Blog

  • Nga Fatos LUBONJA – Gjuha e dyfishtë e perëndimorëve për vende si Shqipëria

    Nga Fatos LUBONJA – Gjuha e dyfishtë e perëndimorëve për vende si Shqipëria

    Partia Demokratike italiane reagoi fort ndaj marrëveshjes Meloni-Rama për sjelljen në Shqipëri të emigrantëve që kapen në ujrat e Mesdheut; dhe jo vetëm ndaj  Melonit, por edhe ndaj partisë socialiste Shqiptare. Shkoi deri atje sa deklaroi se do të propozonte përjashtimin e saj nga familja socialiste evropiane pasi Edi Rama dhe të tijtë nuk përfaqësojnë vlerat e së majtës evropiane.

    Por a u revoltua kaq shumë e majta italiane pasi konstatoi, e befasuar, se çfarë “vlerash” mbron në të vërtetë partia socialiste shqiptare apo reagoi në funksion të luftës së brendshme për pushtet? Ngrihet kjo pyetje pasi Edi Rama dhe partia e tij kanë dhjetë vjet në pushtet e duket e pamundur që simotra e një vendi partner kaq afër Shqipërisë të mos jetë në dijeni se çfarë ndodh në Shqipërinë e udhëhequr nga socialistët shqiptarë.

    Si ka mundësi që e majta italianë-përfshirë edhe gazetarët afër saj-të mos e dinë se gjatë dhjetë vjetëve të Ramës në pushtet, që përkojnë me shumicën e kohës kur ka qenë në pushtet edhe PD italiane, nga Shqipëria 2.8 milion banorësh kanë ikur minimumi 700 000 banorë?

    Disa pyetje të tjera

    Si ka mundësi që askush në Itali të mos ketë dëgjuar paralajmërimet e prokurorit më të famshëm italian Nicola Grateri për lidhjet e mafies shqiptare me politikën në Shqipëri; se në përgjimet e ekipit të tij ndaj eksponentëve të Ndraghetës këta dëgjohen të thonë: Shqipëria është sot si Calabria në vitet ’60 prandaj duhet të shkojmë atje për të investuar.

    Si ka mundësi që gazeta të rëndësishme italiane, që kritikojnë sot Ramën për marrëveshjen me Melonin, deri dje kanë reklamuar transformimet modernizuese të kryeqytetit Shqiptar pa kthyer asnjëherë kokën për të parë se, në bashkëpunim me studio të shquara Italiane, ky ka shkatërruar qendrën historike për të ngritur grataçiela në të cilat mafia shqiptare dhe Ndrageta riciklojnë paratë e pista në dritë të diellit?

    Si ka mundësi që italianët (në këtë rast veçanërisht e majta) nuk paskan lexuar apo dëgjuar se Rama ngulmonte tek kryeministri i tyre i majtë Mateo Renzi, me të cilin mbante marrëdhënie po kaq të ngrohta sa ç’ka sot me të djathtën Meloni, që t’i shtynte biznesmenët italianë të investonin në Shqipëri, ku “nuk ka sindikata që t’u çajnë trapin”.

    Dhe, më në përgjithësi, duket e pamundur që politikanët dhe gazetarët italianë të mos dinë ende se në Shqipëri, ashtu si dhe në Serbi e gjetkë, nuk ka kuptim të flitet për parti të majta dhe të djathta, por për parti-shtete që sa më shumë rrinë në pushtet aq më shumë fitojnë vota në sajë të kapjes së të gjitha pushteteve përfshirë edhe atë të krimit të organizuar?

    A janë të gjithë “naivë”?

    Duke ndjekur reagimet e Athinës pas arrestimit dy ditë para zgjedhjeve lokale të kandidatit të minoritetit grek Beleri, nuk mund të mos sjellësh nëpër mend pyetje të ngjashme për politikanët dhe gazetarët grekë: Si ka mundësi që vetëm pas aktit brutal ndaj kandidatit të minoritetit grek  Greqia po zbulon se në Shqipëri ka një regjim autoritar, që bashkëpunon me krimin e organizuar për të grabitur qytetarët shqiptarë dhe ku shkelen hapur, me arrogancë, të drejtat e njeriut?

    Këtyre pyetjeve tenton t’u përgjigjet indirekt gazeta greke Kathimerini në një shkrim të 15 dhjetorit 2023. Them indirekt pasi shkrimi nuk i prek marrëdhëniet e ngrohta që kanë pasur kryeministrat grekë me Ramën përpara kësaj ngjarjeje, por merret me deklaratën e Berlinit ndaj vetos së Athinës kundër hapjes së negociatave të Shqipërisë me BE për shkak të rastit Beleri. Sipas saj Uashingtoni, Londra dhe Berlini nuk po e kuptojnë dot se drejtësia e re shqiptare, që ata e promovojnë si “shembulli më i suksesshëm i reformës në Ballkanin Perëndimor”, po “bëhet një instrument politik” në duart e Ramës. Sipas Kathimerinit kjo ndodh sepse, për shkak të “naivitetit” të tyre, ata kanë investuar miliona euro e dollarë në këtë reformë. Gazeta nuk thotë, megjithatë, se edhe Greqia ka qenë deri dje në këto pozita naiviteti.

    Në fakt argumenti se perëndimorët, të udhëhequr nga SHBA, kanë qëllime të mira, por nuk e kuptojnë dot realitetin e këtyre vendeve, qarkullon edhe brenda këtyre vendeve. Në Shqipëri opozita, edhe kur denoncon përdorimin e reformës nga Rama, apo operacionet e tij propagandistike, lobimet, por edhe korruptimet në Itali, Greqi, UK, SHBA e gjetkë, tregohet gjithnjë e kujdesshme t’i trajtojë këta partnerë si të keqinformuar apo naivë, por kurrsesi si bashkëpunëtorë me të keqen.

    Dyfytyrësia prapa vitrinës së “vlerave”

    Në fakt histori investimesh perëndimore që kanë dështuar apo kanë rënë në duar të gabuara ka shumë-Afganistani është një nga të fundit-por është naivitet të besosh se këto bëhen nga naiviteteti.  Aq më tepër po të kesh parasysh se, në rastin shqiptar, për dështimin e reformës në Drejtësi është folur në qarqet evropiane që para disa vjetësh kur emisarët e BE-së këshilluan si Kosovën edhe Maqedoninë të mos aplikonin reformën që u bë në Shqipëri pasi ajo ka hapur më shumë se ç’ka zgjidhur probleme.

    Pa e mohuar se në këto histori luan rol edhe naiviteti manipulimi, madje edhe korrupsioni-ku spikat korruptimi nga Rama i zyrtarit të lartë të FBI-së Mac Gonical në funksion të hapjes së një procesi në SHBA kundër liderit të opozitës-mendoj se gjithsesi të vërtetës i afrohemi shumë më tepër nëse reshtim së trajtuari marrëdhëniet e Perëndimit me vende si Shqipëria  nëpërmjet një qasjeje orientaliste që na bën të shohim perëndimorë të mirë, racionalë e të drejtë që rreken të emancipojë të liqtë,  irracionalët, të padrejtët hajdutë lindorë. Këta 30 vjet kanë treguar qartë edhe në vendet e ish Lindjes, që kanë besuar më fort se të tjerët në angazhimin e sinqertë të Perëndimit në ndërtimin e demokracisë dhe shtetit të së drejtës në këta vende, se prapa fasadës së këtij angazhimi kanë qëndruar interesa të forta ekonomike dhe gjeopolitike, të deklaruara dhe të padeklaruara, që u kanë imponuar politikave perëndimore aplikimin e gjuhës së dyfishtë dhe standarteve të dyfishta.

    “Modeli” i devijimit të refugjatëve

    Një shembull i freskët i këtyre politikave është “modeli invovativ” i devijimit në kampe shqiptare të emigrantëve që synojnë vendet e BE. Në Itali, ky model në një anë reklamohet nga Meloni si një rrugë për ta sjellë Shqipërinë më afër familjes evropiane, dhe, më anë tjetër, shpjegohet nga njerëzit e saj nëpër media si një strategji deterrence, d.m.th. trembjeje të emigrantëve me Shqipërinë. Vlefshmërinë e këtij modeli e përforcoi edhe simotra e PD italiane, partia social demokrate gjermane me kancelarin Scholtz që nxitoi të deklarojë se gjermanët e shohin me shumë interes modelin Rama-Meloni. Janë po ata gjermanë për të cilët Katherimini thotë se, pas luftës në Ukrainë, janë transferuar fuqishëm në kampin e atyre që dëshirojnë një integrim të shpejtë dhe të menjëhershëm të Shqipërisë në BE, ndërkohë që deri dje kërkonin të shtonin kushte të tjera sepse Shqipëria ishte larg standarteve. Ironia është se sipas gazetës greke, deri dje-d.m.th para rastit Beleri,-ishte Greqia që përpiqej t’u shpjegonte nëpërmjet dy minstrave të vet të jashtëm gjermanëve, francezëve dhe holandezëve se pse “është thelbësore të avancojë procesi i anëtarësimit në BE për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut”.

    Si për të mbushur kupën e përdorimit të gjuhës dhe standarteve të dyfishta nuk vonoi edhe reagimi perëndimor ndaj manipulimit të zgjedhjeve në Serbi nga autokrati Aleksandër Vuçiç, deri dje i përkëdheluri i tyre. Është e qartë se heshtja e Perëndimit ndaj ankimeve të opozitës serbe, që ka lënë prej vitesh parlamentin në shenjë proteste dhe që sot po e akuzon Perëndimin për mbështetje të autoritarizmit në Serbi, nuk u thye për shkak se atje nuk ka zgjedhje të lira, por për të shantazhuar Vuçiçin që nuk po distancohet nga Rusia.

    Perëndimorëve duhet tu vijë turp

    Ndaj idesë së të majtës italiane për përjashtimin nga familja socialiste Rama reagoi duke thënë se nëse në Itali marrëveshjen e kundërshton e majta në Shqipëri e kundërshton e djathta çka tregon se ndoshta ajo është thjesht e drejtë. Pas deklaratës së social-demokratit Scholtz ai s’pati më nevojë ta diskutojë këtë temë, por nxitoi të shkojë në Gjermani të marrë pjesë në mbledhjen e grupit parlamentar të partisë së djathtë bavareze CSU, ku kryeministri i landit, kryetari i kësaj partie, inkurajoi aplikimin e modelit shqiptaro-italian për refugjatët.

