Që prej shpërthimit të luftës në Ukrainë në vitin 2022 dhe tensioneve të vazhdueshme në Lindjen e Mesme, ideja e një konflikti bërthamor nuk perceptohet më si fantashkencë. Shkencëtarët paralajmërojnë se një luftë e tillë do të sillte pasoja katastrofike: miliona viktima nga shpërthimet fillestare, rënie drastike e temperaturave globale, kolaps të teknologjisë dhe një krizë ushqimore që do të prekte mbi 5 miliardë njerëz.
Frika e një lufte të tretë botërore dhe kërkimi i vendeve të sigurta
Në këtë skenar të zymtë, disa vende do të kishin më shumë gjasa të mbijetonin. Jo sepse do të shpëtonin plotësisht nga pasojat, por sepse gjeografia, klima, prodhimi ushqimor dhe izolimi i tyre do t’u jepnin një avantazh të rëndësishëm. Studimi i Risk Analysis ka analizuar 38 shtete ishullore dhe ka identifikuar ato që do të mund të vazhdonin të ushqenin popullsinë e tyre edhe pas një “dimri bërthamor”.
🌋 Pasojat globale të një konflikti bërthamor
Një luftë bërthamore do të sillte:
- Errësim të diellit për shkak të tymit dhe blozës në atmosferë
- Rënie të temperaturave dhe kolaps të bujqësisë
- Shkatërrim të infrastrukturës teknologjike
- Mungesë energjie dhe ushqimi
- Vdekje masive nga uria, sipas Rutgers University mbi 5 miliardë njerëz
Edhe vendet që nuk do të goditeshin drejtpërdrejt do të përballeshin me mungesa të thella ushqimore dhe teknologjike.
🏝️ Cilat vende kanë më shumë gjasa të mbijetojnë?
Studiuesit analizuan 13 faktorë, përfshirë prodhimin ushqimor, energjinë, industrinë dhe stabilitetin social. Ja disa prej gjetjeve kryesore:
Vendet me rrezik më të lartë, por me potencial mbijetese
- Filipinet, Mauritius, Indonezia
Këto vende kanë prodhim të mjaftueshëm ushqimor dhe mund të mbështeten te tregtia rajonale. Por korrupsioni dhe paqëndrueshmëria sociale mund të dëmtojnë aftësinë e tyre për t’u rimëkëmbur.
Ishujt e Paqësorit me mbijetesë të lartë natyrore
- Ishujt Solomon dhe Vanuatu
Klima tropikale dhe prodhimi i bollshëm ushqimor i favorizon. Megjithatë, mungesa e industrisë dhe teknologjisë do ta bënte rimëkëmbjen shumë të vështirë.
Islanda: e izoluar, por e ekspozuar ekonomikisht
- Islanda
Largësia nga zonat e konfliktit e bën një nga vendet më të sigurta në hemisferën veriore. Por ekonomia e vogël dhe varësia nga importet do të krijonin sfida të mëdha.
Vendet më të sigurta sipas studimit
- 2. Zelanda e Re
Klima e moderuar, distanca nga objektivat bërthamore dhe prodhimi i fortë ushqimor e bëjnë një nga vendet më të qëndrueshme. Edhe me një rënie 61% të prodhimit bujqësor, vendi do të kishte ushqim të mjaftueshëm. - 1. Australia
Vendi më i sigurt në botë sipas studimit.
Arsyeja?
- Prodhim i madh bujqësor
- Rezerva të mëdha ushqimore
- Infrastrukturë e fortë
- Energjia e bollshme
- Stabilitet i lartë shëndetësor dhe ekonomik
Megjithatë, lidhjet e saj të ngushta ushtarake me SHBA-në dhe Britaninë e Madhe mund ta bëjnë një objektiv të mundshëm në një konflikt global.
🧭 Asnjë vend nuk është plotësisht i sigurt, por disa kanë më shumë shanse
Studimi nuk sugjeron se ekziston një “strehë e përsosur” në rast të një lufte bërthamore — një konflikt i tillë do të prekte çdo cep të planetit. Por disa vende, falë gjeografisë, klimës dhe kapaciteteve bujqësore, kanë më shumë gjasa të shmangin kolapsin total.
Australia, Zelanda e Re dhe disa ishuj të Paqësorit shfaqen si vendet më të qëndrueshme. Por edhe ato do të përballeshin me sfida të mëdha ekonomike, teknologjike dhe sociale.
Në fund, mesazhi i shkencëtarëve është i qartë: mënyra e vetme për të mbijetuar një luftë bërthamore është ta parandalojmë atë.
