinë, Jordaninë, Egjiptin, Somalin; me Italinë që në vitin 2018 e me të gjitha vendet e Lindjes së Mesme.

    Më 5 dhjetor 2023 kanë nënshkruar më të fundit edhe me Irlandën. Nga ‘97 në janar deri në 31 dhjetor 2022, Dubai ka ekstraduar ndaj vendeve kërkuese 253 autorë krimesh. Nga vendet e tjera drejt Dubait janë ekstraduar 96 autorë krimesh. Përse ne gjendemi jashtë dëshirës së Emirateve kur ata kanë shfaqur vullnet me mbi 40 shtete? Duket se ministrat Balla e Mania, janë indiferentët e duhur të kësaj mosfirmosje sepse nëpër dosje ka mëkate ku preket gjithë pushteti i tyre dhe qeverisë ku bëjnë pjesë. Prokuroria e Posaçme dhe ajo e Përgjithshme duhet të ushtrojnë presion pozitiv për të mundësuar këtë marrëveshje në dobi të hetimeve të rëndësishme, por heshtja e tyre, është një dobi e munguar, e fajësi. Si do i ekstradojë Policia, e cila flet zyrtarisht për këtë veprim, kur qartësisht ka diejni se marrëveshja nuk është nënshkruar nga palët.?!!.Lepuri fle në Tiranë jo në Dubai….

  • Nga Andi BUSHATI – Sa VLEN Albin Kurti në Maqedoni?

    Koalicioni anti Kurti në aksin Tiranë – Prishtinë- Tetovë është tubuar sërish rreth një fabule të re, asaj se kryeministri i Kosovës po tenton të destabilizojë Maqedoninë. Akuzat janë se ai po përçan partitë shqiptare vendase, se po kërkon të ndikojë në rotacionin e pushtetit për zgjedhjet e përgjithshme të 8 majit, se po tenton të eksportojë në rajon, krizën e pazgjidhur të përplasjes me ndërkombëtarët në vendin e tij.

    Shkak për këtë është bërë përkrahja që Vetëvendosja i ka dhënë opozitës shqiptare në Maqedoni dhe pjesmarja e disa anëtarëve të saj si kandidatë në garën e pas dy muajve.

    Në fakt, zgjedhjet e kësaj radhe në vendin fqinjë janë tepër të rëndësishme. Së pari sepse partia nacionaliste në opozitë, VMRO DPMNE është shumë përpara në sondazhe. Se dyti, sepse koalicioni i një sërë faktorëve shqiptarë, mund të thyejnë, pas dy dekadash, hegjemoninë e BDI-së së Ali Ahmetit. Në këtë koalicion, që deri pak kohë më parë ishte tubuar nën emrin Lidhja Evropiane për Ndryshim (LEN), gjenden ish disidentë të partisë së Ali Ahmetit, si Izet Mexhiti, forca të tjera tashmë të konfirmuara si BESA e Bilal Kasamit dhe ministra që kanë lënë qeverinë për ti’u bashkëngjitur opozitës. E kurorëzuar si VLEN, pas përfshirjes në lista edhe të anëtarëve të Vetëvendosjes, kjo listë tenton të kalojë numrin e 15 deputetëve që shënon rekordin e BDI-së.

    Pavarësisht se Albin Kurti deklaron publikisht se partia e tij nuk është e regjistruar formalisht në zgjedhjet maqedonase, dora e tij ndihet e fortë në këtë grupim opozitar. Në gusht të këtij viti, Kurti zhvilloi një vizitë madhështore në komunën e Çairit në Shkup, bastion i Izet Mexhitit dhe mori pjesë në një miting me nota tejet nacionaliste, ku valviteshin flamujtë Autochthonus, në Tetovën e Bilal Kasamit. Ai thuhet se ka ndikuar në përçarjen e partisë Aleanca për Shqiptarët dhe kalimin e një fraksioni të saj në drejtim të opozitës. Ai i priti të gjithë këta së bashku në zyrën e tij, në fund të janarit, ndërkohë që një këshilltar zyrtar i tij, me shtetësi maqedonase, Bekim Çoku, do të jetë kandidat për deputet i kësaj liste.

    E gjithë kjo ndërmarrje po shoqërohet me shqetësim të madh. Në politikën e brendshme kosovare janë shtuar akuzat për paternalizëm arrogant duke përmendur edhe rastet e ndërhyrjeve në zgjedhjet në Shqipëri dhe në Luginë të Preshevës. Ramush Haradinaj e etiketoi lëvizjen si zbatim të axhendës ruso-serbe.

