Blog

  • Është vendi më i mirë në Evropë, edhe më virtuozi nga të gjithë

    Është vendi më i mirë në Evropë, edhe më virtuozi nga të gjithë

    Renditja e re e 10 vendeve evropiane më të respektueshme të mjedisit

    Hemsol, kompani e specializuar në energjinë e rinovueshme, ka hartuar një renditje që zbulon se cilat vende evropiane respektojnë më shumë mjedisin. Janë vlerësuar elementë të ndryshëm, si kuota e energjisë së rinovueshme, niveli i riciklimit të mbetjeve, përdorimi i transportit publik, zona pyjore dhe bujqësore dhe emetimet e dioksidit të karbonit për frymë. Në vendin e dhjetë të kësaj renditjeje gjejmë Slloveninë e cila merr një pikavarazh total prej 51.63 nga 100.

    Vendi i nëntë zihet nga Zvicra, destinacion udhëtimi i njohur për malet spektakolare, grykat e egra dhe pyjet mistike. Rezultati i arritur prej helvetëve është 51.75 nga 100.

    Vendi i tetë shkon për Luksemburgun, që shtrihet në qendër të Evropës, që zbulon në sytë e vizitorëve një peizazh të vërtetë përrallor të përbërë nga lumenj dhe liqene të kristaltë. Rezultati i arritur është 51.83 nga 100.

    Fluturojmë tani në vendin e shtatë, që është zënë nga Gjermania, një vend i madh që ofron mundësi të shumta për të përjetuar momente relaksi dhe pushimesh në harmoni me mjedisin. Midis Parqeve kombëtare, rezervateve natyrore, liqeneve të pacënuar dhe peizazheve të mrekullueshme, është e lehtë të udhëtosh në mënyrë të qëndrueshme. Rezultati i marrë është 52.06 nga 100.

    Vendi i gjashtë është për Estoninë, e cila vitin e kaluar u vlerësua si Best Green Destination i huaj, duke dekretuar Talinin, kryeqytetin e tij, European Green Capital 2023. Një komb që synon respektimin e natyrës dhe që ka marrë një rezultat 54, 66 nga 100.

    Vendin e fundit të kësaj Top 5 e zë Suedia, vend në të cilin mbështetshmëria, ekoturizmi dhe turizmi i përgjegjshëm janë të garantuar dhe inkurajohen nga një sërë aktivitetesh dhe ekskursionesh që respektojnë mjedisin, por edhe nga popullsia dhe kultura vendase. Rezultati i marrë është 62.05 nga 100.

    Vendi i katërt është i Islandës, ku udhëtimet karakterizohet nga natyra, aventura dhe emocionet e forta. Bëhet fjalë për një vend ku natyra mbretëron sovrane e me një dendësi mesatare të popullsisë ndër më të ulëtat në planet. Rezultati i marrë është 62.13 nga 100.

    Medalja e bronztë i shkon Finlandës, ku që nga 1 korriku 2022 ka hyrë në fuqi një ligj i ri klimatik, i cili përcakton objektivat e uljes së emetimeve për 2030 dhe 2050, duke përditësuar edhe objektivin për vitin 2050. Rezultati i marrë është 62.31 nga 100.

    Shkalla e dytë e podiumit është e Austrisë, vendi në të cilin është regjistrua përqindja më e lartë e trafikut të pasagjerëve në transportin publik në Evropë. Firmëtare e Marrëveshjes së Parisit, ka pikavarazhin e dytë më të lartë për riciklimin e mbetjeve, ndërsa rezultati total është 68.89 nga 100.

    Vendi më miqësor ndaj mjedisit në Evropë është Norvegjia, e cila synon të arrijë në zero emetime neto të dioksidit të karbonit midis viteve 2045 dhe 2055. Dhe jo vetëm kaq, sepse kjo tokë e veriut të kontinentit tonë është e impenjuar edhe që të garantojë për vendet në zhvillim që të kenë akses në energji të pastër dhe të rinovueshme, plus shpërndan deri në 3 miliardë korona në vit për të ndihmuar në shpëtimin e pyjeve tropikale të botës. Rezultati i tij total është 73.30 nga 100.

    Përgatiti Dardan MITROVICA

  • Nga Erion DASHO – Koha për të rrëzuar diktaturën

    Nga Erion DASHO – Koha për të rrëzuar diktaturën

    Vrasja e Navalnit në Rusi ishte çështje kohe. Sikundër Prigozhin, ai cilësohej prej vitesh “i vdekuri që ecën”. Sidoqoftë, lajmi shkaktoi shok, zemërim dhe më pas, për vendet që sikundër Shqipëria ndodhen në të njëjtën situatë me Rusinë, reflektim.

    Si arritëm deri këtu? Rusët me Putinin, hungarezët me Orbanin, turqit me Erdoganin, serbët me Vuçiçin, shqiptarët me Boratin?!

    Diktatorët nuk lindin të tillë, as edhe bëhen diktatorë për një ditë. Jemi ne që i krijuam!

    》kur për shkak të problemeve personale, qirasë së shtëpisë apo kredisë, rrogës së ulët, etj., ja lamë “të tjerëve” përgjegjësinë për demokracinë. Të luftosh për demokraci në një vend që është mësuar me diktaturën është e lodhshme, kërkon energji, kërkon kohë, kërkon guxim. Shumë nga ne u lodhën sapo e nisën këtë rrugë 34 vjet më parë.

    》kur për të shkuar në plazh një fundjavë qershori, thamë “E ç’do të ndryshojë vota ime?!” Një votë është përballë qindra mijërave. Ka vota që blihen, që vidhen, ka njerëz të tremben dhe shantazhohen. Ç’mund të bëj unë i vetëm përballë pushtetit?”

    》kur për të mos prishur rehatinë personale, për të mos u parë në një shesh apo në një rrugë proteste, për të mos rrezikuar vendin e punës, biznesin, karrierën, etj., thamë “Ç’më duhet mua? Unë nuk jam edhe aq keq. Pse duhet të rrezikoj?”

    》kur për të marrë certifikatën, vërtetimin, diplomën, vendimin, shërbimin, etj., nuk ngurruam të jepnim rryshfetin, pa menduar se ai punonjësi i vogël që ne korruptuam me 5 apo 10 mijë lekë ishte baza e piramidës së korrupsionit që përfundoi me tigrat që zhvatën dhjetëra apo qindra milionë euro.

    》kur të pakënaqur me pagën, karrierën, shkollën, kopshtin, rrugën, shtëpinë, etj., ne ikëm, lamë vendin dhe shkuam në një tjetër vend; dhe kur nuk na pëlqeu as vendi i dytë, shkuam tek një i tretë. Dhe Shqipëria mbeti bosh!

    * * *

    Putinët, Erdoganët, Orbanët, Vuçiçët, Boratët, etj., janë aty sepse u toleruan!

    Regjimet e tyre hajdute janë aty sepse korrupsionin e tyre e ushqyem edhe ne!

    Sot janë me qindra mijëra rusë që protestojnë nëpër botë, por të paktë janë ata që dolën në rrugët e qyteteve ruse. Rusët në Rusi janë braktisur përballë regjimit vrasës.

    E njëjta gjë me shqiptarët. Janë të shumtë shqiptarët në emigracion që flasin, që presin ndryshimin, që nuk mund të pajtohen dot me një kryeministër që ka 11 vjet në pushtet dhe po ecën ekzaktësisht në të njëjtën rrugë me sivëllezërit e tjerë diktatorë.

    Por janë ende të paktë shqiptarët që protestojnë në Shqipëri. Kur duhej të ishin me qindra mijëra në protestë.

    Sot duhet kuptuar nga kushdo se për demokracinë duhet luftuar sa më shpejt. Çdo ditë e kaluar në diktaturë e bën më të vështirë luftën për demokraci. E kundërta, sa më herët të niset, aq më mirë.

    Sot opozitarët e Shqipërisë janë në burg. Nëse do të vijë dita të jenë në varrezë si ata rusë, atëherë do të jetë shumë më e vështirë; do të jetë ndoshta shumë vonë.

    Sot shqiptarët duhet të angazhohen fuqishëm për të luftuar korrupsionin, vjedhjet, oligarkët dhe narkotrafikantët e lidhur me qeverinë.

    Shqiptarët duhet të luftojnë kapjen e drejtësisë dhe përdorimin e saj si kamxhik në dorën e pushtetit.