    Në fakt ndryshe nga ç’thotë Edi Rama kjo marrëveshje do të duhej të konsiderohej e padrejtë sipas vlerave të së majtës dhe të së djathtës evropiane pasi është në shkelje të të drejtave të njeriut. Jo vetëm, por si të majtët dhe të djathtët evropianë do të duhej tu vinte turp që një çështje si ajo e emigrantëve ta zgjidhin në një vend të vafër si Shqipëria apo ta përdorin Shqipërinë në funksion deterrence. Por duket qartazi se ata do të vazhdojnë të përdorin gjuhën e dyfishtë dhe standardet e dyfishta duke propaganduar progresin e vendeve si Shqipëria në arritjet e standardeve demokratike dhe duke mbështetur, në të njëjtën kohë, autokratët e tyre si rrugën më të lehtë për të zgjidhur problemet e veta.

    Dikush mund të thotë se kjo histori nuk është e re; se karta e të drejtave e njeriut është përdorur gjithmonë nga Perëndimi si karta Xholi në lojrat e tij gjeopolitike. Ndoshta, por jo në këto nivele. Që nga fillimi i epokës së pas Luftës së Dytë Botërore Perëndimi nuk ka njohur kurrë një krizë të tillë kredibiliteti dhe legjitimiteti.

     /Artikull botuar në gazetën greke Dromos, 3 shkurt 2024. Titulli origjinal: Shqipëria pasqyrë e krizës së kredibilitetit të Perëndimit

  • Nga Basir ÇOLLAKU – Vizita e Blinken, si ora e Bushit

    Nga Basir ÇOLLAKU – Vizita e Blinken, si ora e Bushit

    Vesi del me shpirtin, thotë urtia jonë e moçme. Edhe në pushtet njëlloj si në opozitë, Edi Rama duhet të mbajë ndezur fabrikën e gënjeshtrës, propagandës, sajesës, për të oksigjenuar veten në rënien ku ka përfunduar, nga abuzimi, korrupsioni, ligj-shkelja, fijet e trashura në lidhjet me Mafien e Krimin e Organizuar.

    Kuzhina e llogjeve qeveritare bojëdalë, inceneratori mediatik i tij, sajoi pak ditë më parë një lajm të “madh”. Sekretari amerikan i shtetit, Antony Blinken, kryediplomati amerikan, do të vizitojë Tiranën, pra, Ramën.

    Pas fotove si nëpër dasma e plazhe me Aleks Sorosin, krahaqafë, e bel-shtrënguar, me ortakun dhe mbështetësin e tij të madh, për shumë punë gri e më tej, kryeministri vetëshpresonte te fuqia e tij, për një ekstra-vaksinë amerikane, përballë një Gjykate Amerikane, që do e ndëshkojë për punë antiamerikane të korruptuarin prej tij, ish-drejtorin e kundërzbulimit të FBI në New York, Charles McGonigal. Zyrtarin e deklaruar fajtor, për akuza ku përfshihet dhe kryeqeveritari ynë, ende në detyrë.

    Kur ora troket numërimin mbrapsht drejt vendimit të drejtësisë në Uashington, pas atij në New York, e kur Prokuroria e Posaçme ka nisur hetimin, regjistruar në janar 2022, sipas deklarimit të drejtuesit të saj, Altin Dumani, për të njëjtën dosje të pjesës shqiptare, Edi Rama, kërkon karshillëk diplomatik, përballë një fakti juridik. Kur Dorian Duçka ish-këshilltari i kryeministrit dhe Agron Neza, ish-burim FBI-së, në këtë hetim, kanë dëshmuar disa orë pranë prokurorëve, kur letërporosia do të sjellë volume surprizë në Tiranë, Edi Rama pret radhën e dëshmisë, jo për herë të parë.

    Padia e bërë nga Partia Demokratike, nga kreu i grupit parlamentar të saj, Gazmend Bardhi, me një shtesë padie në nëntorin e vitit të shkuar, ka vënë në veprim investigimin, përtej dëshirës e trysnisë. Më shumë se gjysma e qeverisë qëndron tek dera e Prokurorisë, shtatë bashkiakë janë të dënuar, ministra e deputetë në qeli, kryebashkiaku i kryeqytetit, Erion Veliaj, në prag të marrjes i pandehur,e bëjnë Edi Ramën njeriun me telashe serioze me vajin e kandilit të pushtetit. Ditën e shpresuar para vendimit, i duhej më shumë se ajri, një Blinken në Tiranë, për më tepër, sanksionuesi i liderit të opozitës, Sali Berisha, si non grata, E kështu me një rrugë kryej shumë palë punë, ka menduar kryesocialisti, i gjendur në fillimin e një izolimi në rritje nga ndërkombëtarët evropianë dhe amerikanë.

    Pas James Beker me 22 qershor 1991, Xhorxh Bush me 10 qershor 2007, Hillary Clinton me 8 nëntor 2012, të tre të pritur nga Berisha ish-kryeministër, Edi Rama po shkrinte çdo lobing e aset diplomatik e qoka, për ta mundësuar Antony Blinken në Tiranë, me 16 shkurt 2024. Sekretari amerikan e di mjaft më mirë se Rama, se të vizitosh Ramën kur po zhvillohet gjyqi ku Charles e Rama janë në të njëjtën dosje, është njëlloj si të marrësh pjesë në seancën në proces, në krah të të akuzuarit. Ambasada Amerikane megjithë fijet e politesës nuk i vajti pas avazit këtë herë, duke mohuar njoftimin mediatik qeveritar, me adresë televizive.

    Nga sekëlldia e deliri, kujtojmë Ramën e qershorit të 2007, ku Shqipërinë e vizitoi ish-presidenti Xhorxh Bush, aso kohe në detyrë, e vetmja vizitë presidenciale amerikanë në vendin tonë. Në një nga rrugëtimet e agjendës së presidentit, në Fushë-Krujë, në një takim shumë emocional me banorët, shtabi i Ramës, shpiku lajmin absurd se presidentit amerikan Xhorxh Bush, i kishin marrë orën e dorës ata mikpritës, në përfshirjen tejet emocionale mes qytetarëve. E bëri lajm global këtë neveri të sajuar. Rama donte me çdo kusht të ndalte akrepat e vizitës madhështore dhe sajoi akrepat e orës së dorës. Një shaka poshtëruese për shpikësin. Nëse Blinken do të vinte në Shqipëri dhe do të ishte jashtëzakonisht mirë për shqiptarët, nuk do kishte askush zili, por pafund mirënjohje. Por Rama, ia hoqi orën e dorës kësaj mundësie edhe nëse do të ishte apo do të jetë reale..

  • Migjeni, mes engjëjve, histerisë e skizofrenisë

    Migjeni, mes engjëjve, histerisë e skizofrenisë

    Nga Sonela PIRANI

    Premesë

    “…shkrimet e tua janë si labirintet e Minotaurit, nëse do të isha pjesë e një tjetër kontigjenti profesorësh, nuk do e merrje kurrë titullin shkencor…”

    Ekstrakt nga e-maili i udhëheqësit tem shkencor me të cilin po torturohemi akademikisht, në mënyrë të ndërsjelltë.

    Në fakt, ishte pikërisht i pari që lexoi shkrimin e më bani si gjithmonë sugjerimet, korrigjimet e moralizmat e rastit që hapin, jo pak herë, debate shkreptuese, po aq të dhunshme sa qielli shkodran në kët fund tetori: nji sinkron perfekt me atmosferën e elektricitetin që ishte në ajër ato ditë. Më kanë ardhë shum komente e mesazhe në lidhje me konkursin e famshëm ku do të zgjidhej drejtuesi i teatrit “Migjeni”. E gjith bota fantazioze e thashethemnajës qytetase rrotullohej nëpër atë ndërtesë. Mallkime e urime, pikëpyetje e pikëçuditëse, sarkazëm e budallallek, ekspertë të stisun e intelektualë të heshtun, çdo fjalë përplasej në bust, mure e makina të parkueme pa pikën e etikës në hymje të “Migjenit”. Në vetvete kisha vetëdije të frikshme se shfaqja kishte me kênë e mirë, kjo për arsyen e thjeshtë se Rita Gjeka asht egocentrike e kishte me luftue me jetë që me e mbyllë derën e teatrit në mënyrën ma spektakolare të mundshme: ka kênë drejtoreshë që na ka ba me jetue në teatër te tana ngjyrat e nuancat, nga ma të çelunat e të ndritshmet, në ma të zymtat e të errëtat. Fundja, asht bijë e kohës së vet – në parathanien e librit të tij ma të mirë “Concerning the Spiritual in Art”, Kandinskij i mëshon faktit se artistët janë pjellë e epokës ku lindin e formohen. Janë të rrallë ata që kapërcejnë kohën e realitetin me gjenialitet. Ajo dha për 8 vite në teatër atë çka mundi, me gjithë ekspresivitetin që e ka karakterizue gjithmonë si personazh. Chapeau!

    Shfaqja në lente infrared

    Vizita e nji engjëlli në nji fshat të izoluem kishte me mahnitë edhe cinikun ma të madh (përfshi edhe mue), kishte me ngri lutjen e besimtarit ma të zjarrtë (përjashtue mue) e kishte me nxjerrë në pah të tana dobësitë njerëzore (unë e përpleksueme).

    Shfaqja nis me nji kangë që shtrin gjymtyrët e veta teknikisht në mënyrë të përsosun, si në fillim, ashtu edhe në mbyllje, por aksioni kryesor i aktit të parë apo lindja e tragjedisë diktohet nga nji tjetër shënjues i cili natyrisht nuk asht engjëlli, por nji monolog (të cilin do e analizoj pak ma poshtë) që vjen në formën e nji profecie drithëruese.

    Spektatorët ma të vêmendshëm mund të kenë dallue që në momentin e ardhjes së engjëllit bie kryqi, i cili kthehet gjatë shfaqjes në aktor domethanës. Pse? Kryqi asht simbol universal që mbart si kuptim parësor kryqëzimin e nji profeti dhe vdekjen e tij, për me shlye mëkatet e vdektarëve.

    Në 1882-shin Nietzsche tronditi botën e filozofisë me shprehjen e famshme “God is dead. God remains dead and we have killed him” (Zoti vdiq. Zoti mbetet i vdekun e na e kemi vrá). Kjo vdekje portretizohet mrekullisht me ramien e kryqit dhe gjuejten e engjëllit nga nji prift; jo pa qëllim kthehet ai në “vrasësin” e “protektorin” e tij ma të madh gjatë gjith shfaqjes. Asht po Nietzche te “Antikrishti” ai që godet krishtnimin si faktor kryesor në kët vdekje makabre të Zotit e të shpirtnores.

    Prifti vritte zogjtë e i balsamoste ata tue ruejtë fizikën, ashtu siç edhe kisha ishte kthye në vorrin e tij shpirtnor tue e endun vetëm fizikisht mes mureve të gurta.