    Në Shkup, një nga figurat e BDI-së, ministri i jashtëm Bujar Osmani aludoi për një fragmentarizim të spektrit shqiptar, që dëshërohet nga faktorë të jashtëm. E çuditshme është se i shqetësuar u tregua edhe presidenti serb Vuçiç, që deklaroi se Kurti dëshëron të udhëheqë edhe Maqedoninë e Veriut, duke hequr qafe Ali Ahmetin.

    Në fakt, shumë nga kritikat konvergojnë pikërisht në këtë pikë: se një lëvizje e yshtur nga Prishtina, po tenton të thyejë monopolin e 20 vjeçar të Ahmetit, i cili mbështetet fort nga Tirana dhe ka shërbyer si xhol në aventurën fatkeqe të Ballkanit të Hapur. Ata që janë kundër fuqizimit të një opozite anti BDI, kanë argumentat e tyre. Sipas logjikës që trumpetojnë shqiptarët duhet të jenë të bashkuar rreth partisë që doli nga lufta, pasi asnjëherë më parë ata nuk kanë arritur kaq shumë të drejta në Maqedoni. Kushtetuta e re, përdorimi i gjuhës shqipe, ngritja e univesiteteve, kontrolli mbi ministri të rëndësishme, ishin të paimagjinueshme në shekullin e shkuar. Po ashtu edhe efekte simbolike si pasja e një kryeministri, qoftë ky edhe teknik, apo e një monumenti të Skënderbeut në Shkup, kanë domethënien e tyre të pamohueshme.

    Në këtë kuptim, arritjet e kohës së BDI-së, në qeverisje, janë të pamohueshme, por nga ana tjetër ato kanë bashkëudhëtuar me një korrupsion galopant, me një klientelizëm të shfrenuar në punësim, deri në atë pikë sa edhe disa institucione të drejtuara nga shqiptarët, nuk kanë qenë realisht në shërbim të tyre. Prandaj një alternativë ndaj kësaj hegjemonie mund të ishte e mirëpritur. Edhe historia e të drejtave të shqiptarëve në vendin fqinjë ka treguar pikërisht këtë. Kur PDSH e Arbër Xhaferit dhe Menduh Thaçit theu monopolin e Prosperitetit Demokratik ato avancuan. Ato shkuan edhe më tej kur BDI, e dalë nga lufta, konkuroi dhe mundi PDSH. Një konkurencë e re, e forte dhe e drejtë, ndaj partisë të atrofizuar të Ali Ahmetit do të ishte vetëm në leverdi të shqiptarëve. Pikërisht në këtë drejtim është investuar Albin Kurti duke hedhur në lojë popullaritetin që gëzon në shtetin kufitar mes Kosovës dhe Shqipërisë.

    Natyrisht asnjë politikan i llojit të tij, i vendosur në qëllime dhe ambicioz në objektiva, nuk bën lëvizje një drejtimshe. Dhe kjo nënkupton se një pjesë e atyre synimeve, për të cilat po e akuzojnë sot në Shkup, Prishtinë apo Tiranë, mund të vërtiten në mendjen e tij. Por pavarësisht kësaj, nëse koalicioni që ai po mbështet, prodhon një skenë më plurale të partive shqiptare në Maqedoni dhe krijimin e një alternative ndaj hegjemonisë 20 vjeçare, ai i bën më mirë interesave të bashkëombasve tanë. Në këtë rast po, basti i Kurtit vërtet i’a, VLEN.

  • Nga Erion DASHO – Hajdutë të Rilindjes, PENDOHUNI!

    Nga Erion DASHO – Hajdutë të Rilindjes, PENDOHUNI!

    Përpjekja prej burracaku e Ilir Beqes për të përfshirë Ogerta Manastirliun në çështjen e incineratorëve ka dy qëllime.

    Së pari, i dërgon mesazh Boratit se ai nuk është i gatshëm të shkojë i vetëm para gijotinës së SPAK-ut. Indirekt është thirrje për ndihmë.

    Beqja i Boratit i kishte bërë gabim llogaritë me korrupsionin. Ai nuk kishte menduar për “ditën e zezë” dhe nuk krijoi rreth vetes ndonjë rrjet kriminelësh rruge që ta mbronte në kushtet e rënies në burg. E vetmja mbrojtje për të janë sot sekti i rilindjes dhe Borati. Nëse këta i heqin mbështetjen, burgu i Beqes do të ishte shumë i dhimbshëm.