    Shqiptarët duhet të luftojnë grabitjen e pronës publike, grabitjen e parqeve për kulla, grabitjen e atij që as edhe pushtuesit nuk ja bënë Shqipërisë, grabitjen e portit të Durrësit.

    Shqiptarët duhet të luftojnë shpopullimin, sepse përsa kohë vazhdon vjedhja, grabitja dhe diktatura, nuk mund të ngjallet shpresa dhe shqiptarët do të ikin pa kthim.

    Sot më tepër se kurrë është koha për të vendosur para përgjegjësisë të korruptuarit, hajdutët e pareve dhe të taksave të shqiptarëve, shkatërruesit e demokracisë, shkatërruesit e kombit!

    Koha për dhënie llogari ka ardhur!

  • Nga Lutfi DERVISHI – Krimi-krimi, droga-droga, ferrat-ferra

    Në Devollin e punës, aty ku Dritëroi i madh nisi udhën e letrave me një trastë balte të marrë arave për ta sjellë në Lidhjen e Shkrimtarëve, është shënuar një ngjarje e rrallë.

    Megjithëse për ditët kur jetojmë e jashtëzakonshmja duket përherë e më e zakonshme, kjo ngjarje është e denjë për të qenë kryelajm kudo ku bukës i thuhet bukë dhe ujit i thuhet ujë…

    Policia lokale, ose më mirë të themi “Policia që Duam”, ka demonstruar edhe një herë vigjilencën e saj të pashembullt përballë keqëbërësve të mëdhenj e të vegjël.

    Këtë herë, falë inteligjencës policore, dronëve, satelitëve (Albania 1, Albania 2) dhe bashkëpunimit me partnerët vendas e të huaj, është zbuluar një skandal kaq i madh sa po të mos ishte kapur në kohë, do të rrezikonte Marrëveshjen e Parisit për luftën ndaj ngrohjes së klimës.

    Policia e Devollit ka kapur në flagrancë një fermer i cili guxoi të digjte ferrat në tokën e tij për të lëruar, pluguar dhe mbjellë.

    Po, po, mos u çudit, keqbërësi tani është prapa hekurave!

    Mbase për ndokënd lajm është fakti se ka ende fermerë devollinj që mbjellin sërish e sërish tokën edhe pse djersën e dekadave e kanë hedhur në lumin e tyre, por kjo është temë tjetër.

    Ngjarja sot është ky keqbërës që pasi i ra kazmës gjithë ditën, statuja e drejtësisë me kazmën e ligjit në dorë nuk e toleroi.

    Dikush mund të thotë se policia duhet të përqëndrohet më shumë te kanabisi, trafiku,  vjedhjet, kërcënimet në rrjete sociale apo te ndërtimet pa leje?

    Por jo, në këto ditë dimri, policia që duam është fokusuar aty ku nuk ja pret mendja askujt: Te kopështet e fermerëve.

    I akuzuari, një rebel 58-vjeçar, i njohur nga autoritetet vetëm si L.L., akuzohet për ndotje mjedisore. Krimi i tij?

     I vuri flakën disa barishte që guxuan të harliseshin në pronën e tij.

     E  imagjinonini skenën: një fermer nga ata që gjen rëndom në Devoll, i armatosur me një çakmak, ndez zjarr dhe siç thotë populli ku ka zjarr ka edhe tym. Ku ka tym ka edhe probleme.

    Komisariati i Devollit, për të mos mbetur pas kolegëve italinë dhe ekuadorianë që po merrren me kartelet ndërkombëtare të drogës apo rrjeteve të kontrabandës, mobilizoi specialistët më të mirë të hetimit të krimit.

     Këta heronj të uniformave blu, brenda një kohe rekord referuan çështjen në Prokurori dhe garantuan banorët e Devollit dhe më gjerë se këtej e tutje do të shihnin vetëm tym nga oxhakët e tyre.

    Prokurori gjatë marrjes në pyetje u sigurua që 58 vjeçari, nuk kishte qëllim që me zjarrin e vënë për të djegur “mbeturinat” t’u kujtonte bashkëfshatarëve çështjen e incineratorëve që nuk punojnë.

    Hetuesit kanë sekuestruar celularin e keqbërësit dhe po hetojnë njëkohësisht në disa pista.

    Pyetja tashmë që endet si avulli në kokën e të dehurit për prokurorin është: Çfarë proçke tjetër mund të na bëjë L.L? 

    Duke gjykuar nga mosha, kuptohet që ai mund të bëhet recidivist. Mundet, larg qoftë të ujisë më shumë se ç’duhet kastravecët në baçe duke shpërdoruar një pasuri publike.

     Ndoshta L.L mund të vijojë duke krasitur pa leje shkurret e trëndafilave. Koha, kjo gjykatëse e pa mëshirshme do të tregojë.

    Por, devollinjtë e punës mund të flenë të qetë, duke e ditur se policia që duam është gjithmonë vigjilente…

    Megjithëse çdo baçe e bukur ka ferrat e veta, nuk e di nëse do mjaftojë rakia e tyre e fortë që të kapërcejë këtë “histori” që të deh me marrëzinë dhe të bën xurxull me budadallëkun.

  • Eksperimenti i dështuar i zëvendësimit të shqiptarëve me të huaj në tregun e punës

    Eksperimenti i dështuar i zëvendësimit të shqiptarëve me të huaj në tregun e punës

    Kur në vitin 2019 filloi të ndihej, për herë të parë, mungesa e fuqisë punëtore, për shkak të valës së re të emigracionit, bizneset nuk e morën shumë seriozisht. Përveçse pandemia e ndali përkohësisht vrullin e ikjeve (në vitin 2020 dhe në pjesën e parë të 2021), ato kishin në sirtar planin rezervë: Të merrnin punonjës të huaj, nga vendet më pak të zhvilluara.

    Heqja e kufizimeve pas pandemisë hapi rrugët për mijëra shqiptarë, kryesisht të rinj, drejt Europës. Të dhënat e Eurostat dhe zyrës së statistikave të emigracionit të Mbretërisë së Bashkuar treguan se vetëm kërkesat për azil të shtetasve shqiptarë ishin 32 mijë në vitin 2022, niveli më i lartë që nga 2016-a.

    Mijëra të tjerë u larguan me kontrata pune, kryesisht në Gjermani. Efekti ishte pothuajse i menjëhershëm në tregun e punës. Kompanitë nuk po arrinin të gjenin punonjës të kualifikuar e të pakualifikuar, duke u detyruar të rishikonin planet e zgjerimit, përveç vështirësive të momentit në mbajtjen e prodhimit e shërbimeve në nivelet e planifikuara.

    Plani rezervë nisi të zbatohej gjerësisht në 2022-2023. Pas presionit mbi qeverinë, kjo e fundit lehtësoi procedurat për pajisjet me leje pune për të huajt. Fillimisht u morën punonjësit nga Bangladeshi, që ishin më të disponueshëm dhe të gatshëm të punonin me pagesa më të ulëta.

    Shpejt u kuptua që qëllimi i tyre ishte ta përdornin vendin si një trampolinë për të ikur drejt Europës. Rrethi u zgjerua me shtete të tjera, si Vietnami, Filipinet, India, Nepali etj.

    Dy vite më pas, eksperimenti për të punësuar të huajt duket se po rezulton i kushtueshëm dhe nuk po funksionon në pjesën më të madhe, sipas një vëzhgimi që bëri “Monitor”, me sipërmarrjet që e tentuan dhe agjencitë e punësimit. Arsyet janë disa:

    -Së pari, plotësimi i mungesave në tregun e punës me punonjës të huaj po rezulton një proces me kosto të lartë dhe produktivitet të ulët. Sjellja e punonjësve të huaj ka kosto shtesë administrative dhe monetare. Pagat e tyre po rezultojnë 20-30% më të larta sesa u jepeshin vendasve.

    Dhe në një vend që avantazh kryesor ka krahun e lirë të fuqisë punëtore, çdo shtesë është pothuajse e papërballueshme. Këtyre u shtohen dhe vështirësitë në dokumentacione, me të cilat po përballen subjektet që duan të punësojnë të huaj.

    -Së dyti, ekonomia shqiptare dominohet nga biznese të vogla. Sipas INSTAT, nga 104 mijë ndërmarrje që ka në vend, vetëm 1400, ose 1.4% e tyre, kanë më shumë se 50 punonjës.