    Natyrisht, i gjetun në grackën e krimit të vet, prifti merr në shpi engjëllin, ku ai ka kontaktin e parë “njerëzor” me gjininë e kundërt. Guvernatorja e shpisë asht personazhi ma cinik i shfaqjes; jo vetëm që nuk e njeh si shëmbëlltyrë të së shenjtës engjëllin, por e konsideron thjesht të huej që mundet me shkatërrue ekuilibrat iluzionarë në lidhje me vetë Zotin. Tensioni i vërtetë lind mes engjëllit dhe kamarieres. Ai fillon me ndie çdo emocion njerëzor që prifti shpjegon mes batutave thumbuese të guvernatores. Në shpëtim të engjëllit vjen mjeku, nji personazh që përcjell deluzion konstant, por në diferencë me guvernatoren, nuk kemi të bajmë me cinizëm, por mediokritet. I gjith aksioni i mjekut nga fillimi deri në fund vërtitet rreth diagnozave që ai i ban engjëllit, që në fakt janë retrospeksione të vetes së tij. Në psikologjinë klinike Freud-i flet për kët prototip njerëzor, nji qenie që nga komplekset e tij don me shtye drejt asaj që ai beson edhe të tjerët që ka përreth. Vetëm në momentin kur ky i fundit ka me mbërritë me depërtue në esencën e traumës së vet, ai ka me mujtë me pranue të ndryshmin, tue mos e pa si armik apo të kundërt. Por nuk asht vetëm mjeku që e sheh engjëllin si kërcënim, agresioni skizofrenik përqafon me frenetizëm të gjithë fshatin. E veshin me rroba fshatarësh borgjezë, e tallin, e fyejnë, e gjuejnë me gurë, i japin shijen njerëzore të të gjitha ndiesive, e në tanë kët hulli, mbretneshë asht dhimbja. E ai habitet sesi nga i gjithë spektri emocional të cilin mund të ndiejnë njerëzit, ata përfundojnë gjithmonë në dhimbje. Kant-i kishte me thanë se lumtunia nuk asht ideal i racionalitetit, por i imagjinatës, e në fshatin e ndamë me hunj në prona private, mendjet nuk mbërrijnë me superue metrat katrorë të rrethuem nga telat me gjemba, ku secili gjemb bërtet frikë ndaj të huejit, tjetrit, të ndryshmit, e ruhet me fanatizëm nga nji ushtar, i cili përveç armës që kërcënohet dhunshëm, nuk ka asgja tjetër. Këtu engjëllit i duket e panatyrshme e gjithë lufta e individit kundër individit, kjo sepse e sheh në nji lupë që na kujton filozofin e njoftun John Locke, për të cilin gjendja e natyrshme njerëzore asht e karakterizueme nga vetëpëmbajtja dhe respekti reciprok. Në kontrast i ofrohet atmosfera alla Hobbes, ku autoriteti asht sovrani absolut, e autoriteti në fshat asht ai që ka mjetet e punës e shfrytëzimin e forcës punëtore (mekenëse në shfaqje nuk gjenden gjurmë të konvencioneve legjitime të shtetit).

    Në fshat asht edhe nji zonjë, manifestim i gjallë i përvertimit të arsyes e korrupsionit njerëzor. Me qasje meskine e oportuniste ajo i afrohet priftit kërcënueshëm tue e akuzue për krime seksuale, në të vërtetë njësoj si mjeku, tue mshehë nji pasion të shtypun të sajin në lidhje me engjëllin, e në këtë delir masiv, kur mëson se engjëlli luen në violinë, e kalon perversionin në oportunizëm aktiv tue organizue nji koncert për banorët. I ofrohen partitura me lexue muzikën, por nji qenie hyjnore nuk ka nevojë për racionalen kur hyn në mes shpirtnorja. Në fakt, muzika nis me u shkrue në shekullin e VI para Krishtit e gjurmët e para gjenden në Babiloni, tue vijue në Greqinë Antike e mandej në Romën e lashtë. Në shekullin e XXI për Koret Gregoriane jepen vetëm disa indicie të shkrueme se ku duhet ngritë apo ulë tonaliteti e vetëm në shekullin e XVII kemi partitura të mirëfillta. Bach-u, nji ndër kompozitorët ma hyjnorë që njerëzimi ka pasë fatin me dëshmue, në kujtimet e tij shkruen se muzika e shkrueme, në fakt, për të asht thjesht nji memorizim i pjesëve dhe racionaliteti që vjen me të e nuk duhet kurrsesi me prekë shpirtnoren e harmoninë që krijohet mes Zotit e artistit: “I play the notes as they are written, but it’s God who makes the music”. Prandej, muzika që luen engjëlli asht dështim për fshatarët, sepse nuk ulet në tokën e tyne të përbaltun prej dhunës, injorancës, mohimit e perversionit.

    E fusin në kafaz si nji kafshë ekzotike, i vinë rrotull, e fyejnë, përveç Delias, kamarieres së re, të cilën engjëlli e shquen si qenien e vetme ku sheh qiejt e botës së tij. Nji moment ethereal që duket si i vjedhun prej dialogjeve të Dante-s me Beatrice-n. Ajo ka frikë, largohet, e bash në kët moment shohim aktin e parë të rebelimit që vjen nga nji fshatar i cili nuk mundet me durue ma padrejtësitë e nji komuniteti psikopatik (me kët do të merrem pak ma poshtë). Momenti i katharsisit të engjëllit asht emocionues, por mendoj se ai i vërteti e me thelb qëndron te fshatari që i fal momentin e vetëm të empatisë të huejit.

    Çka asht nji krim nëse krimin e kryen nji i marrë? Nji akt idiotizmi që zhveshet nga çdo lloj përgjegjësie morali e ligji. Në fakt, ky asht roli i vërtetë i të marrit në kët shfaqje, i cili, vetëm i marrë që nuk asht: nji shpirtë sensibël që shpesh del në arsyetime ma të logjikshme se helmet e acidi i psikozave të atyne që e konsiderojnë të sëmundë e në të njêjtën kohë nji vegël të rrezikshme në duer të pushtetshme. Mendoj se ky asht momenti ku regjisori shpëtoi mrekullisht shfaqjen. Pse? Përkthimi i saj nuk i ishte besue nji dramaturgu, por nji letrari i cili e kishte veshë konfliktin kryesor, atë të implikimit “seksual” të engjëllit me Delian (në thojëza, sepse engjëjt nuk kanë organe gjenitale simbas librave të shenjtë), me shtresa e shtresa metaforike, tue e privue publikun prej aksionit që në teatër duhet me kênë i pastër. Gjithsesi, djegia e shpisë së priftit dhe vrasja e të dyve mbyll siparin e nji ndodhie që ngelet thjesht e tillë. Vorrimi i të dyve me kangën kishtare kthen kryqin në skenë, kthen “normën” në fshat e qetësinë skizofrenike te personazhet.

    5 mrekulli me emna të përvetshëm:

    Nikolin Ferketa (I marri)

    Monologjet e tij në shfaqje ishin në të njêjtin nivel me muzikën e përzgjedhun e lojën e dritës. Kjo që do të shkruej ka me më konfliktue me nji pjesë të mirë, por nuk shquhem për kokçarje: kur Nikolini po interpretonte monologun e parë, ishte nji moment që patëm kontakt shikimi e deri më sot asht i vetmi aktor i teatrit që më ka ba m’u ndie jo rahat në ulësen teme. E mrekullueshme!

    Fritz Selmani (Engjëlli)

    Fritzi tashma për mue nuk asht surprizë. E kam pa në disa shfaqje si merr ngjyrë, formë, si ta kërkojë personazhi. Elastik e i talentuem, teknikisht gati perfekt, emocionalisht i plotë, arriti me na dhanë nji engjëll në te tana tonalitetet. Mendoj se emocionoi pafund cilindo skeptik (përfshi edhe mue) me nji interpretim që asht larg komikes së zakonshme, ku skeptikët e tjerë mundohen me e kornizue.

    Merita Smaja (Zonja)

    Kushdo që e ka lexue Kant-in besoj se asht ndie në shok prej interpretimit të saj. Veshja, lëvizjet histerike, zani që transmetonte tension delikat: ishte nji maksimë e gjallë që kishte me apasionue çdo filozof.

    Vladimir Doda (Fshatari)

    Migjeni e pamundësia e tij për me i ra grusht malit – nji portretizim ma të mirë nuk kishte mujtë me e dhanë asnji për të. I kredhun në mjerimin e personazhit të tij, nji sifiz i përvuejtun, Vladimiri më ban me shpresue e me andërrue se ky teatër ka shpresë për aktorë drame që dinë me dhurue emocion, qoftë edhe me nji akt të vetëm rebelimi.

    Aleksandër Prenga (Ushtari)

    Personalisht prirem me vizatue vija paralele mes teatrit e kinematografisë e Aleksandri me interpretimin e tij më kujtoi dy aktorë të jashtzakonshëm të kinemasë sonë në rolet e tyne ma të spikatuna, përkatësisht: Bep Shirokën, në rolin e xhandarit në “Koncert në vitin 1936” dhe Ndrekë Shkjezin në “Prefekti”. Aleksandri ishte shkrimja perfekte e ktyne dy roleve, si në pozë, mimikë, ashtu edhe në të folun. Kjo nuk implikon komiken, përkundrazi, si aktor tregoi se rrin shum mirë edhé në dramë e e përsos rolin sipas xhaketës që i jepet.

    Për për(mbyllje) mbysje

    Në botën e engjëjve janë të gjithë të barabartë. Kris diçka: historia përsërit vetveten, fillimisht si tragjedi e së dyti si farsë. Në botën e engjëjve nuk ka dhimbje, vuejtje.

    Sy të fikun më përshkojnë: antidoti i vetëm i vuejtjes mendore asht përkthimi në dhimbje fizike. Në botën e engjëjve nuk ka û (uri). Gjuhet nji dritë: të pasunit nuk duhet me ba shum për të vorfnit, mjafton mos me i hypë ma n’shpinë.

    Në botën e engjëjve nuk pushohet së kênunit. Më ngushtohet fryma: “feja asht mashtrim për popujt.”

    Nji fantazëm asht tue na përndjekë….