    Së dyti, Beqja kërcënon se përballë rrezikut të burgut, ai është i gatshëm të flasë. Për momentin shtyn SPAK-un drejt Manastirliut, por a mos është thirrja për SPAK-un një mesazh masonik drejtuar Boratit?!

    ***

    Ato që di Beqja për Manastirliun, lidhur me aferën e sterilizimit është ajo që di gjithë bota.

    Manastirliu e sapo ardhur në krye të ministrisë, nënshkroi shtesën e kontratës që i njihte koncesionarit plot 30 mijë ndërhyrje kirurgjikale tepër në raport me kontratën e nënshkruar nga Beqja. Këto ndërhyrje u cilësuan si ndërhyrje të thjeshta dhe u vlerësuan me një çmim prej “vetëm” 100 euro për ndërhyrje, për një total prej 3 milion euro në vit.

    Deri në atë kohë, këto ndërhyrje quheshin “mikrokirurgji” dhe realizoheshin në pjesën dërrmuese jo në bllokun operator, por në mjedise të veçanta të spitalit që njihen me emrin “salla mjekimi”. Sterilizimi kryhej nga infermierja e turnit në një sterilizator të thjeshtë me koston e vetme kilovatët e harxhuar të energjisë elektrike.

    Nëse ky sistem sterilizimi duhej përmirësuar kjo mund të bëhej me një kosto shumë më të ulët se 3 milion euro në vit.

    Sterilizatorët për të cilët kishin nevojë këto salla për t’u modernizuar kushtojnë 10 ose maksimumi 20 mijë euro. Për të 12 spitalet rajonalë, totali do të shkonte rreth 240 mijë euro. Shtoji kësaj ndoshta edhe 240 mijë euro të tjera për rinovim instrumentesh (këto salla kanë nevojë për instrumentë shumë të thjeshtë), modernizimi i sistemit të ofrimit të mikrokurgjisë do të mbetej brenda kufirit të 500 mijë euro. Jo 3 milion euro të shpenzuara çdo vit!!!

    Nga ana teknike, Beqja nuk gabon kur përpiqet të tërheqë edhe Manastirliun në gropën ku është duke rënë vetë, pavarësisht se e bën këtë në një mënyrë të neveritshme dhe burracake.

    Por problemi nuk është këtu!

    Në daljen e pardjeshme në media, Beqja i bie “pragut” Manastirliu që ta dëgjojë “dera” Rama. Mesazhi është i qartë:

    “Përpara frikës së burgut, unë jam i gatshëm të flas. Sot po flas dhe po çoj drejt burgut atë që është një nga njerëzit e tu më të afërt, deri në pikën sa mendohej edhe si pasardhësja jote e mundshme. Nesër do të flas për ty, nëse nuk më ndihmon.”

    ***

    Brenda pak ditëve, dy nga njerëzit më të afërt të Boratit, Tigri dhe Beqja japin në distancë të njëjtin mesazh. Të dhënat flasin se ata dinë shumë më tepër nga sa kanë thënë (Tigri sigurisht që di fakte bombë, por edhe Beqja nuk bie më poshtë), mjaftueshëm për të fundosur Boratin dhe rilindjen e tij.

    Problemi është se ata e bëjnë këtë si burracakë, njëri nga arratia (të cilën ja mundësoi pikërisht Borati), kurse tjetri duke u përpjekur me çdo kusht të kriminalizojë dhe të çojë drejt burgut pjesëtaren më të lartë femër të rrethit të ngushtë të Boratit.

    Nëse do të ishin burra, Tigri dhe Beqja sot duhej të ishin bashkëpunëtorë të drejtësisë si të penduar. Ata mund t’u bëjnë shqiptarëve një shërbim të jashtëzakonshëm, largimin e diktatorit më djallëzor që ka njohur Shqipëria gjatë 112 viteve të ekzistencës si shtet.

    Kontribut këtu mund të japë edhe Sali Berisha. Doktori duhet të deklarojë se, pavarësisht nga krimet e kryera, rilindësit që do të dëshmojnë sot kundër Boratit, do të amnistohen nga qeveria e re, jo më larg se përfundimi i ditës së parë të punës.

    Kjo ndoshta do të trimërojë sadopak Beqen, Tigrin dhe rilindësit e tjerë që të dalin hapur si bashkëpunëtorë dhe të penduar të drejtësisë.