    Ndryshe nga të mëdhatë që mund të shfrytëzojnë avantazhin e ekonomisë së shkallës, sipërmarrjet e vogla nuk kanë aftësi në menaxhimin e burimeve njerëzore dhe me produktivitet të ulët nuk mund të përballojnë paga minimale për të huajt, 550 euro për punonjës në muaj, plus kostot 1200 euro për sjelljen e tyre.

    -Së treti, edhe për vetë të huajt, tregu nuk është shumë joshës, me përjashtim ndoshta të pozicionit të favorshëm gjeografik, afër shteteve të tjera të Europës, që shpesh është qëllimi final i emigrantëve, duke nxitur edhe biznese të tjera, jo dhe aq ligjore!

    Të dhënat për vitin 2023 nuk janë ende të disponueshme, por numri i të huajve me leje pune në vend nuk i kalon 8-10 mijë (rreth 18 mijë janë gjithsej të huaj me leje qëndrimi), një shifër që nuk arrin të mbulojë as ikjet e deklaruara nga kërkesat për azil.

    Mungesa e punonjësve po e përkeqëson më tej rrethin vicioz ku ka hyrë ekonomia. Sipërmarrjet po detyrohen të rrisin pagat, pa shtuar produktivitetin, që nga ana tjetër po ul konkurrueshmërinë. Industria që punon me material porositësi ishte e para që e pësoi dhe tani jo vetëm nuk po kërkon punonjës, por po shkurton dhe ata që ka.

    Turizmi, që ka ecurinë më të mirë për momentin, rrezikon parametrat e shërbimit. Ndërtimi, që sërish është në lulëzim, mund të mbetet në karabina. Lista është e gjatë dhe përfshin pothuajse çdo sektor.

    Ekonomia, si gjithnjë, do t’i gjejë vetë ekuilibrat e rinj, por të paktën gabimet e së shkuarës, që prodhuan modelin e sotëm joproduktiv e jokonkurrues, që nxiti emigracionin masiv, duhet të shmangen.

    /monitor.al/

  • “Nata e Shën Bartolomeut” në Tiranë

    “Nata e Shën Bartolomeut” në Tiranë

    Nga Uran BUTKA

    Pas masakrave të shkaktuara nga lufta civile në të gjithë Shqipërinë, i erdhi radha edhe kryeqytetit.

    Ishte përgatitur me hollësi një masakër nga forcat komuniste, nën pretektin e asgjësimit të reaksionit dhe spastrimit të vendit. Sipas strategjisë së PKSH dhe skenarit të veçantë për Tiranën, dita e çlirimit duhet ta gjente Shqipërinë dhe sidomos kryeqytetin pa ata nacionalistë e intelektualë properëndimorë, pa figurat e njohura të kulturës dhe të arsimit shqiptar, pa ata oficerë patriotë që nuk u bashkuan me Frontin, nëpunësit e ndershëm, pa pronarët, tregtarët e biznesmenët që gjallonin në ekonominë e tregut të shtetit shqiptar, pa ata atdhetarë e demokratë që kishin luftuar dhe aspiruar për një Shqipëri të pavarur, të bashkuar dhe demokratike. Një nga idhtarët dhe organizatorët më të egër të këtij genocidi, Kristo Themelko, agjent i jugosllavëve me pseudonimin sllav “Shulja”, thotë:

    “Kjo rruga jonë terroriste ka lindur si vijë… Nga kjo rezulton se të gjithë ata elementë që janë kundër nesh, por që s’ka fakte, të pushkatohen qysh tani… Veçse me i pastrue gjatë luftës, veçse duhej me i pastrue me mënyrën që të mos merren vesh prej popullit… Janë vrarë edhe ata që janë dorëzuar.”

    Natyrisht, ky genocid nuk ishte sporadik, por i organizuar dhe drejtohej nga kryeterroristi Enver Hoxha, i cili më vonë mundohet të lajë duart si Pilati.

    “Kur unë kam biseduar me Enverin, – pohon K.Themelko, – ai më ka këshilluar që kur të hynim në qytet, të spastronim elementët e rrezikshëm. Prandaj, kur hyra në Tiranë, kërkova një listë nga organizata për këta elementë.”

    Për masakrat pohon me gojën e vet sekretari i qarkorit të PK të Tiranës, Gogo Nushi në relacionet e tij drejtuar E. Hoxhës:

    “Këtë shpirt terrorist e kemi parë ditët e fundit në Tiranë. Kjo tregon vijën tonë. Me hyrjen e forcave tona janë vrarë 60 vetë. Listën e kemi. Unë mendoj që asnjë nga ata nuk e meritonte këtë dënim. Jemi të sigurtë se do të kemi edhe të tjerë. Numri do të ketë kaluar edhe të 100?”

    Pra, kemi të bëjmë me një genocid me motive politike dhe me përmasa kombëtare. Në Tiranë u vranë pa gjyq dhe pa faj, pabesisht dhe në mesnatë, në grup apo njëpasnjë prapa krahëve, madje edhe në pragjet e shtëpive, në qoshe rrugicash, në breg të lumit, në Sharrë, Priskë e Sauk, pa dhënë asnjë shpjegim, pa lënë asnjë gjurmë, duke i lënë edhe pa varr, figura të njohura nga e gjithë Shqipëria, nga Kosova e Dibra e Madhe e Çamëria, madje edhe shtetas të huaj, në mënyrë që terrori dhe frika të ndjehej kudo e të përhapej rrathë-rrathë nga Tirana në të gjithë trevat shqiptare. Sepse me terror dhe me gjak do ta merrnin dhe do ta mbanin pushtetin, sepse vetëm kështu mund të ngrihej dhe të funksiononte diktatura më e pashembullt e më e përgjakshme në gjithë vendet e Lindjes komuniste, diktatura e E.Hoxhës.

    Vrasja e parë politike ishte ajo e klerikut të shquar tiranas, Selim Brahja, më 31 gusht 1943, pa u tharë ende boja e Marrëveshjes kombëtare të Mukjes. Pas prishjes së saj nga PKSH nën trysninë e PKJ, nisi lufta civile e provokuar nga sllavo-komunistët. Selim Brahja është një nga viktimat e saj. E vranë përpara derës së shtëpisë së Zotit, në pragun e Xhamisë. Shtatë vetë të njësitit ndëshkimor të grupit të Pezës, me shalle të kuq në kokë e qëlluan disa herë dhe u zhdukën për t’u shpëtuar pushkëve të shtëpisë së Selim Brahjes. Kjo vrasje shënon edhe fillesën e terrorit komunist në Tiranë. Përse e vranë këtë njeri që ia kishte kushtuar jetën Zotit dhe Shqipërisë?

    Ai vinte nga një familje atdhetare. I ati, Ramazan Brahja, pjesmarrës në ngritjen e flamurit më 26 nëntor 1912 në Tiranë. Selim Brahja, intelektual, i lauruar për teologji në Stamboll, iu përkushtua fesë dhe shqiptarizmit. Ai hap shkollën e parë shqipe në Sauk. Gjatë okupacionit italian ai u dënua me burg nga fashistët nga që në shtëpinë e tij priste edhe nacionalistë, edhe partizanë që luftonin për lirinë. Ai mori pjesë në Kuvendin e Mukjes bashkë me Ismail Agë Petrelën, Dr. Nroqin e të tjerë nacionalistë tiranas. Prandaj e vranë njerëzit me yll e shami të kuqe në kokë.

    Më 29 tetor 1943 njësiti ndëshkimor i Pezës masakroi barbarisht Besnik Çanon (22 vjeç) dhe Qeramudin Sulo (21 vjeç), dy të rinj intelektualë nacionalistë, pjesmarrës në Konferencën e Mukjes që shkonin në jug të Shqipërisë për të përcjellë mesazhin e kësaj marëveshjeje kombëtare.

    13 të pushkatuarit pa gjyq nga Mehmet Shehu

    Po në tetor të këtij viti, M.Shehu pushkatoi pa gjyq në Priskë 13 xhandarë që u dorëzuan në mirëbesim në Brigatën e Parë për të luftuar bashkë me të kundër gjermanëve, ndërmjet tyre: Preng Marku nga Kaçinara, Zef Ndoc Simoni nga Fishta, Preng Lek Shkreli nga Malësia e Shkodrës, Pjetër Shkalleshi nga Kthella dhe kapter Ali Maksuti nga Margëlliçi i Çamërisë, ish-lulishtar i njohur i Tiranës.

