Blog

  • Historia e Noorung, qenit besnik që i priti për 1 vit në prag të shtëpisë, pronarët

    Historia e Noorung, qenit besnik që i priti për 1 vit në prag të shtëpisë, pronarët

    Priti një vit. 365 ditë të gjata. Pa kujdes, mes të ftohtit dhe vështirësive të tjera që duhej të duronte duke jetuar nëpër shkëmbinj. Pikërisht atje ku ishte mësuar të shkonte me çiftin e moshuar të peshkatarëve me të cilët jetonte. Për qenin Noorung, ai vend, ai ishull shkëmbor, ishte një vend i këndshëm, për të luajtur, eksploruar dhe, mbi të gjitha, për të shijuar ditët me pronarët e tij.

    Fatkeqësisht, një ditë, çifti i moshuar u sëmur rëndë dhe u transportua me urgjencë në anën tjetër të vendit. Noorung nuk mundi t’i ndiqte dhe, duke mos kuptuar arsyen e zhdukjes së tyre, i priste ditë pas dite në atë ishull plot me shkëmbinj të thepisur nga valët e detit shpesh të pamëshirshme. Me shpresën e kthimit të tyre.

    Ditët nuk ishin të lehta: Noorung iu desh të përballonte sulmet e qenve të tjerë, të duronte kushtet e këqia të motit, të durojë urinë dhe etjen. Por dashuria e tij për ata dy pleq, për shokët e tij të jetës, ishte më e fortë se çdo vështirësi. Dëshira për t’i parë përsëri, që të mund të kalonin përsëri ditë të bukura së bashku, ishte shumë më e madhe.

    Prania e atij qeni nuk kaloi pa u vënë re dhe disa banorë të zonës thirrën vullnetarë nga një strehë lokale që u përpoqën ta kapnin. një detyrë jo e lehtë duke pasur parasysh vullnetin e qenit për të qëndruar në atë vend dhe atyre iu desh të përdornin qetësues që të mund ta merrnin atë pa e dëmtuar qenin gjatë arratisjeve të tij.

    Për fat të mirë, shëndeti i tij rezultoi i mirë, thanë veterinerët dhe brenda pak ditësh Noorung gjeti një shtëpi të re: një familje, e cila e njihte çiftin e moshuar, vendosi t’i jepte një jetë të dytë qenit besnik dhe të dashur.

  • Nga vijnë emrat e grupeve më të famshëm të historisë së muzikës?

    Nga vijnë emrat e grupeve më të famshëm të historisë së muzikës?

    Origjina kurioze e emrave të bandave më të famshme të muzikës rock & pop në histori (dhe për momentin)

    THE BEATLES

    Ka shpjegime të ndryshme: disa thonë se rrjedh nga një diskutim për emrin e grupit të Buddy Holly, The Crickets, i cili çoi në përzgjedhjen e “beetles” (brumbuj); disa thonë se buron nga emri i një gangband, Beetles, në filmin The Savage. Ideja e “a”-së ishte nga John Lennonit: “Le ta shkruajmë Beatles. Në fund të fundit, ne jemi një grup beat”.

    DURAN DURAN

    Në agimet tij, grupi legjendar anglez i Simon Le Bon luante shpesh në Barbarella, Birmingham, vendlindja e tyre. Dhe e morën emrin nga “zuzari” i filmit fantastiko shkencor me të njëjtin emër i cili quhej Dr. Durand Durand.

    THE DOORS

    Emri u zgjodh nga këngëtari Jim Morrison i cili e mori atë nga libri i Aldous Huxley, The Doors of perception, Dyert e perceptimit, ku është një frazë e poetit anglez William Blake: “Nëse dyert e perceptimit do të ishin të hapura”.

    ABBA

    Një akronim i formuar nga inicialet e gërmave të para të emrave të të katër anëtarëve të grupit: Agnetha Fältskog, Björn Ulvaeus, Benny Anderson dhe Anni-Frid (Frida) Lyngstad

    AC / DC

    Në fund të vitit 1973 dy vëllezërit Angus dhe Malcolm Young vendosën formonin një grup dhe emri u zgjodh nga motra e tyre e cila ishte duke lexuar shkrimin pjesën AC / DC (Alternate Current/Direct Current), domethënë rrymë alternative / rrymë e vazhdueshme në një makinë elektrike qepëse. Tre vëllezërit e gjetën adapt për të shprehur elektricitetin dhe dinamizmin e grupit.