    ***

    Në vend që të arratisen nga sytë këmbët, apo të merren me gra (jo se gratë e rilindjes janë më pak hajdute se burrat dhe nuk e meritojnë), rilindësit e flakur jashtë çetës së hajdutëve bëjnë mirë t’i drejtojnë bataretë e tyre tek kapobanda.

    Vetëm kështu do të lajnë një pjesë të krimeve që kanë bërë duke vjedhur e grabitur bashkëqytetarët e tyre të cilët u kishin besuar qeverisjen e vendit, paratë e taksave dhe të ardhmen e fëmijëve.

    Vetëm duke çuar Boratin para drejtësisë, ata do të kenë të drejtë të ecin sërish para shqiptarëve pa u anatemuar dhe nëmur prej tyre.

    Zgjedhjen e kanë vetë në dorë…

  • Nga Sebastian ZONJA – Gara në pllaquritjen ballkanike

    Nga Sebastian ZONJA – Gara në pllaquritjen ballkanike

    Përditë e më shumë po huazojmë prej fqinjëve budallallëqet e tyre dhe po luajmë lojën e pllaquritjes në pishinë, në vend se të notojmë.

    Le ta zëmë për një çast se të gjithë shqiptarët u bindën se Toka është e sheshtë. Më pas, binden se ne jemi djepi i qytetërimeve botërore. Deri këtu nuk ka asnjë problem. Fqinjët tanë – grekët dhe serbët – janë mjeshtra të këtyre broçkullave.

    Vitin e kaluar, publikisht, priftërinj e shumë të tjerë u bënë pjesë e debatit për kartat e reja të identitetit duke thënë se ky është fundi i Greqisë sepse do futeshin çipat në tru e trup për të vrarë djepin e qytetërimit botëror – grekun që pi frape te kafja e lagjes në Larisa.

    Ndërkohë, në Beograd, emisionet janë të mbushur me njerëz të ndryshëm që argumentojnë se Vuçiqi i fiton zgjedhjet se ka lidhje me disa shtriga e shtriganë që bëjnë magji për të humbur opozita. Ka emra, data dhe hyrje e dalje të magjistarëve rumunë e hunagrezë që kanë krijuar një sekt okult bashkë me magjistricat serbe. Këta i përdor Vuçiqi që të fitojë zgjedhjet dhe të ruajë vendin nga të pafetë perëndimorë.

    Ne s’jemi ende në këtë nivel. Gjasat janë se me këtë turravrap që kemi marrë, s’do jetë e largët dita. Nuk dallojmë prej ballkanasve të tjerë si terren pjellor për injorancë e konspiracion. Çfarë kanë arritur grekët dhe serbët me këto gjëra? Asgjë. Thjesht janë bërë qesharakë përherë e më shumë në sytë e të tjerëve. Kur nuk merresh me shkencë dhe teknologji, filozofi dhe linguistikë, te këto do përfundosh. Edhe ne po garojmë në pllaquritjen ballkanike.

    Ta shtrojmë ndryshe problematikën

    Do shkosh në spital apo te fallxhori kur je sëmurë? Ka një pjesë njerëzish që besojnë se mjeku popullor kuron më mirë se doktori me shkollë. Ka një pjesë tjetër që beson se fallxhori i di më mirë punët se shkenca. Ka pasur dhe do ketë gjithnjë. Çështja është se kur këta sëmuren dhe duhen shtruar në spital, u duhet të zgjedhin nëse do pinë aspirinë apo do hanë lakra të thara në diell?

    Deri këtu po flasim për padije dhe sharlatanizëm. Tani nis problemi.

    Nëse doktori që del nga auditori nuk di të shpjegojë pse aspirina është më e mirë se lakrat e thara në diell, secili do fillojë të besojë se këtu ka një konspiracion që na është mbajtur i fshehtë. Kësisoj do të vihet në rrezik siguria kombëtare sepse shumë e më shumë do fillojnë të besojnë se duke qenë se ne jemi specie e rrallë dhe duan të na zhdukin me lloj e soj gjërash dhe eksperimentesh.