    Më vonë vranë edhe profesor-doktor Lorenc Rashën, nga Shkodra, njeriun e dijes. Shkollën e mesme dhe universitetin i kreu në Austri me rezultate të shkëlqyera dhe me një doktoratë për linguistikë. Tre doktorata të tjera shkencore i fitoi me punë dhe aftësi të jashtëzakonshme nëpër universitetet e Europës, si edhe zotërimin e shumë gjuhëve të perëndimit e të lindjes.

    Këtë intelektual dhe nacionalist të njohur e pushkatoi pa gjyq më 12 shtator 1944 toga e pushkatimit e batalionit partizan “Dajti”, buzë përroit të Priskës, në vendin e quajtur Paraspur.

    Vrasja e një kleriku, e dy studentëve, e një intelektuali dhe e dhjetëra ushtarakëve, ishte prologu i terrorit komunist në periferi të Tiranës, që zbriti mandej në zemrën e kryeqytetit.

    Sipari i kësaj tragjedie hapet natën e 28 tetorit 1944, kur forcat komuniste që qëndronin në ilegalitet apo që kishin penetruar ato ditë në Tiranën e pushtuar, në vend që të godisnin pushtuesit gjermanë, futeshin fshehtazi natën si hienat nëpër shtëpitë tiranase dhe arrestonin apo pushkatonin shqiptarët që ishin shënuar nëpër listat e vdekjes nga krerët e tyre. Kështu ia behën në mesnatë tek shtëpia e Ymer Dërhemit dhe arrestuan Akil Sakiqin, Nazmi Uruçin dhe Fahri Dabullën. “Ju kërkojnë për një sqarim”. Por i pushkatuan po atë natë.

    Akil Sakiqi ishte nga Dibra e Madhe. Familja e tij atdhetare, e ndjekur nga genocidi serbo-maqedonas u shpërngul në Turqi, mandej u vendos në Tiranë. Akili, pasi mbaroi Liceun e Korçës, kreu Akademinë Ushtarake në Romë, degën e Rojes së Financës. Shërbeu me devotshmëri në Durrës, Shkodër etj., gjithnjë në prapavijë. Më 7 prill 1939 luftoi tok me Myftar Jegenin e mjaft oficerë të tjerë të Ushtrisë Kombëtare kundër agresionit italian.

    Edhe Nazmi Uruçi prej Dibrës së Madhe ishte nga një familje patriote. Fahri Dabulla nga Gjirokastra. Adili, Nazmiu dhe Fahriu, të tre oficerë të njohur të karrierës, atdhetarë të flaktë, shqiptarë të ndershëm e të panjollosur, e kishin kryer së bashku me E. Hoxhën Liceun e Korçës. Terroristi Hoxha i futi shokët e liceut në listat e vdekjes. I pangopur me vdekjen e tyre, ai i përmend ata me urrejtje patologjike dhe pa asnjë shenjë pendese edhe pas disa dekadash në librat e tij, kur rreket të falsifikojë historinë.

    “Pak para plenumit më vjen S.Malëshova gjithë “alarm”.

    – Po bëhet shumë terror, – më thotë gjithë zemërim.

    – Terror? – e pyeta i habitur. – Ku ?

    – Në Tiranë, – më përgjigjet. – po vriten shumë oficerë të penduar.

    – Në Tiranë vazhdon lufta e madhe për çlirimin e kryeqytetit, – i thashë. – Kë quan terror ti? Dhe për cilët oficerë më ankohesh?”

    Çfarë hipokrizie! Dihet që në plenumin e Beratit (24-27 nëntor 1944) përpara të dërguarit të PKJ, V.Stoiniç, E.Hoxha pranoi tejet i nënshtruar:

    “Po vriten në Tiranë me dyzina njerëz dhe oficerë të dorës së dytë të cilët, duke pasur besimin e plotë në drejtësinë dhe në shpalljen tonë, dorëzohen. Një punë e tillë nuk është okazionale, por është tërë toni që i është dhënë punës organizative të partisë dhe të ushtrisë. Shokët tanë mendojnë vetëm të zhdukin çdo njeri që s’është me ne, që s’mendon si ne, të zhdukin bile edhe njerëz të thjeshtë të popullit.”

    Nata e 28 tetorit ishte caktuar nga Qarkori i PK për Tiranën si nata e vrasjeve masive të ushtarakëve të karierës. Atë natë u pushkatuan: Hamit Greblleshi, nga një familje autoktone tiranase, mësues dhe më vonë, pasi kreu Akademinë Ushtarake në Stamboll, oficer i Xhandarmarisë të shtetit shqiptar deri në vitin 1939, kur doli në lirim për arsye shëndetësore.

    “A mund të vritej një njeri që për tre muaj kishte shërbyer detyrën e oficerit të prapavijës? – pyet Kujtimi, djali i Hamitit. – Kjo pyetje na ka ndjekur tërë jetën qysh nga dita e vrasjes së babait tonë.”

    Djali tjetër, Mustafai, autori i romanit të famshëm “Gremina e dashurisë” u burgos dhe vuajti në skëterrën e burgjeve komuniste, por qëndroi se kishte genet e të atit, të cilit i kushtoi në qelinë 79 të burgut të Tiranës elegjinë “Qetësi”.

    Hamit Greblleshi u arrestua bashkë me oficerët e tjerë që jetonin në rrugën e Tabakëve, Hasan Dinen nga Maqellara e Peshkopisë, me akademi ushtarake të kryer në Itali, atdhetar bir atdhetari, Azis Blloshmin nga familja e njohur e Blloshmëve të Bërzeshtës, që kishte kryer studimet ushtarake në Vienë, Faik Shkupin, shqiptar nga Shkupi, i lauruar për ushtarak në Itali dhe shërbente në Shqipëri, Mehmet Dadon dhe Boris Belevskin, rus i bardhë, oficer në ushtrinë shqiptare, Aleks Mavraqi, Selmam Shtjefni, Bajram Cuka e të tjerë që nuk u dihen as varret.

    Genocidi për motive politike vazhdon me intensitet brenda dhe në rrethinat e Tiranës. Më 3 nëntor 1944 forcat komuniste pushkatuan pa gjyq në Sharrë të Tiranës tre deliallisët e shquar të Shijakut: Kapllan Deliallisi, deputet i Shijakut në Parlamentin shqiptar dhe i vëllai, Jakup deliallisi, ish-kryetar i komunës së Shënavlashit dhe të Luzit. Bashkë me ta u pushkatua edhe Shefqet Deliallisi, i biri i atdhetarit të njohur Ymer Deliallisit – sekretar personal i Ismail Qemalit, një oficer i ri, i diplomuar në Akademinë Ushtarake në Romë, por që e priti me indinjatë pushtimin fashist dhe u vetlargua nga detyra, sepse ishte kundër pushtuesve, ashtu siç kanë qenë brez pas brezi deliallisët e Shijakut. Bashkë me këta martirë, u pushkatua edhe Isuf Allamani, nga familja në zë e Allamanëve të Matit. Ç’kishte bërë Isufi që e vranë? Kishte studiuar për agronomi në Universitetin e Firences dhe ishte kthyer në Shqipëri për të dhënë ndihmesën në ripërtëritjen ekonomike të vendit. Ai themeloi Fermën e Xhafzotajt, një ekonomi moderne bujqësore e kapitaliste dhe ishte drejtori i saj, kur u arrestua e u pushkatua pa gjyq, ndonëse nuk ishte përzier fare në çështjet politike.

    Po në Sharrë u pushkatuan pa gjyq dhe u hodhën mbi njëri-tjetrin në një përrua, pesë viktima të tjerë: kapiten Bajram Cuka, Selim Kelmendi, Ndue Pali, Minella Toçi dhe Selaudin Korça.

    Selim Kelmendi, nga Vuthaj i Gucisë, i kishte ikur me armë në dorë terrorit serbo-malazez tok me dy vëllëzërit e tij, Rustem e Ramë, pjestarë të çetës së Azem Galicës, por nuk i shpëtoi dot terrorit të çetnikëve shqiptarë.

    Selaudin Korça, i biri i patriotit të madh, klerikut, filozofit, publicistit, poetit dhe antikomunistit të njohur Hafëz Ali Korça, që vazhdonte studimet e larta në Itali, por që erdhi në Shqipëri për t’u bërë pre e terrorit komunist.