  • Prokurori special Robert Hu: “Joe Biden është një burrë i moshuar me probleme me kujtesën”

    Prokurori special Robert Hu: “Joe Biden është një burrë i moshuar me probleme me kujtesën”

    Prokurori special i SHBA, Robert Hu, shfajëson Presidentin e SHBA-së për dokumentet top secret të marra nga Shtëpia e Bardhë (për një rast të ngjashëm Trump është paditur), por midis rreshtave prokurori Hu konfirmon se SHBA-të qeverisen nga një Rimbam-Biden: “Është i disponueshëm dhe i gatshëm për bashkëpunim, por kujtesa e tij ka kufizime të konsiderueshme”

    “Hetimi ynë ka zbuluar prova se Presidenti Biden vullnetarisht ka mbajtur materiale të klasifikuara pas zëvendëspresidencës të tij kur, ishte qytetar privat.” Kështu lexojmë në raportin e paraqitur nga prokurori special Robert Hu, i cili hetoi dokumentet top secret të gjetura në zyrën dhe në shtëpinë e presidentit, pas shpërthimit të skandalit në lidhje me dokumentet top secret të Donald Trump, një aferë për për të cilin ish-presidenti është paditur nga prokurori tjetër special i SHBA, Jack Smith.

    Megjithatë, Hu, nuk rekomandon asnjë veprim penal kundër presidentit, duke thënë se “ne kemi arritur në përfundimin se provat nuk vërtetojnë se Biden është fajtor përtej asnjë dyshimi të arsyeshëm”. Mes materialeve të gjetura në zotërim të tij janë “dokumentet mbi politikën ushtarake dhe të jashtme në Afganistan” dhe “shënime të shkruara me dorë mbi çështjet e sigurisë kombëtare dhe politikës së jashtme që përfshijnë burime dhe metoda sekrete të inteligjencës”, lexohet në raportin 388 faqesh që është bërë sot publik pasi Shtëpia e Bardhë nuk ka kërkuar asnjë kufizim.

     “Inkriminimi i zotit Biden nuk kërkohet as në bazë të konsideratave rënduese dhe lehtësuese”, thekson sërish Hur, duke iu referuar faktit se, ndryshe nga Trump, Biden i dorëzoi menjëherë letrat sekrete pasi ato ishin gjetur nga stafi i tij.

    Presidenti amerikan “i kënaqur”

    “Prokurori Special publikoi sot rezultatet e hetimit për trajtimin tim të dokumenteve të klasifikuara: jam i kënaqur të shoh që ka arritur në përfundimet që qysh nga fillimi e kam ditur se do të arrijë: se nuk do të ketë aktakuza dhe se çështja tani është e mbyllur”, tha Biden.

     “Ishte një hetim shterues që shkoi 40 vjet pas, unë bashkëpunova plotësisht, pa krijuar asnjë pengesë, asnjë vonesë”, shton presidenti, duke treguar se iu nënshtrua “pesë orë marrjeje në pyetje personalisht, më 8 dhe 9 tetor të vitit të kaluar, edhe pse Izraeli sapo ishte sulmuar dhe isha në mes të menaxhimit të një krize ndërkombëtare”.

    Vendimi: “I moshuar me probleme me kujtesën”. Shtëpia e Bardhë proteston

    “Një burrë i moshuar, i disponueshëm, me probleme me kujtesën”. Kështu e përshkruan prokurori Hu, presidentin Biden në raport, duke evidentuar se kishte verifikuar se, gjatë bisedës së tij 5 orëshe me presidentin tetorin e kaluar, kujtesa e tij ka “kufizime të konsiderueshme”. Fjalë që mund të jenë shumë të rrezikshme për fushatën e rizgjedhjes së presidentit 81-vjeçar, aq sa ndezi menjëherë protestën e Shtëpisë së Bardhë.

    “Nuk pajtohemi me disa komente të pakëndëshme dhe të papërshtatshme në raportin e prokurorit special”, ka deklaruar këshilltari legal i Presidentit, Richard Sauber. Në raport përshkruhet një Biden i cili nuk i kujton me saktësi vitet në të cilat ishte zëvendëspresident dhe vitin në të cilin i vdiq djali, Beau Biden. Gjithashtu thuhet se “kujtesa dukej e paqartë” kur folën për Afganistanin.

    Përgatiti Dardan MITROVICA

  • Armëpushim në Krishtlindje: kur futbolli ndaloi luftën

    Armëpushim në Krishtlindje: kur futbolli ndaloi luftën

    Në ditën e Krishtlindjes 1914 disa ushtarë gjermanë, anglezë dhe francezë ndërprenë armiqësitë e Luftës së Parë Botërore për të luajtur së bashku futboll

    Sporti ka pasur gjithmonë një rol paqësues edhe në periudhat më të vështira. Shumë e veçantë, në këtë kuptim, është historia që ndër vite njihet si Armëpushimi i Krishtlindjeve, i cili i sheh si protagonistë ushtarët në front gjatë Luftës së Parë Botërore.

    Kështu, natën dhe ditën e Krishtlindjes 1914, përgjatë vijës së Frontit Perëndimor, ushtarët gjermanë, britanikë dhe pjesërisht edhe francezë i ndërprenë për disa orë armiqësitë. E gjitha pa marrë asnjë autorizim zyrtar nga eprorët, aq sa luftimet në disa zona vazhduan madje edhe gjatë festave.

    Episodet e para u zhvilluan në prag të Krishtlindjeve, kur ushtarët gjermanë nisën të vendosnin dekorime krishtlindjesh në llogoret e tyre në zonën Ypres. Më pas, mëngjesin e Krishtlindjes, një acar i fortë ngriu tokën dhe përhapi erën e kufomave, duke bërë kështu që grupe të ndryshme ushtarësh nga të dy palët të takoheshin në gjysmë të rrugës për të shkëmbyer dhurata, për të bërë foto kujtimesh dhe madje për të luajtur edhe ndonjë lojë futbolli.

    Do të kalonin disa ditë para se lajmi të bëhej i ditur. Të parët që e raportuan ishin gazetarët e “New York Times”, disa orë nga nata e Vitit të Ri, teksa në Angli u desh të pritej fillimi i 1915-ës për të mbërritur historitë e shumta të dërguara familjeve të tyre me letra nga ushtarët e pranishëm në ngjarje.

    Por, nëse në Angli dhe Shtetet e Bashkuara, Armëpushimi i Krishtlindjeve u pa përgjithësisht në mënyrë pozitive, e njëjta gjë nuk mund të thuhet për Gjermaninë ku lajmi nuk u prit edhe aq mirë. Siç thamë, pra, një rol të madh luajti edhe futbolli, i cili në ato vite pati nisur të marrë vëmendje të madhe si në Britaninë e Madhe ashtu edhe në Gjermani.

    Më 1 janar 2015, gjithnjë në ‘New York Times’, u botua letra e një doktori të Rifle Brigade, që tregonte për ‘një ndeshje futbolli të luajtur mes nesh dhe atyre në vijën e frontit’. Ndërsa Regjimenti i 133-të Royal Saxon foli për një ndeshje të luajtur rastësisht midis skuadrës së Tommyt dhe asaj të Fritz, pra emrat me të cilët zakonisht përmendeshin anglezët dhe gjermanët.

    Fitues, në tokë të ngrirë, do të ishin gjermanët, me rezultatin 3-2. Rezultat i konfirmuar edhe në shkrimet e një poeti të famshëm britanik, Robert Graves, në një tregim të vitit 1962. Gjatë viteve të mëvonshme, armëpushimit të Krishtlindjeve i janë kushtuar filma, këngë dhe shfaqje teatrale.

    Ndërkohë që ngjarjet janë përshkruar në filmin franko-anglo-gjerman “Joyeux Noël – Një e vërtetë e harruar nga historia” të Christian Carion më 2005, ndërsa Silent Night, opera me dy akte e Kevin Puts bazuar në të njëjtin film, fitoi më 2012 Çmimin Pulitzer për muzikën.

    Me rastin e njëqindvjetorit disa vite më parë, UEFA ngarkoi agjencinë londineze Designwerk dhe skulptorët e MDM të krijonin një monument në përkujtim të ngjarjeve të ndodhura nga Ypres në Lille. Skulptura pasqyron ambjentin rrethues dhe ka një strukturë çeliku të oksiduar mbi një bazament në gur, që simbolizon një moment shprese midis llogoreve gjermane dhe britanike. Një moment ku futbolli ka luajtur një rol themelor.

    Përgatiti Dardam MITROVICA

  • Nga Kastriot DERVISHI – Si u vendos fashizmi në Shqipëri

    Nga Kastriot DERVISHI – Si u vendos fashizmi në Shqipëri

    Kush ishin bazat e fashizmit në Shqipëri, si funksiononte aparati fashist dhe cilët ishin institucionet e tij, çfarë ishte Statuti i Partisë Fashiste, kush ishin komunistët që figurojnë fashistë para vitit 1941, a ka qenë Enver Hoxha fashist

    Një temë tabu, e panjohur dhe gati e paprekur në historiografinë shqiptare është ajo që ka të bëjë me ideologjinë fashiste dhe përhapjen e saj në Shqipëri në vitet 1939 – 1943. Sigurisht që për fashizmin është folur e shkruar jo pak në një sens të caktuar, por asnjëherë nuk është shkruar për mënyrën e funksionimit të aparatit partiak dhe shtetëror të tij. Nga ana tjetër periudha në fjalë nuk mund të lihet jashtë objektit të studimit vetëm për shkaqe ideologjike. Për më tepër mjaft anëtarë të mëvonshëm të Partisë Komuniste të Shqipërisë kanë qenë ndër fashistët më të shquar para prishjes së paktit gjermano – sovjetik që ndodhi si pasojë e sulmit që Gjermania i bëri Bashkimit Sovjetik në qershor 1941.

    Çfarë ishte fashizmi musolinian

    Frymëzues i ideologjisë fashiste ishte Benito Musolini (25 korrik 1883 – 28 prill 1945). Udhëheqësi i ardhshëm fashist pasi kaloi një fëmijëri të vështirë, në fillim të shekullit të 20-të u aktivizua në disa organe shtypi derisa më 1912 arriti të drejtojë gazetën socialiste “Avanti”. Pasi mori pjesë në Luftën e Parë Botërore në radhët e ushtrisë italiane, Benito Musolini krijoi më 23 mars 1919 në Milano bërthamën e parë të Partisë Fashiste. Shumë shpejt në harkun e tre vjetëve partia e tij pati një anëtarësi prej 700 mijë vetësh. Fashizmi musolinian konsistonte në mobilizimin e madh të forcave morale dhe lëndore. Organizmi i tyre ishte një ushtarak dhe sindikal përkrah atij politik që përmblidheshin në fashe, skuadra dhe sindikata. Më pas fashet e sindikatat u shkrinë në federata me baza krahinore. Anëtarët e Partisë Fashiste kishin edhe uniformën e vet të veçantë që ishte këmisha e zezë. Për këtë shkak fashistët quheshin rëndom edhe këmishëzinj.