    Një rast nga Gjermania, se si lajmet e rreme të financuara nga rusët fillojnë dhe cënojnë sigurinë kombëtare:

    Gjatë kohës kur kishte pllakosur pandemia, në një fshat të Gjermanisë kishin vdekur më shumë njerëz se mesatarja vjetore. Duke qenë se krematoriumi kishte një kuotë të caktuar mujore, disa prej fatkeqëve që humbën jetën prej moshës apo sëmundjeve të tjera, u detyruan të dërgoheshin te krematoriumi i qytezës tjetër, pak kilometra më tutje. Moska e kapi këtë moment dhe filloi fushatën duke përhapur këtë lajm:

    “Në Gjermani njerëzit po vdesin në masë. Aq vdekje ka, sa janë mbushur plot krematoriumet dhe s’ka më vend nëpër varreza apo krematoriume”.

    Cila është mënyra për t’ju përgjigjur këtij lajmi? Në aspektin e politikave të sigurisë, Kremlini e ka arritur atë që kërkon – të fusë dyshimet në popull dhe të ngjallë mosbesim te institucionet. Njerëz janë edhe ata, ndaj fillojnë dhe hamendësojnë lloj – lloj skenarësh. Disa njerëz kanë siguri në të folurit në publik si ekspertë dhe ja ku mori dhenë ankthi e filloi të minohet siguria publike duke nxjerrë broçkulla nga goja. Si mekanizëm, ky është po i njëjti që përdoret për të zmadhuar problemet me emigrantët apo shumë teori të tjera që qarkullojnë.

    Zgjidhja që kanë gjetur shumë vende është të mbyllin kanalet dhe portalet që financohen nga Kremlini. Kjo zgjidh një pjesë të problemit pasi, sërish, të duhet të përballesh me uljen e besueshmërisë së publikut te institucionet dhe problemet e ethshme ekonomike dhe sociale që ka vendi – sharlatani, pa dijeninë e tij, dhe i mbrojtur nga liria e të shprehurit, bëhet vegël e një fuqie tjetër që minon sigurinë tënde.

    Ec e jepi zgjidhje!

    Pak më herët, sharlatani ishte qesharak. Tani u kthye në problem që duhet menaxhuar. Menaxhimi duket i largët sepse, siç argumentojnë shumë politologë, duke qenë të rëndësishme vetëm rezultatet zgjedhore, gjithçka mund të pranohet, mjaft të marrësh votat e duhura. Ilustrim janë disa kongresmenë amerikanë trampistë që besojnë në këto teori dhe u japin zë nga vendi më i fuqishëm në botë.

    Problemi veçse ka filluar të artikulohet, ndërkohë që zgjidhja duket e largët. Për ngjarje me kësi ngarkese, zgjidhjet janë përherë të vështira. Kërkojnë reflektim të gjatë dhe veprime energjike afatgjata. Sa më e thjeshtë zgjidhja, aq më të mëdha pasojat me të cilat do të duhet të merresh më pas.

    Një gjë e kuptojmë nga eksperienca e vendeve të tjera – ndalesa publike e sharlatanëve është zgjidhje e përkohëshme dhe paksa joefektive.

  • Nga Enver BYTYÇI – Ukraina zgjoi Europën nga gjumi i rehatisë për të parë rrezikun rus!

    Sot u bënë dy vite nga dita kur Rusia e Vladimir Putin nisi agresionin ushtarak kundër Ukrainës. Jo pak thonin asokohe se Moska do ta pushtonte vendin në disa ditë. Më optimistët përmendnin javët. Madje ky mosbesim ishte i përhapur edhe në qarqe të larta politike e diplomatike në Perëndim, saqë ndonjë prej tyre u thoshte diplomatëve ukrainas “Çfarë ndihme kërkoni? Ju nuk do të rezistoni më shumë se tri ditë ose një javë”! Kjo psikozë u ngjiz atë kohë për shkak të mbivlerësimit të potencialit ushtarak rus. Frika ruse ishte shkaku i refuzimit të ndihmës për Ukrainën. Madje në fillim kishte gojëdhëna të një kërcënimi bërthamor që Putin i kishte bërë presidentit francez, Emmanuel Macron.

    Por Ukraina rezistoi. Pranoi sfidën dhe madje u bë faktori kryesor për të ndryshuar jo vetëm perceptimet, por edhe angazhimet amerikane dhe europiane në ndihmë të Kievit. Thyerja e ushtrisë ruse në Kiev dhe disa qytete të tjera të mëdha krijoi atmosferën e solidaritetit euro-atlantik me Ukrainën dhe presidentin e saj, Volodymyr Zelensky. Zelensky pati në ditët e para ofertën e largimit nga Ukraina. SHBA-të i ofruan ndihmë për këtë. Por ai e refuzoi kategorikisht këtë ofertë. Ndaj u bë ylli i rezistencës ukrainase. Kliçko gjithashtu nga ana e tij demonstroi shembullin e tij në Kiev. Qëndresa e liderëve i bindi qytetarët e vendit që të luftojnë, madje me optimizëm.