    Më 10 nëntor, ra pre e këtij terrori tek Ura e Brrarit, oficeri Subi Topulli nga familja e shquar e Topullenjve të Gjirokastrës. Vrasësit e masakruan dhe zhdukën çdo gjurmë të tij, duke hapur fjalë se ishte arratisur nga Shqipëria.

    U goditën familjet e mëdha dhe intelektualët

    Vijmë kështu te nata e 12 nëntorit në Tiranë, që është, quajtur edhe “nata e Shën Bartolomeut”. Atë natë u bë masakra më e madhe, një dënin dhe vrasje kolektive pa gjyq e 14 figurave të shquara të kombit e të kulturës shqiptare.

    Ismail Agë Petrela është një nga figurat madhore të Shqipërisë, që u pushkatua mesnatën e 12 nëntorit. Pse e kishin futur në listat e vdekjes Ismail Petrelën? Sepse ishte nga një familje e madhe, vetë ishte një nacionalist i shquar, një luftëtar i lirisë, një demokrat i vendosur, një burrë i mençur tiranas, një intelektual i njohur që dinte disa gjuhë perëndimore, një njeri i kulturës, sidomos e asaj muzikore. Kulmet e veprimtarisë atdhetare të Agë Petrelës janë pjesëmarrja aktive në Revolucionin e Qershorit, në Lëvizjen e Fierit, në Konferencën e Pezës, në Kuvendin e Mukjes dhe lufta kundër pushtuesve italianë në krye të çetës së tij, që vepronte në Shqipërinë e Mesme. Ja, përse e vranë komunistët Ismail Agë Petrelën! Në çastin e pushkatimit u tha ekzekutorëve: “Qëlloni, burrat një herë vdesin!”

    Terroristët këtë herë zgjodhën për të masakruar familjen e shquar Kokalari nga Gjirokastra. Pushkatuan natën e 12 nëntorit në skutat e hotel “Bristol”-it Muntaz, Vesim dhe Syrja Kokalarin. Muntazi dhe Vesimi, pionierë të arsimit kombëtar, themelues të shtëpisë botuese “Mesagjeritë Shqiptare” që botoi vepra madhore të letërsisë sonë e të huaj, intelektualë të klasit të parë, bashkë me vëllanë e tyre Hamit Kokalarin, i cili shkroi atëbotë librin e famshëm “Kosova – djep i shqiptarizmit” dhe motrën Musine, shkrimtaren e parë shqiptare, nacionalisten dhe demokraten e shquar, që diktatura më pas e burgosi dhe e internoi gjersa vdiq.

    Po atë ditë terroristët komunistë pushkatuan edhe Nebil Çikën, filozofin, publicistin, demokratin e madh. Ai ka qenë redaktor dhe kryeredaktor i mjaft organeve të shtypit të lirë shqiptar si “Revista Pedagogjike”, “Reforma”, “Jeta”, “Arbëria”, “Miku i Popullit”, “Minerva”, “Bota e Re” etj. dhe autor i veprës së njohur “Njimendësia shqiptare” që e vendosi atë në elitën e zgjedhur të kombit. Pikërisht këtë elitë vrau komunizmi.

    Ai goditi familjet e mëdha që kishin nxjerrë njerëz të shquar, për të ndërprerë traditën, për të tharrë burimin, për të venitur e nënshtruar Shqipërinë. Një nga ato, është edhe familja tiranase Lleshi. Të gjithë burrat e saj u sakrifikuan për një Shqipëri të lirë, të bashkuar në trojet e saj etnike dhe demokratike. Muharrem Lleshi e priti me indinjatë pushtimin italian, ndërsa dy djemtë e tij Sulejmani dhe Islami, nacionalistë, u internuan nga italianët në Itali dhe Porto Romano, më pas ishin luftëtarë të batalianit “Besnik Çano” që luftoi edhe në Kosovë për çlirimin e saj. Sulejmani themeloi gjimnazin e Gjakovës dhe qe drejtori i parë i tij.

    Në mesnatën e 12 nëntorit, terroristë të armatosur hynë në oborrin e shtëpisë së Lleshëve, ku ishin strehuar demonstrues antifashistë apo ilegalë dhe thirrën emrin e Muharrem Lleshit. Sa u shfaq ai te pragu i derës, një breshëri automatiku e la të të vdekur e të mbuluar me gjak.

    Familja tjetër e njohur tiranase që u godit ishte ajo Stërmasi, që kishte nxjerrë njerëz të dëgjuar si Xhaferr Stërmasin, flamurtar i Pavarësisë. I biri, Reshati, i mëkuar me shqiptarizëm dhe dije, kreu studimet e larta në Akademinë Ushtarake në Itali dhe shërben me devotshmëri në Ushtrinë kombëtare Shqiptare. Në prill të vitit 1939, në shenjë proteste ndaj pushtimit italian, dha dorëheqjen, sepse nuk donte t’u shërbente fashistëve. Merr pjesë në protestat dhe demonstratat anti-italiane. Si nacionalist i kulluar, merr pjesë qysh në vitin 1942 në Organizatën e Ballit Kombëtar dhe në vitin 1943 u caktua komandant i Rinisë së Ballit të Tiranës, të cilën e udhëhoqi në luftë kundër pushtuesve italianë e gjermanë. Ja pse e vranë Reshat Stërmasin!

    Gjahut të tyre nuk i shpëtoi as Rifat Tërshana, nga Dibra e Madhe, oficer rekrutimi që shërbeu me përkushtim në Korçë, Fier dhe Durrës. Ndërkohë, ndihmoi edhe Lëvizjen NÇ. Por, nuk e llogaritën, kur e pushkatuan natën e përgjakshme 12 nëntorit.

    Terrori masakroi edhe njerëz të thjeshtë e të patrazuar në politikë. Lluka Xhumari, nga qyteti i Durrësit, kishte kryer në Itali shkollën teknike dhe ishte bërë mjeshtër në profesionin e tij. Njeri me inisiativë private, hapi një punishte të vogël të cilën e zgjeroi në shoqërinë automobilistike SAKT. E pushkatuan në rrënojat e hotel “Bristol”, sepse ishte njeriu i biznesit, i inisiativës së lirë, i ekonomisë së tregut, investitor i suksesshëm, bamirës, njeriu i së ardhmes.

    Po ashtu, edhe Ali Panariti, nga Korça, tregtar i njohur në Tiranë e Durrës, mandej sipërmarrës për ndërtim rrugësh. Terroristët me në krye sekretarin e celulës komuniste R.Dobrolishti, e morën Aliun nga shtëpia dhe e pushkatuan pa gjyq në breg të lumit të Tiranës, ku e gjetën fëmijët gjysmë të varrosur.

    Epilogu i këtij terrori fondamentalist ishte masakrimi i Jorgji Memës, nga një familje patriote e fshatit Shtërmen të Elbasanit. Kishte kryer shkollën Normale, por dëshira e tij ishte t’i shërbente si ushtarak shtetit shqiptar, mandej në funksionin e kryetarit të komunës së Baldushkut e të Mollasit. Jorgji dhe gjithë fisi i Memajve u hodhën në luftën për liri kundër pushtuesve të huaj. Komunistët e arrestuan në Tiranë më 16 nëntor1944 dhe e pushkatuan menjëherë në rrugicën e shkollës “Kristoforidhi”. Tiranasit e mirë e varrosën në oborrin e kësaj shkolle martirin Jorgji Mema.

    Kështu u mbyll ky akt i terrorizmit komunist që përgjaku Tiranën, për t’i hapur rrugën terrorizmit shtetëror që përgjaku Shqipërinë dhe kombin për gjysmë shekulli me radhë.

  • 16 vjet shtet i Pavarur, Kosova sot feston

    16 vjet shtet i Pavarur, Kosova sot feston

    Kosova feston sot 16-vjetorin e Pavarësisë.

    Ndërkohë në sheshet e Prishtinës sot valojnë flamuri i Kosovës, Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

    Më 17 Shkurt 2008, në një mbledhje të jashtëzakonshme ku merrnin pjesë 109 deputetë, Kuvendi shpalli Kosovën shtet të pavarur, sovran dhe demokratik. Flamuri shtetëror i Kosovës u shpalos që në ditën e shpalljes së pavarësisë në seancën soleme të Kuvendit.