    DEPECHE MODE

    Në një bar, mes një grumbulli revistash, anëtarët e bandës britanik panë një gazetë mode franceze, “Mode depeche”, fjalë për fjalë “gazeta e modës”. Kopertina ishte kthyer mbrapsht dhe tingulli Depeche Mode i pëlqeu grupit.

    FOO FIGHTERS

    Ishte termi i përdorur në Luftën e Dytë Botërore për të treguar topa të çuditshëm të zjarrtë që dalloheshin ndonjëherë nga pilotët.

    GREEN DAY

    Në slangun amerikan 8 – GREEN DAY është dita e kaluar duke bërë kallamishte. Por sipas të tjerëve origjina e emrit i ka rrënjët në një episod: kur të tre miqtë lanë shkollën për t’u bërë muzikantë, drejtori i shkollës iu tha: “It’ll be a green day in hell before you make anything of yourselves” që do të thotë pak a shumë: ditën kur ferri të jetë jeshil ju do të bëni diçka në jetë.

    GUNS ‘N’ ROSES

    Para se të formonte Guns ‘n’ Roses, Axl Rose (këngëtari) ishte pjesë e Hollywood Roses ndërsa Slash (kitaristi) luante me L.A. Guns. Kur u bënë miq dhe vendosën të krijojnë një grup së bashku, ata bashkuan emrat e grupeve të tyre të mëparshëm.

    KISS

    Zgjedhja e emrit, sipas Paul Stanley (kitarist), bie tek kiss (“puthje”) sepse dukej e rrezikshme (puthje me vdekjen) dhe seksi njëkohësisht. Por, ky nuk është versioni i vërtetë, dhe këtë e konfirmojnë anëtarët e bandës, sipas të cilëve KISS ishte akronimi për “Kids In Service of Satan” (fëmijët në shërbim të Satanit) ose “Keep It Simple Stupid” (bëje të thjeshtë, budalla).

    OASIS

    Emri vjen nga lagja e Mançesterit ku grupi u rrit dhe ku emrin Oasis e kishte një kompani taksish, një zinxhir dyqanesh veshjesh për gra, një restorant indian dhe mbi të gjitha një klub ku Beatles patën luajtur në fillim të karrierës.

    PEARL JAM

    Gjyshja e Eddie Vedder (këngëtar i grupit) quhej Pearl dhe gatuante një marmelatë (në anglisht jam) me peyote dhe pjestarët e grupit u vetquajtën quajtën pikërisht Pearl Jam (marmalata e Pearl).

    QUEEN

    Emri u vendos nga Freddie Mercury, që asokohe mbante emrin Farrokh Bulsara me nofkën “Freddie”. “Queen është një emër i shkurtër, i thjeshtë dhe i lehtë për t’u kujtuar që gjithashtu shpreh atë që duam të jemi, madhështorë dhe gjeni. Në glam është pjesë e jona dhe ne duam të jemi dandy” shpjegon Freddy Mercury në një intervistë të publikuar nga Michele Primi, Max Felsani, Mauro Saita në librin “Queen”. Freddie Mercury dizenjoi edhe logon e grupit.

    RAMONES

    Paul McCartney guxonte të quhej Paul Ramone. Ramones zgjodhën këtë emër dhe vendosën të përdornin Ramone si mbiemrin e secilit anëtar të grupit.

    THE ROLLING STONES

    Intuita i erdhi Brian Jones, njërit prej themeluesve, i cili vdiq në vitin 1969. Në telefon me pronarin e një restoranti u pyet: “Cili është emri juaj?”. Në atë moment, në duar kishte albumin The best of Muddy Waters, dhe emri i parë që i ra në sy ishte Rollin ‘Stone. I ra pikës!

    PINK FLOYD

    Emri i parë ishte The Tea, por kur zbuluan se një grup tjetër kishte të njëjtin emër, Syd Barrett (njëri nga themeluesit) propozoi The Pink Floyd Sound, i frymëzuar nga dy bluesmen: Pink Anderson dhe Floyd Council.