    Sot, pas dy vitesh, lufta vazhdon. Në fundin e shkurtit 2022 askush nuk e kishte menduar se kjo luftë do të zgjaste kaq gjatë. Megjithatë ja ku jemi. Ushtria ruse ka pësuar dëme të mëdha dhe është stacionuar në një rajon të ngushtë në lindje. Sulmon me dronë e raketa ndonjëherë Odesën dhe Dnjeprin, sepse dëshiron që në rastin e bisedimeve për paqe të ketë sa me shumë territore të pushtuara. Por presidenti Zelensky është ende optimist. Ai paralajmëroi në dy vjetorin e sulmeve ushtarake ruse se do ta fitojë luftën dhe se Rusia do të mundet në fushën e betejës.

    Në fakt Rusia nuk ka plotësuar asnjë nga kërkesat e saj të para dy viteve. Nuk ka mundur ta “denazifikojë” Ukrainën, duke e zëvendësuar qeverinë e Zelensky-t me një qeveri tjetër proruse. Nuk ka mundur ta ndalojë integrimin e Ukrainës në strukturat euro-atlantike. Përkundrazi ky integrim është përshpejtuar. Nuk ka mundur pra ta neutralizojë këtë vend nga pikëpamja gjeopolitike. Kremlini gjithashtu nuk mundi as të përçajë faktorin euroatlantik e sidomos atë europian. Agresioni ushtarak i Moskës kundër Kievit ndikoi që Europa e Amerika të homogjenizohen më shumë. Vladimir Putin nuk mundi njëkohësisht të tërheqë ushtarakisht as Republikën Popullore të Kinës në krah të vetin kundër Perëndimit.

    Por Vladimir Putin pati një përparësi në luftën e tij për sulmin ushtarak kundër Ukrainës. Kjo përparësi ishte toleranca e Europës për ngjarjet e vitit 2004 në revolucionin portokalli ukrainas, të ngjarjeve 2008 me pushtimin e Abkhazisë dhe Osetisë së Jugut dhe 2014 me aneksimin e Krimesë. Ish-ministri i Jashtëm gjerman, Steinmeier, dhe presidenti francez, Sarkozy, e toleruan Rusinë në aventurat e kohës dhe madje njohën de facto pushtimin e Krimesë. Nëse nuk do të tolerohej Putin në tri rastet e mëparshme, zor se ai do të guxonte të niste një sulm të tillë më 24 shkurt 2022.  Ndërkohë që në vitin 2004 Putin ishte aleati kryesor i Gerhard Schroeder dhe Zhak Shirak kundër presidentit amerikan, George W. Bush, në sulmet amerikano-britanike kundër Irakut.

    U desh që lufta të kërcënojë seriozisht Europën, që ajo më pas të bashkohet kundër rrezikut rus. Megjithatë forcat politike të financuara nga Rusia janë ende të forta në Europë, veçanërisht ekstremi i djathtë, por edhe ai i majtë. Zgjedhjet e majit për Parlamentin Europian do të dëshmojnë se sa Bashkimi Europian do të jetë kompakt e homogjen për të përballuar rrezikun e shtuar rus në kontinent. Ndërsa liderë autokratë si Orban, Aleksandër Vuçiq dhe homologu i tyre në Shqipëri drejtpërdrejt ose në mënyrë të tërthortë janë ndihmës të agresionit të Vladimir Putin në Ukrainë.

    Pas tri ditësh në Tiranë do të organizohet një samit Ballkani Perendimor-Ukrainë me pjesëmarrjen e Volodymyr Zelensky-t. Sigurisht që ky samit do të shitet si mbështetje për Ukrainën dhe nuk ka si të ndodhë ndryshe. Por metodat putiniste të qeverisjes në thelb e ndihmojnë presidentin e Rusisë në aventurën e tij anti-Perendimore, anti BE dhe anti-NATO. Ndërkohë që pjesë e këtij samiti do të jetë gjithashtu Serbia, e cila është e vetmja në kontinentit europian krahas Bjellorusisë që nuk ka pranuar të vendosë sanksione kundër Kremlinit.