    Ligjshmëria e pavarësisë për një kohë të gjatë ka qenë temë e diskutueshme, pasi Serbia ka kundërshtuar Deklaratën e Pavarësisë së Kosovës duke e cilësuar të paligjshme. Për këtë ajo kërkoi edhe opinion këshillues nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në 2008, kërkesë që u hodh poshtë më 22 korrik 2010.

    Shpallja e Pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008, ishte kurorëzim i një rrugëtimi të gjatë e të vështirë për qytetarët e Kosovës. Për vite me radhë, ata vuajtën pasojat e spastrimit etnik nga regjimi serb i Sllobodan Millosheviçit, gjë e cila rezultoi më një Luftë Çlirimtare (’97-’99). Pas përfundimit të Luftës Çlirimtare të Kosovës u bë edhe vendosja e trupave paqeruajtëse ndërkombëtare në Kosovë.

    Më 18 shkurt 2008 presidenca e Bashkimit Evropian vendosi që vendet anëtare të ishin të lira për të vendosur nëse do ta njihnin pavarësinë e Kosovës. Shumica e vendeve të unionit evropian e kanë njohur Kosovën, por Qiproja, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja ende nuk e njohin atë.

    Programi i plotë i manifestimeve shtetërore për shënimin e 16-vjetorit të Pavarësisë:

    Në orën 08:00, Qeveria e Kosovës do të mbajë Mbledhje Festive. Në orën 08:20, do të bëhet ngritja e Flamurit të Republikës së Kosovës.

    Më pas do të bëhen nderime te Monumenti i të Pagjeturve, nga ora 08:30. Në 08:45, do të bëhen homazhe te varri i ish-Presidentit Dr.Ibrahim Rugova, e më pas te varri i veprimtarit Adem Demaçi.

    Në 09:50, do të bëhen homazhe në Kompleksin Memorial “Adem Jashari” në Prekaz.

    Do të bëhen edhe nderime te Monumenti “Heroinat”, te Monumenti i Policëve të rënë në detyrë, si dhe te pllaka e fëmijëve të vrarë gjatë luftës, që ndodhet në oborrin e Kuvendit.

    Ndërkohë, seanca solemne e Kuvendit do të mbahet me fillim nga ora 12:00. Nga ora 17:00, mbahet pritja shtetërore nga Presidentja Vjosa Osmani, Kryeparlamentari Glauk Konjufca dhe Kryeministri Albin Kurti.

    Dy aktivitetet e fundit të kësaj dite janë Koncerti i Pavarësisë që do të mbahet në orën 18:00 në shesh, si dhe Koncerti solem i Filharmonisë së Kosovës.

  • Nga Luçiano BOÇI – Regjimet vrasin ngadalë…

    Vdekja e Navalnit, opozitarit të Putin, nuk ishte diçka e papritur. Udhëtimin e tij drejt përjetësisë Putini kishte kohë që e kishte përgatitur dhe thjesht priste në qetësi fundin e rivalit të tij stoik.

    Ndërkohë liderët evropianë në një gjest abstrakt duartrokisnin fjalimin e të vejës së Navalnit, duke larë kështu duart për përgjegjësinë morale për vdekjen e opozitarit themelor dhe fijes së vetme të shpresës për pak demokraci, në një vend kyç për fatet e botës, me kulturë autokrate.

    Me putrën e tij goditëse ndaj Navalnit, përfundimisht ai u shpall Tsar i Rusisë, falë dhe dështimit spektakolar të perëndimit dhe i dha një mësim fatal sjellësve të demokracisë.

    Rasti Navalni diskretiton në sy të gjithë botës solidaritetin demokratik perëndimor dhe dekurajon përpjekjet e opozitave në vende me probleme autoritare.

    Apatia e elitës perëndimore dhe vaniteti demokratik i tyre është spektakolar.

    I mplakur në parime e standarte, Perëndimi ka rrëshqitur drejt një korruptimi politik dhe ulitlitarizmi politik ekstrem në raport të drejtë me humbjen e fuqisë së tij ndikuese.

    Për hir të politikës së ditës ai vazhdon të tolerojë ringjalljen e regjimeve që ekzekutojnë opozitat.

    Tanimë jo me mjete në dukje brutale, por me mjete në thelb brutale. Vërtet regjimet nuk përdorin më togat e pushkatimeve, apo varjet në litar për zhdukjen e kundërshtarëve politikë. Metodat e tyre janë më të rafinuara, por në pasojë e rezultat më kanibaleske se të paraardhësve.

    Këto metoda përfshijnë një arsenal të tërë veprimesh që nisin me akuza false, burgosje, grabitje zgjedhjesh, përdorim esencial të skalioneve të krimit, sulme të papushuara mediatike, faza të përshkallëzuara për gjunjëzim etj… brenda një kornize të florinjtë demokratike.

    Historia e Navalnit dhe jo vetëm e tij e dëshmon qartë brutalitetin ekzekutues të regjimeve sot ndaj opozitave.

    Brutaliteti shpaloset më therës kur me cinizëm regjimi deklaron se ai ishte i burgosur sipas ligjeve dhe drejtësisë se lartë demokratike të shtetit demokratik.

    Vdekja e ngadaltë e opozitave është rruga nëpërmjet të cilës regjimet afirmojnë veten.

    Madje ka vdekje të ngadaltë në vdekje, por dhe vdekje të ngadaltë në gjallje.

    E para ngjan dhe heroike megjithatë.

    Ndërsa kjo e fundit është akoma më e ndyrë dhe e poshtër dhe këtu buzëqeshjet dhe duartrokitjet e vanitozëve të demokracisë janë më të forta dhe të dukshme.

    Kjo po ndodh në shumë vende me aspirata europiane përfshirë Shqipërinë. Madje shoqërohen me vizita e samite pompoze dhe me zhurma mediatike të parapërgatitura. Dhe shkalla e neverisë ndaj atyre që duartrokasin sa vjen e rritet.

    Rasti i Navalnit nuk është vetëm afirmim i metodave që përdorin regjimet. Ai është një alarm për demokracitë e opozitat.

    Kjo duhet të nxisë reagimet e forta të shoqërive që këto të mos vdesin ngadalë bashkë me opozitat e tyre, për ta lënë vendin në duar të aventurierëve që sot pëlqehen si misset e pasarelave e konkubinat e shtëpive publike, për shkak të sharmit korruptues që mbajnë e përcjellin.

    Perëndimi duhet të zgjohet dhe të reagojë. Tolerimi i regjimeve po e rrudh dhe po e vdes dhe atë ngadalë.

    I vetmi shpëtim është rigjallërimi i demokracisë, i vlerave konservatore të familjes, besimit e kombit.

    Regjimet duhet të shemben e opozitat duhen shpëtuar në emër të lirisë, por dhe si thelb i fuqisë dominuese të perëndimit.

    Megjithatë Shqipërinë e shpëtojnë shqiptarët.

  • Haley, deri në minutën e fundit

    Haley, deri në minutën e fundit

    Përballë nominimit republikan ndaj Trump ka mbetur vetëm ish-ambasadorja në OKB. Së shpejti do ta njohë edhe ajo fatin e saj. Por ja pse, çfarëdo që të ndodhë, për të mund të jetë një sukses

    Mos e quani looser, humbëse: të paktën, ende jo. Nikki Haley – e lindur me emrin Nimrata Randhawa në Bamberg, Karolina e Jugut, më 1972 në një familje Sikh me origjinë nga Punjab – ish-ambasadorja SHBA në Kombet e Bashkuara (e emëruar nga vetë Donald Trump) tani është në garë për nominimin republikan, është e vendosur t’i hedhë hije sfidës Trump-Biden që tanimë po profilizohet si çifti konkurrues për presidencialet 2024: të paktën deri më 5 mars. Kur, me maratonën e e Super Tuesday – Super e Marta në të cilën mbahen primaret në 15 nga 50 shtetet amerikane – do të marrë vesh nëse ka ende mundësinë për t’i përzier kartat. Gjithnjë nëse për ta tradhtuar nuk mendojnë të parët votuesit e Shtetit të saj: Karolina e Jugut, të cilën ajo e qeverisi mes viteve 2011 dhe 2016, aty ku zgjedhjet paraprake republikane do të mbahen pas një jave, më 24 shkurt.