    U2

    Origjina e emrit të bandës irlandeze është e diskutueshme dhe ka interpretime të ndryshme. Sipas hipotezës më të njohur, emri është frymëzuar nga avioni spiun amerikan U2. Hipoteza më misterioze është emri që do të thotë “You Two” (edhe ti) për të theksuar rolin e publikut në eksperiencën muzikore të grupit ose “You Two” (ju të dy). Një hipotezë tjetër: do të ishte emri i një moduli për regjistrimin në listat e vendeve të punës në Irlandë ose sigla e linjës 2 të metros së Berlinit, e cila në atë kohë bashkonte lindjen (komuniste) me zonën perëndimore.

    Emri i parë i U2 ishte “Feedback” dhe duket se grupi, i pavendosur nëse do ta mbante të vjetrin apo të përqafonte të riub, ia la zgjedhjen publikut pikërisht gjatë një koncerti të tyre… me dorën lart.

    THE WHO

    Anëtarët e grupit, me pak probleme nga veshët përkundër moshës së re, pas çdo emri të propozuar përsërisnin “kush?” (domethënë “the who?”), derisa dikush sugjeroi të përdornin pikërisht “The Who” si emër. / Përgatiti Dardan MITROVICA

  • Ernest Hemingway, karantina me gruan dhe dashnoren

    Ernest Hemingway, karantina me gruan dhe dashnoren

    Kishte djalin e sëmurë: të gjithë mbijetuan, përveç martesës

    Edi DELIU – Disa prej jush me siguri po durojnë bashkëjetesa të pakëndshme dhe të lodhshme, duke qenë të detyruar të qëndrojnë të mbyllur në shtëpi për të limituar infeksionin nga koronavirusi. Për t’ju ngushëlluar, mund të lexoni kur shkrimtari Ernest Hemingway u gjend në karantinë me djalin e tij të sëmurë, gruan e tij me të cilën ishte në krizë dhe me dashnoren. Mund ta ngushëlloheni edhe më shumë kur të mësoni se, vite më vonë, ai e përshkruan atë mjedis si “një vend të shkëlqyeshëm për të shkruar”, dhe ishte pikërisht në atë periudhë kur ai korrigjoi dhe përfundoi veprën ‘Fiesta’ (The Sun Also Rises).

    Historia tregohet në faqen e internetit Town and Country nga Lesley Blume, shkrimtare dhe gazetare, autore e librit Everybody Behaves Badly, në të cilin tregon historinë e ideimit dhe publikimit të Fiesta. Ah, nëse këto ditë keni hasur në një letër qesharake, të shkruar për Hemingway nga shkrimtari dhe miku i tij Francis Scott Fitzgerald, në të cilën tregonte se si përballej me izolimin për shkak të gripit spanjoll në vitin 1920, dijeni që ajo është kaluar nëpër mediat sociale si autentike por në fakt është një parodi e shkrimtarit Nick Farriella të botuar në faqen letrare McSweeney’s.

    Në verën e vitit 1926 Hemingway, 27 vjeç, ishte i martuar me të parën nga katër gratë e tij, Hadley Richardson, me të cilën kishte një djalë tre vjeç, John Hadley Nicanor, me nofkën Bumby. Richardson kishte tetë vjet më shumë se ai dhe vinte nga një familje e shquar e St. Louis, në Misuri: babai i saj ishte vetëvrarë pas një krize financiare ndërsa e ëma kishte kaluar pjesën tjetër të kohës duke e mbrojtur, duke e gjykuar shumë të brishtë për çdo gjë. Ajo e kaloi jetën duke u kujdesur për nënën e saj deri sa vdiq; disa muaj më vonë ajo shkoi për të takuar një mikeshë në Çikago e cila e prezantoi me Hemingwayn. Ai u magjeps pas saj dhe pas një viti që i vinte rrotur, në 1921, u martuan.

    Richardson kishte një trashëgimi të vogël dhe pas dasmës të dy u shpërngulën në Paris, ku Hemingway shpresonte të fillonte një karrierë të shkëlqyeshme të shkrimit. Këtu u njohën dhe frekuentuan shumë artistë dhe shkrimtarë të tjerë të mërguar, si James Joyce, Ezra Pound, Gertrude Stein, Fitzgerald dhe gruajan e tij Zelda dhe të gjithë ambientin e librarisë Shakespeare & Co. Hemingway po merrej me dorëshkrimin e ‘Fiesta’-s dhe kishte harxhuar një pjesë të mirë të pasurisë së Hadley, kishte zënë gjithashtu edhe një të dashur, Pauline Pfeiffer, një gazetare Vogue.