    Më 21 prill 1922 Benito Musolini në ditën e themelimit të qytetit të Romës, mbajti në këtë qytet një takim të madh që e cilësoi si “festë fashiste”.

    Më 16 tetor 1922, gjatë një kuvendi në Milano, fashistët vendosën marshimin mbi Romë mbi bazën e 5 pikave që ishin:

    1-Mobilizimi dhe pushtimi i institucioneve publike në qytetet kryesore të Italisë.

    2-Përqendrimi i forcave fashiste 5 rajone të Italisë.

    3-Ultimatumi drejtuar qeverisë së kryesuar kryeministri Facta.

    4-Hyrja në ministri dhe pushtimi i tyre me çdo çmim……..

    5-Ndërtimi i një qeverie fashiste dhe mobilizimi i forcave ushtarake në një qytet të Italisë qendrore nëse dështonte pika katër.

    Për të realizuar qëllimet e mësipërme më 24 tetor 1922, Musolini organizoi mbledhjen e madhe në Napoli ku 40 mijë fashistë dhe 20 mijë punëtorë shoqëronin fjalimin e liderit të tyre duke thirrur vazhdimisht “Duçe, Duçe…” (që do të thotë prijës). Pas mbledhjes së Napolit filloi marshimi fashist, ku mijëra fashistë të armatosur ju drejtuan Romës. Komanda e Përgjithshme e ushtrisë fashiste qëndronte në Peruxhia dhe drejtohej nga Emiloi De Bono, Italo Balbo, Cezare De Vecchi dhe Michel Biachi. Kryeministri italian Facta duke parë këtë gjendje kërkoi nga mbreti Viktor Emanueli i III-të shpalljen e shtetrrethimit dhe shtypjen e revolucionit fashist. Përgjigja negative e mbretit e detyroi kryeministrin të japë dorëheqjen më 28 tetor 1922. Pikërisht kjo ditë ka hyrë në histori si “trimfi fashist”. Më 30 tetor Musolini hyri në Romë dhe filloi përgatitjet për të formuar qeverinë e re. Deri më 1925 Musolini drejtoi një qeveri koalicioni. Pas këtij viti drejtimi i qeverisë së tij ishte tërësisht në dorë të tij dhe të Partisë Fashiste. Një vit më vonë u ndalua me ligj krijimi i partive dhe organizatave.

    Hyrja në fuqi e Statutit të ri të Mbretërisë Shqiptare në qershor 1939

    Gjatë viteve të mbretërisë zogiste, ideologjia fashiste nuk kishte mundur të depërtonte në atë mënyrë që pritej, ndonëse për të ishte bërë një investim jo i pakët nga italianët. Në tërësi idetë fashiste u përqafuan nga një grup i vogël intelektualësh të cilët u përfshinë më vonë në të ashtuqujaturën “Lëvizje të Delvinës” të vitit 1937 dhe që mbronin teorinë e “diktaturës së ndritur”.

    Pas pushtimit të 7 prillit 1939, dhe të ashtuquajturit “bashkim personal” midis Shqipërisë dhe Italisë, në Shqipëri pati një terren ideal për zhvillimin e ideve fashiste. Në funksion të “bashkimit personal” u krijua më pas edhe Statuti Themeltar i Mbretnisë Shqiptare, i cili ju dorëzua për nënshkrim Viktor Emanuelit të III-të nga kryetari i delegacionit shqiptar, kryeministri Shefqet Vërlaci më 3 qershor 1939. Ky Statut përmbante 7-të kapituj. Në statut Shqipëria përcaktohej si shtet i pavarur brenda kuadrit të “bashkimit personal” dhe njihej si mbret Viktor Emanueli i III-të. Sipas statutit mbreti emëronte dhe ç`emëronte të gjithë ministrat.

    Në vend të parlamentit statuti parashikonte ngritjen e Këshillit të Epërm Fashist Korporativ (KEFK). Kapitulli i 6-të i statutit i kushtohej “të drejtave dhe detyrave të qytetarëve”.

    Çfarë ishte Milicia Fashiste

    Ndër organizmat e para të Partisë Fashiste ishte edhe Milicia Fashiste. Më 18 shtator 1939, Jakomoni nëshkroi dekretin për krijimin e kësaj milicie, e cila bënte pjesë në Milicinë Vullnetare për Sigurimin Kombëtar. Sipas vetë fashistëve kjo milici “garantonte zhvillimet e revolucionit fashist”. Milicia Fashiste ishte e organizuar në një komandë dhe e shpërndarë në 4 regjione dhe 10 coorti. Milicia Fashiste ishte pjesë e rëndësishme e Partisë Fashiste pasi në fund të fundit anëtari i kësaj partie quhej milic vullnetar.

    –Ja një pjesë e Statutit të Partisë Fashiste

    Me dekretin e firmosur nga Mëkëmbësi Jakomoni datë 2 qershor 1939, hyri në fuqi Statuti i Partisë Fashiste Shqiptare. Nenet kryesore të këtij satuti janë këto:

    “-Partia Fashiste Shqiptare asht nji milici civile vullnetare nën urdhërat e Benito Musolinit, krijues e Duce i Fashizmit.

    -Partia Fashiste asht e vetmja parti e Shqipnisë.

    -Pranimi në PFSH bahet përmjet nji kërkese apo me levën fashiste. Leva fashiste konsiston në kalimin nga bijt e shqipes në rreshtat e balilave shqiptarë e shqiptareve të vogla; nga balilat shqiptarë në rreshtat e avanguardistëve, nga avanguardistët në grupet e fashistëve universitarë e të djelmënisë fashiste; nga fashistët universitarë e të djelmënisë fashiste në PFSH e në Milicien Fashiste; nga shqiptaret e vogla në rreshtat e vajzave shqiptare; nga vajzat shqiptare në rreshtat e vajzave fashiste, nga vajzat fashiste ne Fashet femnore. Leva Fashiste bahet për çdo vjetë.

    -Fashisti në kohën e pranimit në PFSH betohet dhe nënshkruan formulën e betimit:

    “Betohem se do të kryej urdhënat e Duçes, Themelues i Perandorisë dhe Krijues i Shqipnisë së Re – dhe do t`i shërbej çështjes së Revolucionit Fashist e po qe nevoja edhe me gjakun tim”.

    -PFSH përbahet prej fasheve. Fashet inkuadrohen në krahina, në Federata të Fasheve. Fashi inkuadron të nënshkruemit në PFSH të nji komune. Ndër qendrat urbane e ndër fraksionet me randësi mund të formohen grupe lagjesh fashiste. Grupit të lagjes i besohen funksione analoge me ato të Fashit brenda kufijve me karakter toksor të caktuem prej sekretarit të Fashit. Grupi fashist i lagjes përbahet së paku prej dy sektorësh. Sektori përmbledh dy deri në gjashtë nuklej dhe nuk bashkërendon veprimtarinë….Nukleu përmban njisinë organizuese themelore të PFSH-së dhe duhet të formohet pranë çdo fraksioni, pranë çdo qendre bujqësore të rrethit të çdo Fashi.

    -Organizatat e PFSH-së janë

    Grupet e fashistëve universitarë

    a-Djelmënia e Liktorit

    b-Fashet femnore

    c-Opera dopolavore

    – Enti Asistenca Fashiste

    Varen drejpërdrejt nga PFSH-ja organizatat e punës

    -Pranë çdo federate të fasheve formohen: nji Komandë Federale e Djelmënisë së Liktorit; nji grup i fashistëve universitarë; nji Federatë e Fashëve femonore; nji dopolavore krahinore; nji Komitet Krahinor i Entit Asistenca Fashiste.

    -Pranë çdo Enti formohen: Nji komandë e Fasheve të Djelmënisë së Liktorit, nji Fash femnuer; nji dopolavoro; nji Komitet Komunal i Entit Asistenca Fashiste.

    -Jerarkët e PFSH-së janë:

    1-Sekretari i PFSH-së

    2-Pjestarët e Drejtorisë Qendrore

    3-Sekretarët federale

    4-Pjestarët e Drejtorisë Federale

    5-Sekretari politik i fashit

    6-Pjestarët e drejtorisë së Fashit

    7-Fiducjari i Grupit fashist të lagjes

    8-Pjestarët e Konsultës së Grupit Fashist të lagjes

    9-Kryetari i sektorit

    10-Kryetari i Nukleos

    -Organet kolegjale të PFSH-së janë:

    1-Drejtoria Qendrore

    2-Këshilli Qendror

    3-Drejtoria e Federatës së Fasheve

    4-Drejtoria e Fashit

    5-Konsulta e Grupit Fashist të lagjes

    …………..

    (Marrë me shkurtime nga Fletorja Zyrtare nr 39, datë 9 qershor 1939, shtojca)

    Organizimi fashist, Jep shembullin e tij edhe djali i kryeministrit Shefqet Vërlaci, Ismaili

    Organizimi i plotë i Partisë Fashiste Shqiptare përfundoi pas gati një viti. Kjo sepse vetëm në vitin 1940 përfundoi strukturimi i i PFSH-së dhe formimi i organit legjislativ të emëruar që ishte Këshilli i Epërm Fashist Korporativ (KEFK). Dhoma Fashiste ishte organi më i lartë i partisë dhe përbëhej nga:

    -Anëtarët e Këshillit të Ministrave

    -Pjestarët e Drejtoratit Qendror të PKFSH-së

    -Sekretarët federalë

    -Inspektorët federalë

    -Aktivitete prodhimtare dhe intelektuale

    (Burimi i informacionit: Gazeta “Tomori”, 3 prill 1940)

    Dhoma Fashiste u përurua në Tiranë më 17 prill 1940 me një ceremoni të posaçme të zhvilluar në ish sallën e parlamentit (sot teatri i kukullave).

    Kryetari i Partisë Fashiste ishte detyrimisht edhe anëtar i Këshillit të Ministrave. Dhe kjo risi në politikën shqiptare nisi me kryetarin e parë të PFSH-së, Tefik Mborja dhe vazhdoi në të gjitha qeveritë e tjera shqiptare deri më 10 shtator 1943.

    Kur Partia Fashiste kishte hyrë në fazën më të rëndësishme të saj, më 11 qershor 1940, djali i kryeministrit Shefqet Vërlaci, studenti Ismail Vërlaci para provimit të fundit kërkoi të mobilizohej vullnetar në një repart të Milicisë Fashiste Shqiptare. Batalioni i dytë fashist që do të nisej nga Elbasani më 14 qershor 1940 (gazeta “Tomori” datë 12 qershor 1940). 