    VOTIM PAS VOTIMI

    E pyetur për humbjet e pësuara deri më tani, gazetarëve Haley iu përgjigj: “S’ka nevojë të arrish i pari për të fituar nominimin. Për të duhet kaluar hendeku”. Për momentin ka arritur e treta në zonën konservatore dhe evangjelike të Iowa që mbështet Trumpin – edhe sepse zhvendosi ambasadën amerikane në Jerusalem: në bazë të një profecie, sipas të cilës, vetëm kur Izraeli të rivendosë kufijtë e tij biblikë, Krishti do të mund të rikthehet në Tokë për të vendosur mbretërinë që i paraprin gjykimit universal.

    Por në primaret “e hapura” të New Hampshire – ku mund të merrnin pjesë edhe të pavarurit, d.m.th. votues të paregjistruar si republikanë – ajo doli më mirë: u rendit e dyta, pas Trump me “vetëm” 11 pikë distancë. Duhet thënë se ndërkohë favoriti, guvernatori i Floridës, Ron DeSantis, ishte tërhequr. Por sidoqoftë, ishte një rezultat i mirë, pasi para se të largohej rivali i tij i kishte dhënë mbështetjen Trumpit.

    Megjithatë, pak rëndësi kanë rezultatet në Nevada: atje fletëvotimet me zërin “asnjë nga kandidatët e pranishëm” morën më shumë vota se ato me emrin Haley. Por pas krahësh ka një polemikë mes shtetit dhe partisë, që ka kompromentuar si rezultatin e kandidates ashtu edhe atë të rivalit të saj.

    TË HUMBË SA MË PAK

    Dhe strategjia e ish-ambasadores është e qartë: të zvogëlojë hendekun me ish-shefin e saj. Mund të humbasë, por gjithnjë e më pak. E, nëse nuk mposhtet në Supër Tuesday, do të mundohet të parakalojë: «Në Iowa shkova nga 2 përqind e parashikimeve në 20 përqind të votave efektive. Në New Hampshire mora 43.3. Po, Trump fitoi me 55, por republikanët duhet të frikësohen nga ai 43 për qind i votuesve që nuk e zgjodhën”, ka deklaruar. Duke nënvizuar se sa i tërheq emri i saj votuesit e pavarur: të cilët mund të mos jenë vendimtarë për marrjen e nominimit, por janë vendimtare për fitoren e zgjedhjeve.

    Aq më tepër që nën dritën e një sondazhi të fundmë të Quinnipiac University, që, pas muajsh të tërë parashikimesh makthi për Presidentin Joe Biden, i ka dha tashmë diçka për t’u gëzuar, duke e vendosur atë 6 pikë përpara Trumpit, 50 me 44 (në janar ishte përpara me vetëm një pika 47 deri 46). Por nuk mjafton: ish-presidenti është në fakt 22 pikë prapa në votën femërore: 58 me 36. Dhe nëse në atë sondazh të pavarurit i ofrojnë demokratit një avantazh prej 12 për qind karshi republikanit, gjërat ndryshojnë në rast të një përplasjeje të drejtpërdrejtë Biden- Haley: sepse këtu ajo është përpara, madje me 16 përqind.

    Për ta shpërblyer janë disa faktorë: i pari është këmbëngulja e saj mbi nevojën për një ndryshim brezash përballë një Bideni që tashmë është 81 vjeç dhe një Trumpi që është 77. “Ata duhet t’i nënshtrohen testeve mjekësore” ka thënë ajo. Pastaj është ftesa për të nga e ardhmja parë më shumë se nga e shkuara, siç bën ish-presidenti: i cili vazhdon ta bazojë fushatën e tij në “Big Lie”, gënjeshtrën e madhe (siç e quajnë gazetat) sipas së cilës zgjedhjet e 2020 i janë “vjedhur” nga Biden.

    Gjithë këtyre u duhen shtuar edhe qëndrimet mbi abortin: Haley është pro-life, e ka përsëritur disa herë. Por ka thënë edhe se nuk dëshiron t’i shohë “gratë të përfundojnë në burg për ndërprerjen e shtatzënisë”, siç po ndodh në disa shtete amerikane pas vendimit të Gjykatës së Lartë për anulimin e të drejtës së abortit në nivel federal.

    Me pak fjalë, nëse gjërat nuk shkojnë shumë keq, në plan afatgjatë për Haley qëndrimi në lojë mund të shpërblehet. Duke pasur parasysh edhe se në konventën republikane që do të mbahet në Milwaukee, Wisconsin, nga 15 deri më 18 korrik, ndarjet e brendshme në parti mund të luajnë në avantazhin e saj.

    KOHË DHE PARA

    Sigurisht, aktualisht, sipas sondazheve, në Karolinën e Jugut është prapa me rreth 30 pikë. Dhe humbja në shtëpi do të ishte një goditje e shëmtuar. Nuk do të jetë e lehtë as edhe ta sfidoje Trumpin në Super të Martën. Jo vetëm për sulmet e shumta personale e të cilave kandidatja ka qenë subjekt prej kohësh: nga akuza për tradhëti ndaj të shoqit Michael Haley, major në Gardën Kombëtare që tani gjendet në Xhibuti, në Bririn e Afrikës, e deri tek e moslindjes në Amerikë, siç pati aluduar Trump për Barack Obamën. Rruga është në të përpjetë veçanërisht sepse shtatë nga 15 primaret e asaj dite janë të mbyllura për votuesit e pavarur, shpresa kryesore e ish ambasadores.

    Dhe sepse vetëm Alaska dhe Colorado caktojnë delegatët me proporcional, ndërsa të gjitha shtetet e tjera japin bonuse të maxhorancës që mund të favorizojnë Trumpin.

    Megjithatë, kandidatja premton se nuk do të dorëzohet: për t’iu përgjigjur kërcënimeve të shumta që i kanë ardhur, ajo ka kërkuar mbrojtjen e shërbimeve sekrete, që zakonisht caktohen vetëm kur të bëhet emërimi. Nga e saja ka dy faktorë: kohën dhe paratë. Në muajt në vijim, Trump – i cili po përballet me 91 akuza penale – mund të dënohet për një apo më shumë akuza. Sigurisht, është e vërtetë që gjyqet e deritanishme e kanë forcuar bazën e ish-presidentit: por një dënim do të forconte akuzën e ngritur ndaj tij nga Haley sipas të cilës ai është “kandidati i kaosit”.

    E nëse nominimi do t’i shkonte Trumpit dhe kjo do të çonte në një humbje në presidencialet e nëntorit, ajo do të hynte në histori si kandidatja e “jua pata thënë”: gati për të marrë frenat e një partie gjithnjë e më të copëtuar dhe për të kandiduar më 2028.

    Mundësi e hapur edhe në rast të rikthimit të The Donald në White House: në atë pikë, do t’i kishte ezauruar mandatet e parashikuara nga Kushtetuta dhe për këtë arsye nuk do të mund të rikandidonte më.

    NDIHMA

    Haley i ka paratë për të pritur: falë mbështetjes së donatorit të madh konservator Charles Koch (me vëllnë David, i cili vdiq më 2019, financues i asaj Tea Party që të parët i dhanë partisë së elefantit kthesën populiste të djathtë, të ekstremizuar më pas nga Trump) i cili i ka vënë në dispozicion burime të mëdha nga organizata e tij “Americans for prosperity”. Jo vetëm kaq: në janar mblodhi plot 16.5 milionë dollarë nga CEO dhe financierë të Wall Street-it, të frikësuar nga politikat proteksioniste të Trump.

    Para, që, shtuar 14.5 milionëve tashmë në arkë që në fillim të vitit, duket se e shtyjnë të mos dorëzohet. Një ndihmë surprizë i ka ardhur edhe nga autorët e Saturday Night Live, programi satirik jashtëzakonisht popullor që transmetohet në NBC. Meqenëse Trumpi i vërtetë deri më tani ka shpërfillur çdo debat me sfidantët, ata i dhanë asaj mundësinë për t’i bërë pyetje Donaldit të rremë, të luajtur nga aktori James Austin Johnson. Dhe ajo nuk priti t’i luteshin. I kërkoi të rremit t’i nënshtrohej një testi shëndetësor, duke qenë se (i vërteti) e ka ngatërruar vazhdimisht me ish-kryetaren e Dhomës së Përfaqësuesve, Nancy Pelosi. Ka kujtuar se plot 50 milionë dollarë nga fushata për rizgjedhjen e Trump kanë përfunduar nëpër shpenzime ligjore. Dhe ia arriti edhe të korrigjojë gafën e bërë disa javë më parë për mospërmendjen e skllavërisë si shkakun e Luftës Civile.