    Çfarë ishte Këshilli i Epërm Fashist Korporativ (KEFK)

    Ndonëse kishte një vit që kishte dalë ligji për krijimin e Këshillit të Epërt Fashist Korporativ, konstituimi i tij nuk ishte bërë për shkak të mos përfundimit të plotë të strukturimit të Partisë Fashiste. Këshilli i Epërm Fashist ishte një organ legjislativ i emëruar, i përbërë nga anëtarë të PFSH-së. Atributet e funksionimit të tij dolën me dekretin nr 101 të nënshkruar nga Françisko Jakomoni (shih “Fletorja Zyrtare” nr 52 datë 4 prill 1940). Në KEFK bënin pjesë:

    1-Anëtarët e Këshillit Qendror të Partisë Fashiste, që në momentin e konstituimit të KEFK-ut ishin Tefik Mborja, Piero Parini, Kol Bib Mirakaj, Kosta Kote, Vangjel Koça, Qazim Neki, Nush Bushati, Sabaudin Toto, Muhtar Vrioni,Germano Secreti, Fausto Cinjolino.

    2-Anëtarët e Drejtorisë Qendrore të PFSH-së (të përbërë nga 20 vetë).

    3-Anëtarët e Këshillit Qendror të ekonomisë Korporative (ku përveç ministrave bënin pjesë edhe 29 persona të tjerë.

    Me dekret të posaçëm të Jakomonit, kryetar i KEFK-së u emërua Terenc Toçi, ndërsa n/kryetarë Emin Toro dhe Nush Bushati.

    Ndër detyrat kryesore të KEFK-ut ishte miratimi i ligjeve të ndryshme

    Çfarë ishte Këshilli i Shtetit

    Organi i Këshillit të Shtetit vazhdoi të funksionojë edhe në kohë e fashizmit. Detyra e tij ishte po ajo që kishte qenë në kohën e mbretërisë zogiste dhe kishte të bënte me përgatitjen e kodeve apo projktligjeve. Për t’u theksuar është fakti se në këtë këshill të kohës së fashizmit bënte pjesë edhe presidenti i parë i shtetit komunist Omer Nishani. Emrat të tjerë të njohur ishin ato të Spiro Kolekës, Riza Danit, etj. Këshilli i Shteti përbëhej nga 39 anëtarë dhe shumica e tyre kishin qenë kundërshtarë të vendosur të Ahmet Zogut në mërgim.

    Fashistët që u konvertuan në komunistë

    Është fakt i njohur tashmë që mjaft anëtarë të mëvonshëm të partisë komuniste, kanë qenë ndër fashistët më aktivë të kohës. Sidomos një pjesë e krahut komunist të të ashtuquajturit “revolucion i qershrit 1924”, përqafuan mjaft shpejt ideologjinë fashiste, për vetë faktin se nga ana skematike dhe organizative partia fashiste ishte ndërtuar si ajo komuniste. Nga prilli 1939 e deri në qershor 1941, mjaft anëtarë të grupeve komuniste apo simpatizantë të tyre, ishin anëtarë të Partisë Fashiste Shqiptare. Ndër emrat më njohur ishte Omer Nishani. Ai në vitet e para të fashizmit, ishte anëtar i Këshillit të Shtetit. Po ashtu doktor Nishani ishte aktiv edhe në shtypin fashist ku lavdëronte doktrinën fashiste. Ky fakt nuk i kishte shpëtuar as të huajve saqë kur delegacioni qeveritar shqiptar ndodhej në Paris në Konferencën e Paqes më 21 gusht 1946, pas fjalimit të kryeministrit Enver Hoxha, delegati grek Caldaris kishte cituar një artikull të Omer Nishanit pro fashizmit botuar pak vite më parë në shtypin fashist.

    Qenien e Nishanit në Këshillin e Shtetit e përmend edhe Enver Hoxha në librin e tij “Kur u hodhën themelet e Shqipërisë së re”.

    Gjithashtu ndër fashistët më të njohur që u bënë komunistë të vendosur përmenden edhe Ramiz Alia, Kahreman Ylli, Qazim Kondi etj. Në shtypin fashist gjithashtu shkruanin edhe emra të tillë si  Aleksandër Xhuvani, Stefanaq Pollo (p.sh.shih “Tomori” datë 20 qershorit 1942), Anton Mazreku (kronikat sportive), Haki Stërmilli, Muzafer Xhaxhi etj. Askush nga këta nuk pati ndonjë pasojë, ndërkohë që duhet kujtuar që drejtori i gazetës “Tomori” u pushkatua pas luftë në moshën 33 vjeçare.

    Padyshim që ndër fashistët më interesantë të kësaj kohe është edhe Ramiz Alia. Në kohën që ai kryente gjimnazin (në vendin ku është sot Dhoma e Tregëtisë në Tiranë), ishte ndër më aktivët e rinisë fashiste.

    Gjithashtu nga dokumentet rezulton se ndër fashistet me të njohura të Elbasanit ka qenë edhe nëna e Fatos Nanos, Maria Shuteriqi. E ndjera rezulton në listën e grave fashiste të Elbasanit, listë që është botuar në gazetën “Tomori” të datës 19 korrik 1940, faqe 2 në artikullin “Pritja e këmishave të zeza n`Elbasan”. Sipas dëshmitarëve që jetojnë në Elbasan, e ndjera Shuteriqi ishte ndër më aktivet e jetës fashiste në Elbasan si në shtëpitë e dopolavores në lagjen “Kala”  dhe tek pazari i qytetit, apo ë aktivitete të tjera politike.

    Në Federatën e Fasheve të Gjirokastrës, shihet si anëtar i Drejtoratit të Fashit Përmet edhe Themistokli Josif Pollo, që është babai i të ndjerit Stefanaq Pollo, që njihet si një ndër emrat më të njohur të historiografisë komuniste. Për këtë mjafton të shihet gazeta “Tomori” e datës 26 qershor 1940.

    Në përgjithësi pas qershorit 1941, kemi kalimin e madh të konvertimit nga fashist në komunist. Për ironi të fatit, fashistët në parti i drejtoheshin njëri – tjetrit me fjalën “shok”. Një gjë të tillë bëjnë edhe sot socialistët e Shqipërisë.

    A ishte Enver Hoxha fashist

    Ka të dhëna që nuk të lenë jashtë dyshimit se edhe udhëheqësi komunist Enver Hoxha ka qenë fashist. Për të përforcuar një argument të tillë është një fotografi e bërë në fillim të vitit 1941 në shtëpinë  e Mustafa Kruja në Krujë, ku përveç tij duken edhe Enver Hoxha, Xhovani Xhiro (njeriu kryesor që u mor me përhapjen e ideologjisë fashiste në Shqipëri), Nikolla Kotte, Kostandin Kotte dhe Aristidh Lamani. Të gjithë personat kanë pozuar përpara një tavoline të tejmbushur. Kjo fotografi është ndodhur për shumë vite në shtëpinë e një personi të sipërpërmendur dhe mjafton sa për të thënë që edhe Enver Hoxha nuk kishte dalë jashtë simpatisë për fashizmin. Sigurisht ai ishte pjesë fashishtëve që do të konvertoheshin në komunistë dhe që më pas do ta kthenin “antifashizmin” në një mjet të fortë të ekzistencës së tyre për të justifikuar shpeshherë terrorizmin që ata ushtronin.


    Përfundime


    Teoria e “antifashizmit” si asnjëherë ka qenë e pranishme tek forcat e majta edhe në vitet e pluralizmit politik në Shqipëri. Për hir të së vërtetës kurrë forcat komuniste nuk kanë pasur ndonjë persekutim të ndjeshëm nga regjimi fashist i kohës. Kjo edhe për shkakun se mjaft prej komunistëve e njihnin mjaft mirë funksionimin e aparatit fashist. Po ajo që duhet theksuar është fakti se ideologjia komuniste ka qenë për kombin shqiptar shumë herë më e theksuar dhe shkatërrimtare për kombin shqiptar pa pasur asnjë shenjë liberalizmi. Mbi të gjitha në Shqipëri komunizmi ishte sllavo-komunizëm. Gjithsesi tek të dy ekstremet politike mund të nxirren me lehtësi të gjitha cilësitë. Mirëpo sot në shekullin e 21-të nuk përtohet aspak të skuqen muret me pllaka me yje të kuq në kërkim të ruajtjes të një lavdie që kurrë nuk ekzistuar. Pikërisht këta shenja që mbajnë gjallë ideologjinë komuniste janë më të rrezikshëm sesa mund të mendohet. 

  • Vendet e BE-së që kanë rikthyer kontrollet kufitare

    Vendet e BE-së që kanë rikthyer kontrollet kufitare

    Reuters – Bashkimi Evropian është duke u përballur me rritje të numrit të migrantëve të ligjshëm e të paligjshëm, çka i ka detyruar disa vende anëtare që t’i rikthejnë kontrollet kufitare brenda asaj që njihet si zonë e lëvizjes së lirë – Zonës Schengen.

    Rregullat e Schengenit e konsiderojnë këtë si masën e fundit për të shmangur kërcënime serioze në sigurinë e brendshme dhe politikat publike.

    Austria po kryen kontrolle në kufi me Republikën Çeke, masë që skadon më 16 shkurt; me Slloveninë dhe Hungarinë deri në maj; me Sllovakinë deri më 2 prill.

    Vjena e ka përmendur si arsyetim për kthim të kontrolleve, presionin në sistemin për pranim të azilit, si dhe shqetësimet për armë, kontrabandë me njerëz dhe rrjetet kriminale, të lidhura me luftën në Ukrainë.

    Danimarka është duke kryer kontrolle në tokë dhe det për transitin prej Gjermanisë, deri në maj, sipas një komisioni të BE-së.

    Franca i ka përmendur kërcënimet për terrorizëm, kur i ka rikthyer kontrollet kufitare me vendet tjera të Schengenit, të paktën deri më 30 prill.

    Gjermania ka kontrolle kufitare në kufijtë tokësorë me Poloninë, Republikën Çeke, dhe Zvicrën, deri më 15 maj, duke e cituar rritjen e shkallës së migrimit dhe kontrabandën.

    Kontrollet në kufijtë tokësorë të Austrisë do të jenë në fuqi deri në maj.

    Kontrollet kufitare të Italisë me Slloveninë do të jenë në fuqi deri në qershor, pasi Roma ka thënë se migrantët që shkojnë atje, përmes Ballkanit, mund të jenë terroristë.

    Norvegjia, e cila nuk është anëtare e BE-së, po është pjesë e marrëveshjes për Schengen, i ka rikthyer kontrollet në porte, ku shkojnë anijet që janë nisur prej Zonës Schengen, deri në fund të majit, duke i cituar kërcënimet në infrastrukturën e saj prej shërbimeve të huaja të inteligjencës.

    Polonia ka vendosur kontrolle në pikat kufitare me Sllovakinë, deri në maj, duke i përmendur tentimet e migrantëve për të hyrë ilegalisht në këtë shtet.

    Sllovenia i ka rikthyer kontrollet kufitare në pikat me Kroacinë dhe Hungarinë, deri në qershor, duke e përmendur përkeqësimin e situatës në Lindje të Mesme dhe Ukrainë, shkallën e lartë të kërcënimit për terrorizëm dhe krimin e organizuar në Ballkanin Perëndimor.

    Suedia i ka ashpërsuar kontrollet kufitare deri në maj, duke thënë se ka penguar sulme prej kohës kur djegiet e Kuranit patën nxitur kërcënime prej militantëve islamistë.

    Ndaras, Finlanda i ka mbyllur pikat kufitare me Rusinë – e cila nuk është pjesë e Schengenit – deri në prill, si përgjigje ndaj rritjes së numrit të azilkërkuesve prej vendeve të treta, duke thënë se këto veprime janë orkestruar prej Moskës.

    Kremlini, në anën tjetër, i hedh poshtë këto akuza.

    Përgatiti për REL, Krenare Cubolli

  • Shteti në aksion, dokumenti se si Rama cakton ministrat dhe drejtorët e shtetit për të mbledhur vota. Rikthehen xhaketat e vjetra

    Shteti në aksion, dokumenti se si Rama cakton ministrat dhe drejtorët e shtetit për të mbledhur vota. Rikthehen xhaketat e vjetra

    Më të rinjtë kanë nisur bisedat e Shën Valentinit këtë periudhë. Për fermerët është ajo pjesë e stinës kur plehërohet toka. Opozitarët janë në protestë. Ndërsa Edi Rama ka nisur punën për mandatin e katërt.

    Sipas një dokumenti të brendshëm të Partisë Socialiste dhe të siguruar nga Lapsi.al ministrave të qeverisë, zv-ministrave, deputetëve, kryetarit të bashkisë, drejtorëve dhe drejtuesve të institucioneve kryesore në Tiranë u janë caktuar tashmë zonat për të punuar për zgjedhjet e 2025.

    Kuptohet se disa ministra janë drejtues politikë në qytete të tjera. Dihet tashmë se Belinda Balluku është caktuar drejtuese politike në Dibër, Taulant Balla në Lushnjë dhe Elisa Spiropali në Shkodër. Të tjerët, si më poshtë, janë përqëndruar në Tiranë.

    Xhaketat e vjetra

    Bie në sy rikthimi i Gramoz Ruçit dhe Namik Dokles si dy koordinatorë të PS në zgjedhjet e ardhshme. Të dy kishin dalë në pension politik prej vitesh. Vendimi për t’i rikthyer mund të duket e panatyrshme për një politikan si Rama që në vijën e parë preferon djem dhe vajza, jo vetëm të rinj, por edhe të estetikisht të pëlqyeshëm.

    Por kësaj radhe, rikthimi i “xhaketave të vjetra” si Ruçi dhe Dokle mund të ketë një efekt amortizues, për të gjithë ata socialistë “të llahtarisur” nga aferat e korrupsionit dhe luksi i jetës së “rilindasve”, që prej 10 vitesh janë ulur në postet më të lakmuara të qeverisjes.

    Për këtë, Gramoz Ruçi dhe Namik Dokle janë caktuar të punojnë në mënyrë simbolike në një zonë të njësisë nr.2 në Tiranë.

    Nga një dokument i brendshëm i Partisë Socialiste bie në sy, përfshirja e Fatmir Xhafajt në mesin e koordinatorëve të Tiranës, që është caktuar për të punuar në njësinë nr.2 në Tiranë. Edhe pse ka pasur fërkime të forta, Rama e ka kuptuar se është koha për t’i lënë pas krahëve inatet e vjetra dhe ta lërë të punojë për të ish-ministrin e brendshëm. Në fund të fundit, Xhafaj tregoi se mund të zgjidhej deputet edhe duke thyer herësin në zgjedhjet e 25 Prillit.

    Nuk ndodh kështu me Pandeli Majkon, të cilin Rama nuk e ka përfshirë në mesin e koordinatorëve të Tiranës.

    Partia nuk e ka harruar Mimi Kodhelin. E mbetur pa asnjë post prej vitesh tashmë, Kodheli duhet të ndjehet me fat që janë kujtuar për të duke e caktuar koordinatore diku larg, në fshatrat Gosë dhe Lekaj të Kavajës.

    Një ish tjetër të cilit Rama ia ka dhënë një shans është edhe Ditmir Bushati, që është ngarkuar të punojë në zonën nr.2 në Tiranë.

    Mishi i huaj në PS

    E vetmja ministre që nuk është ngarkuar të mbledhë vota në terren është Adea Pirdeni, e emëruar në detyrë pak kohë më parë. Të tjerët duhet të përshtaten nga jeta e burokracisë, tek ajo e partisë. Dhe këta janë shumë tashmë në qeveri.

    Për shembull, Igli Hasani, ministri i ri i jashtëm do t’i duhet të dalë nga korridoret e diplomacië, të heqë kollaren dhe të gjejë gjuhën me banorët e Paskuqanit, aty ku e kanë caktuar për të mbledhur vota.

    Një lloj eksperience socializimi me banorët e Golemit do ta ketë edhe Ministri i Financave, Ervin Mete. Nuk dihet se çfarë e lidh Ogerta Manastirliun me Rrogozhinën, por kjo është zona ku e ka caktuar partia ministren e Arsimit dhe të Sportit.

    Nuk kish si të mungonte në listën e koordinatorëve të PS për zgjedhjet edhe Blendi Gonxhe që i kanë caktuar dy zona për t’u marrë. Një në njësinë nr.4 dhe një tjetër në njësinë nr.5 në zonën e ish-bllokut.

    Më e pamëshirshme është treguar partia me Albana Koçiun, që është ngarkuar me një zonë në njësinë nr.2, një zonë në Ndroq dhe një tjetër në Kavajë. Kush kujton se nuk mbahen dy kunguj në një sqetull, duhet të shohë nga ministrja e shëndetësisë që në këtë rast po mban tre.

    Një zonë në lagjen 1 ia kanë ngarkuar edhe Delina Ibrahimajt, ministre e shtetit për sipërmarrjen, por edhe kjo duket më shumë simbolike. Edhe pse ka vite tashmë në qeveri, Bora Muzhaqi nuk është shquar për krijimin e lidhjeve të forta me socialistët, ndaj edhe asaj i është caktuar një zonë në njësinë nr.9 sa për të larë gojën.

    Në terren ka dalë edhe kryenegociatorja me Bashkimin Europian, Majlinda Dhuka, së cilës i është ngarkuar mbi supe të punojë për një zonë në njësinë nr.1 në Tiranë. Nuk mungon as ai që socialistët e konsiderojnë një ekspert të sondazheve dhe të përpunimit të të dhënave në zgjedhjes, si Arbian Mazniku, aktualisht ministër për pushtetin vendor. Maznikut do t’i duhet të punojë për të mbledhur votat e banorëve të Kasharit.

    Erjon Veliaj në Kavajë

    4 vite më parë, Erjon Veliaj u caktua drejtues politik për Tiranën. Me peshën e aferës së inceneratorit mbi supe, nuk dihet nëse do ta ketë sërish këtë pozicion. Megjithatë interesante është që Rama e ka dërguar si koordinator në një zonë të vështirë, si ajo e Kavajës, ku socialistët humbën në 14 Maj.

    Pavarësisht përuljes dhe servilizmit që Veliaj shfaq rregullisht ndaj Ramës dallohet një lloj kënaqësie perverse për ta caktuar atë në një bastion demokratësh si Kavaja, por edhe si një detyrë që e largon nga zyra e tij në bashkinë e Tiranës.

    Hamendësime janë hedhur vazhdimisht për ekuacionin Rama-Veliaj, megjithatë kush ka pritur ndonjë shenjë tjetër veç servilizmit në sjelljen e Veliajt ka dalë përherë i zhgënjyer. Mbetet për t’u parë se si do të rrjedhë marrëdhënia mes tyre deri në zgjedhjet e ardhshme.

    Drejtorët e administratës

    Në listë nuk mungojnë as drejtorët e mëdhenj të administratës, elefantë të aferave dhe të akuzave për korrupsion.

    Në përshtypje të parë emra si Gent Gazheli, Admir Abrija, Afrim Qendro, Artan Lame etj janë nivel më i ulët politik se ministrat apo deputetët. Ndoshta nuk i thonë asgjë lexuesit të pavëmëndshëm të politikës, por në realitet këta janë njerëzit që kanë menaxhuar dhe menaxhojnë portofole të rënda në administratë.

    Paratë që fitohen në dogana, tatime apo legalizime pronash janë një armë shumë e fuqishme në fushatë, që shpesh bëjnë diferencën në mbledhjen e votave përballë rivalëve politikë. Po ti shtosh këtu edhe ndikimin që kanë premtimet për rrogat në vendet e punës në administratë, dhënien e ndihmave sociale për familjet në nevojë, pagesat e kempit, shoqëruar nga orientimi i bizneseve të mëdha, duhet kuptuar se dokumenti i brendshëm që qarkullon në PS tregon se si i gjithë shteti pak nga pak do të marrë formën e një makinerie gjigande të mbledhjes së votave.

    Shkopi me të cilin vinin kërcënimet për gjoba, taksa  më të rënda dhe ndëshkime policore do të shndërrohet ngadalë në një karrotë me tolerancë, amnisti dhe përkëdhelje të tjera për qytetarët. Sigurisht, deri ditën e zgjedhjeve të 2025.

  • Nga Lutfi DERVISHI – Garda shpëtimtarja e opozitës

    Në një vend ku procesi i vendimmarrjes së mazhorancës i ngjan një karnavali që sfidon logjikën, episodi i fundit ku gardistët pengojnë deputetët e opozitës të hyjnë në sallën e Kuvendit, ngre pyetjen: Kemi të bëjmë me satirë të nivelit të lartë apo thjesht me një skenë kafkiane?

    Komisioni i Lartë i Etikës së Kuvendit me votat e shumicës vendosi që të përjashtojë deputetët të cilët u penguan për të qenë të pranishëm në sallën e Parlamentit.

    Një deputet i shumicës që për bibël ka rregullin dhe përpikmërinë tha se: përjashtimi erdhi për shkak se kur u morën mungesat, deputët në fjalë ishin jashtë sallës së Kuvendit.