    “A nuk mendon se u shkaktua nga diçka që fillon me S?” e pyeti drejtuesi i emisionit. Dhe ajo: “Duhet ta kisha thënë që në momentin e parë”. Jo, mos e quaj looser. Të paktën jo ende.

    Përgatiti Dardan MITROVICA

  • 12 marrëveshjet për njohjen e pensioneve, ku dhe si po përfitojnë shqiptarët?

    12 marrëveshjet për njohjen e pensioneve, ku dhe si po përfitojnë shqiptarët?

    Në fillim të muajit, Shqipëria finalizoi me Italinë marrëveshjen për njohjen e pensioneve, për të cilën po negociohej prej 15 vitesh. E trumbetuar me bujë nga vendi fqinj, kjo marrëveshje është konsideruar jetike për diasporën shqiptare atje.

    Ndërsa njihemi si një vend që ka emigracion shumë të lartë në shumë vende të botës, sa marrëveshje për njohjen e pensioneve ka nënshkruar deri më tani Shqipëria?

    Janë finalizuar 12 të tilla, me rëndësi për tu theksuar ato me vendet e Bashkimit Europian, ku ndodhet edhe pjesa dërrmuese e emigrantëve shqiptarë. Ndërkohë që janë drejt finalizimit katër marrëveshje të tjera, kryesisht me vendet e Ballkanit.

    Por ka raste si Greqia, ku ndodhet edhe numri më i madh i emigrantëve shqiptarë, me të cilën ne nuk kemi ende një marrëveshje për pensionet. me këtë shtet, nuk ka ende dritë në fund të tunelit.

    Ndërsa po negociohet me Serbinë dhe Poloninë dhe negociatat për marrëveshjet e pensioneve pritet të nisin edhe me Danimarkën; Spanjën; Slloveninë dhe Moldavinë. Kjo pavarësisht se këto shtete kanë një peshë shumë më të vogël përsa i përket numrit të emigrantëve shqiptarë.

    Por pse ka rëndësi për një emigrant që jeton në një vend tjetër marrëveshja e njohjes së pensioneve? Çfarë sjell për të?

    Marrim shembullin e një qytetari shqiptar që jeton në Itali. Personi A ka 10 vite pune në Shqipëri. Dmth. ka derdhur kontribute për këtë periudhë. më vonë, ai ka emigruar drejt Italisë, ku ka 12 vite pune të deklaruara, për të cilat ka paguar sigurime. Në çastin që arrihet marrëveshja, bëhet i mundur bashkimi i viteve të punës dhe sipas përllogaritjeve, personit A i njihen 22 vite punë. Në Itali, mjaftojnë 20 vite punë për të dalë në pension. Kjo do të thotë se ky qytetar del automatikisht në pension dhe përfiton pension në Shqipëri, për 10 vitet që ka kontribuar dhe pension në Itali për 12 vitet e tjera.

    Po si janë shpërndarë emigrantët shqiptarë në vendet e Bashkimit Europian për të kuptuar rëndësinë e këtyre marrëveshjeve? Të dhënat e fundit janë ato të vitit 2018 nga Instituti Europian i Statistikave. Shqipërisë i mungon një regjistër i diasporës. me fjalë të tjera, nuk e dimë sesa shqiptarë jetojnë jashtë vendit dhe se ku ndodhen ata.

    Të dhënat e Eurostat tregojnë se në vendet europiane kanë emigruar rreth 1 milionë shqiptare, ku pjesa dërrmuese janë në Itali dhe Greqi.

  • Mesazhi i Blinken dhe krerët e drejtësisë si “spektatorë 500 lekësh”

    Mesazhi i Blinken dhe krerët e drejtësisë si “spektatorë 500 lekësh”

    Një tur jo më shumë se dhjetë orë, por për vendin tonë aq periferik në hartën e botës, vizita e Sekretarit Amerikan të Shtetit Antony Blinken po shitet si “privilegj i madh; mbështetje për qeverinë; e gjithashtu edhe për drejtësinë e re”…

    I pari që e priti në Rinas në një protokoll strikt ishte Ministri i Jashtëm Igli Hasani, i cili mund të quhet edhe si “homolog i Blinkenit”. Pjesa tjetër e agjendës ishte mëse rutinë, një takim me kreun e shtetit Bajram Begaj, me kryeministrin Edi Rama dhe më pas ca dhënie duarsh dhe përshëndetje kortezie me një pjesë tjetër që gjithsesi po e konsiderojnë veten si të privilegjuar. Në një fjali Blinken vlerësoi Ramën teksa duke iu drejtua “udhëheqës i shquar dhe kryeministër shumë i mirë”… Kaq mjaftoi që kjo fjali të qarkullojë dendur në çdo media të kontrolluar nga qeveria, por ajo që dhemb më shumë është zhgënjimi i drejtuesve të drejtësisë së re, që duke iu besuar “thashethemeve diplomatike” besuan se Blinken do rezervonte një takim të gjatë me ta.

    Po çfarë ndodhi dje? Kryetari i SPAK-ut, Altin Dumanin, kryetarja e Gjykatës Kushtetuese, Olta Zaçaj, Kryetari i Kolegjit Administrativ të Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi dhe Inspektori i Lartë i Drejtësisë, Artur Metani qëndruan në lulishten përballë piramidës duke pritur që të vinte Blinken e më pas të afroheshin si “spektatorë”, detyra e të cilëve ishte të duartrokisnin sipas regjisë protokollare. Përjashtim bëri kreu i SPAK Altin Dumani i cili e takoi në këmbë fare për pak, ku nuk dihet se çfarë u tha, por cfarëdo të jetë thënë, koha dhe vendi ku ndodhi “takimi i madh”, të lë të kuptosh qartë se nuk mund të jenë diskutuar çështje të rëndësishme.

    U mprehën shumë për të lexuar nën rreshta mesazhet mbështetëse të kryediplomatit amerikan, por në fakt nuk morën asgjë. Blinken pati kohë që të takohej e mbante fjalim të gjatë me një grup të rinjsh, adoleshentë e studentë, që kanë përfituar nga mbështetja e fondeve amerikane në fusha të ndryshme. Edhe drejtësia e re shihet si investim serioz amerikan, por fakti i sotëm tregoi se “serioziteti” nuk qenka aq i madh.

    Kushdo që përpiqet të interpretojë “ftohtësinë” apo kortezinë që Blinken pati për drejtësinë e re dhe drejtuesit e saj do e këtë të vështirë të dalë në përfundime të sakta. Drejtësia është institucion i pavarur dhe si e tillë duhet të lexojë vetëm ligjin, të mos shohë kush emër i ‘madh’ fshihet pas shkeljes së ligjit, e aq më pak që një prokuror apo gjqytar që drejton institucione të rëndësishme të mundohen të interpretojnë anën politike të kryediplomatit amerikan.

    Drejtësia është drejtësi dhe të parët që nuk duhet të lejojnë të përdoren apo “kapen” nga më të mëdhenjtë, qoftë kjo edhe Amerika, duhet të jenë prokurorë e gjyqtarë që sot paguhen shumë, marrin privilegje shumë dhe jetojnë mjaft mirë nga taksapaguesit qytetarë qytetarë të varfër të vendit që më shumë se ushqim, sot kërkojnë drejtësi.

    Askush nga përfaqësuesit e drejtësisë së re nuk e kaloi “provën Blinken”. Thjesht u rreshtuan para kryediplomatit amerikan si “spektatorë 500 lekësh”. Po kush quhen “spektatorë 500 lekësh”? Janë kryesisht pensionistë që për të shtuar paksa të ardhurat marrin pjesë në programe të ndryshme televizive dhe si detyrë kryesore kanë duartrokitjet kur ua kërkon moderatori. Kryemoderatori sot ishte kryeministri, duatrokitësit ishin krerët e drejtësisë së re dhe “i ftuari special” kryediplomati amerikan që bëri adetin në Shqipëri dhe tashmë ka halle serioze për të zgjidhur në Berlin, aty ku flitet për NATO-n, luftën Rusi-Ukrainë, konfliktin e rrezikshëm në Lindjen e Mesme, apo fuqizimin e Kinës! Atje në Berlin nuk mund të ketë “spektatorë 500 lekësh”…