    Pra mungonin në seancën më të rëndësishme, atë të së hënës së parë të muajit kur diskutohen hallet e elektoratit.

    Por anëtarët e tjerë të komisionit nuk e trajtuan çështjen si një veprim thjesht teknik.  Arsyetimi i tyre i ngjan ushtrimeve të vështira të gjimnastikës politike, ku mësimi është si të kapërcesh me një kërcim nga logjika në absurditet.

    Përjashtimi i deputetëve të opozitës, thotë Komisioni i Lartë i Etikës, nuk është një masë ndëshkuese, por një përpjekje humane për të shpëtuar “Tempullin e Demokracisë” nga shkatërrimi i mundshëm dhe turpërimi publik. Njeriu për një nder rron. Vendi një Parlament ka!

    Deputetët e mazhorancës, të njohur për angazhimin e tyre të palëkundur ndaj etikës, rregullave dhe ligjit, sigurojnë publikun vendas dhe partnerët ndërkombëtare se vendimi i tyre është mishërimi i përsiatjes së thellë dhe respektit të pa lëkundur ndaj parlamentarizmit.

    Kushdo që vë në dyshim madhështinë e këtij vendimi është thjesht një mjeran që nuk është zhytur në thellësitë e procesit të tyre “tmerrësisht” të menduar. 

    Tani, le të shqyrtojmë të kundërtën e asaj që panë të gjithë live në 15 kanalet televizive. Të mendojmë për një moment të pa mendueshmen:

    Gardistët çmenden dhe lejojnë deputetët e opozitës të hynin në truallin e shenjtë të Kuvendit- në seancë plenare. Tmerr!

    Deputetët me emra që tingëllojnë si personazhe të një tragjedie shekspiriane – Bardhi, Noka and co – do të shkaktonin kaos në “Tempullin e Demokracisë”.

    Zhurmë, tym, karrike të përmbysura dhe mos o Zot thirrje kundër qeverisë! Thjesht ky mendim i ka shtirë të dridhurat jo vetëm Komisionit të Lartë të Etikës, i cili, besohet se është bastioni i vetëm që ka mbetur në mbrojtje të parlamentarizmit.

    Në këtë skenar hipotetik përzier me notat e tragjedikomedisë që na është shfaqur, Komisioni i Lartë i  Etikës, si mbrojtës fisnik i virtytit parlamentar, do të detyrohej nga ndenja e lartë e detyrës që t’i pezullonte keqbërësit recidivist opozitarë për 60 ditë/netë të plota.

    Këtë thotë rregullorja e re e miratuar me unanimitet të plotë nga deputetët e shumicës. Imagjinoni ankthin në fytyrat e opozitarëve të mbetur pa punë, pa rrogë dhe, më tragjikisht, pa foltoren e dashur të Kuvendit për 2 muaj, për  tetë javë, apo 60 ditë, apo 1440 orë.

    Është thuajse shekspiriane – një tragji – komedi me shumë akte.

    Mirëpo ndërhyrja dashamirëse e gardistëve i erdhi në ndihmë deputetë të opozitës. Falë kësaj ndërhyrje etike, ligjore, burrërore, po të doni edhe kafshërore të gardistëve tani deputetët e opozitës nuk do t’i gëzojnë privilegjet parlamentare vetëm për 10 ditë dhe jo për 60.

    A nuk duhet që opozita në vend që të kërcënojë me padi, të falenderojë Gardën?

    Vetë gardistët, të pyetur nga Komisioni i Lartë i Etikës pohojnë se veprimi i tyre ishte instinktiv – një dëshirë njerëzore për të mos ndarë deputetët e opozitës nga mbështetësit e tyre që po protestonin vetëm pak metra larg.

    Po të lejonin deputetët e opozitës brenda, turma e protestuesve do të mbetej pa kokë. “Por ne si ushtarakë e dimë se më e rrezikshme se ushtria e një armiku më të madh në numër, më e frikshme se një tërmet apo pandemi është përballja me një turmë që nuk ka kokë. Përballja me turmën është fatale. Sot më shumë se kurrë kemi nevojë për stabilitet dhe jo fatalitet”.

    Gardistët, jo vetëm që shpëtuan deputetët nga ndëshkimi, por bënë edhe punën e policisë së rendit. Ruajtën qetësinë.

    Duke mbajtur deputetët të lidhur me elektoratin e tyre, nuk ndodhi asnjë ngjarje e pa këndshme që do të cënonte reputacionin tonë si vend anëtar i NATO-s dhe kandidat veteran për anëtarësim në BE .

    Për këtë arsye, gardistët duhen shpërblyer dhe deputetët e opozitës duhet t’i thërrasin mendjes dhe të mos kërkojnë të futen në sallën e Kuvendit. Ka plot sheshe Shqipëria ku mund të kuvendojnë me veten apo me njerëzit- le ta zgjidhin vetë audiencën. E rëndësishme është që opozita të kuptojë se Garda vepron vetëm në interes të demokracisë dhe parlamentarizmit.

    ***

    Në këtë spektakël madhështor të teatrit politik, ku mbretëron absurditeti dhe arsyeja zë vendin e fundit, nuk mund të mos pyesim veten nëse jemi dëshmitarë të një tragjikomedie apo një çmendurie. Dhe siç kemi bërë ndër dekada edhe në këtë rast do zgjedhim të keqen më të vogël.

  • Nga Enver BYTYÇI – Garda e autokratit Edi Rama si Garda e Khomeinit!

    Khomeini në Iran ka një gardë, e cila arreston dhe ekzekuton njerëz të pafajshëm, ose edhe fajtorë, po të doni, por me urdhër nga lart, nga udhëheqësi shpirtëror, Ajetollah Khomeini. Eshtë e vetmja gardë kombëtare në botë që njihet për shërbimin që ajo i bën diktatorit autokrat islamik të Iranit. Edhe në Iran kjo gardë konsiderohet si instrument i Republikës Islamike. Por në fakt gjithë bota e di se është instrument në duart e pushtetit islamik në këtë vend dhe kundër qytetarëve të tij.

    Po në Shqipëri e kujt është ajo që quhet Garda e Republikës?! Tashmë askush nuk dyshon se ajo është instrument në duart e kryeministrit Rama. Njësoj siç është edhe parlamenti, Gjykata Kushtetuese, SPAK, Gjykata e Lartë e madje edhe ato të Apelit dhe të faktit. Nuk ka institucion që në kushtetutë ka funksione të pavarura, i cili të mos i shërbejë pushtetit të kryeministrit të vendit, Edi Rama! Ne kemi parë se edhe perandorët e sulltanët e ruanin një lloj distance, sidomos nga gjyqësori. Ndërsa Shqipëria është modeli më i shëmtuar i përqendrimit të pushteteve në duart e një personi. Vini re: Jo të një partie, as të një klani, por të një individi që mban postin e kryeministrit të vendit.

    Garda është shëmtia më e madhe e kësaj ngrehine të shëmtuar të shtetit shqiptar. Ajo godet deputetët e opozitës, madje edhe gazetarët. Jo vetëm i godet, por ua mbyll derën dhe nuk i lejon të hyjnë në sallën e parlamentit. Kur deputetët arrijnë ta çajnë kordonin e gardistëve e të hyjnë në atë sallë, spikerja e parlamentit e deklaron seancën të mbyllur. Me ndihmën e gardës së Edi Ramës tashmë parlamenti qëndron me dyer të mbyllura.

    Nuk funksionon më. Nuk ka më seancë plenare të tij. Madje as mbledhje komisionesh! Gjithçka është e paralizuar, një plani. Të zhbëhet legjislativi. Që Shqipëria të kthehet në gjendjen e Anglisë së para një mijë viteve, pra para lindjes së parlamentarizmit.

    Pas një ose dy viteve ne do të flasim sërishmi për këtë problem. Dhe ithtarët e Edi Ramës do të thonë se “fajin e kishte opozita pse protestonte në këtë parlament”! Edhe pse Garda e armatosur i dhunon parlamentarët opozitarë si në kohët më të errëta të obskurantizmit europian. Garda propagandistike operon nga ana tjetër në mbrojtje të kësaj shëmtie të padëgjuar në botën e kontinetit europian. Garda e deputetëve socialist voton me urgjencë ligje e marrëveshje fyese dhe antikushtetuese, sërishmi me justifikimin se “Opozita proteston”! Eshtë një situatë kur gardat, të gjitha regjimentet e pushtetit të Edi Ramës janë armatosur deri në dhëmbë për ta zhbërë jo vetëm demokracinë, por vetë shtetin.

    Edi Rama, njësoj si Khomeini në Iran, rri dhe vështron. Ve dorën në mjekrën e tij të bardhë dhe sheh rezultatin e punëve të veta të zeza në dëm të lirisë, demokracisë dhe europianizimit të Shqipërisë. Ndërkaq ne shqiptarët rrimë në një qoshe dhe shohim se kush ushtron më shumë forcë. Nëse litarin e tërheq Rama e Garda, atëherë heshtim, mërmërisim ndoshta diçka nëpër dhëmbë, por sërishmi nuk ngremë zë. Eshtë e sigurt se shumica e shqiptarëve, të pakësuar në maksimum prej emigrimit masiv, presin momentin kur peshorja e forcës të anojë nga opozita. Janë gati për mos bindje civile. Por nuk kanë mundësi praktike që këtë mosbindje ta dëshmojnë vetëm në Tiranë.

    Gardës dhe gardistëve të Edi Ramës duhet t’ua kundërvemë forcën e qytetarëve që presin të hidhen në veprim. Kjo do të thotë që duhet veprim konkret. Greva e Urisë e deputetëve duhet të mbështetet masivisht. Mosbindja civile duhet të çojë në bllokimin e të gjitha akseve të rrugëve në Shqipëri, njëherësh dhe pa përjashtim. Mosbindja civile duhet t’i izolojë Gardën dhe gardistët dhe ta bëjë me dhimbje koke kryegardistin, kryeministër të Shqipërisë. Sepse garda tashmë po me urdhër të komandantit të saj, Edi Rama, ka filluar të dhunojë edhe gazetarë. Ndërsa shoqatat e gazetarëve në këtë vend heshtin e me heshtjen e tyre dyfishojnë dhimbjet e gazetarëve të dhunuar. Se edhe shoqatat e gazetarëve janë gardiane të pushtetit të Edi Ramës. Gjithçka që lëviz në margjinat e pushtetit është në mbrojtje të këtij pushteti. Shoqatat e gazetarëve dhe kryetarët e tyre gjithashtu!

    Bota shqiptare ose duhet të presë vdekjen në koma përballë gardianëve të kryegardistit Edi Rama, ose duhet të zgjohet e të çlirohet prej tyre!