    “Hadley ishte një vajzë me burime modeste, Pauline ishte trashëgimtare; Hadley ishte një amvise dhe tip i butë, Pauline ishte një gazetare e rafinuar e Vogue me personalitet të fortë”, shkruan Blume. Richardson e zbuloi tradhtinë në pranverë dhe i kërkoi llogari Heminguejt për atë gjë, i cili u tërbua me të duke i thënë se nuk do të kishte qenë fare problem nëse ajo nuk do ta bënte këtë gjë të merrej vesh prej të gjithëve. Vendosën të vazhdojnë më tej por Hemingway nuk kishte ndërmend të hiqte dorë nga dashnorja, e cila u bë një figurë gjithnjë e më e pranishme.

    Në fillim të majit Hemingway shkoi në Madrid për të parë garat me dema dhe Richardson u nis nga Parisi për në Cap d’Antibes, në jug të Francës, mysafire e Sara dhe Gerald Murphy, dy amerikanë të pasur që i jepnin frymëmarrje jetës kulturore të Rivierës Franceze duke pritur dhe financuar shkrimtarë dhe artistë të tillë si Fitzgeralds, Pablo Picasso, John Dos Passos, Jean Cocteau dhe shumë të tjerë. Bumby kishte prej disa ditësh ethe dhe një kollë të keqe dhe prindërit ishin të bindur se pak ajër i shëndetshëm nga jugu i Francës do t’i bënte mirë.

    Në fakt, kolla u përkeqësua dhe Murphy-t, që kishin tre fëmijë, të merakosur thirrën mjekun e tyre: ai zbuloi se Bumby kishte kollën e mirë, një sëmundje bakteriale shumë ngjitëse që shkakton një kollë shumë të fortë, deri në të vjella dhe vështirësi në frymëmarrje. Me urdhër të mjekut, Richardson dhe Bumby duhej të largoheshin nga ajo shtëpi e të karantinoheshin dhe Fitzgeralds-ët, që ishin në Cap d’Antibes, u ofruan atyre një shtëpi të cilën ata e kishin marrë me qira aty pranë. Gerald Murphy i çoi lajm Hemingway-t për ta qetësuar ndërsa Richardson i ankohej nëpërmjet një letre se ata dhe Fitzgeralds “mbajnë një distancë të madhe nga ne”, por se dërgonin gjithnjë furnizime për t’i ndihmuar ata.

    Dadoja e Bumby-t u nis nga Parisi dhe disa ditë më pas mbërriti edhe një shpqëri tjetër e papritur: E dashura e Hemingway, që e kishte pasur kollën e mirë që fëmijë dhe për këtë arsye ishte imune. Në një letër Richardson i shkruante Hemingway se ajo vetë e kishte ftuar Pfeiffer “të qëndronte nëse ajo dëshironte”, dhe se do të ishte “një histori e mrekullueshme për të gjithë nëse ti, unë dhe Fife do ta kalojmë verën së bashku në Riviera”. Heminguej u detyrua ta linte Madridin dhe më 27 maj i shkruajti se do ta arrinte sa më shpejt që të ishte e mundur.

    Kështu Hemingway u gjend në një shtëpi me dy shtretër së bashku me gruan, djalin e sëmurë, dashnoren dhe dadon, të shoqëruar nga vizitat mbrëmjeve të Murphys-ëve dhe të Fitzgeralds-ëve. Në kohën e aperitivit ata mbërritën me makinat e tyre, sistemoheshin në buzë të kopshtit dhe pinin diçka së bashku, ndërsa Hemingway dhe pjesa tjetër e familjes me të bënin të njëjtën gjë nga veranda. Mbrëmja përfundonte duke i ngulitur kokat e shisheve të konsumuara me kokë poshtë nëpër vrimat e gardhit: në fund të karantinës, gardhi ishte bërë njësh mes shishesh dhe bimësh.

    Pas disa javësh Bumby u shërua dhe të gjithë u transferuan në një hotel. Vogëlushi dhe dado u dërguan në një shtëpi të vogël, ku t’i jepte fund kovaleshencës ndërsa Hemingway, gruaja dhe dashnorja e tij vazhduan të jetonin së bashku: Blume shkruan se «Pfeiffer futej në shtrat me to për të drekuar së bashku. Disa kohë më vonë Hadley kujton që kishte këmbëngulur t’u jepte një mësim zhytjeje në që gati e kishte vrarë atë”.

    Pas kthimit në Paris, Hemingway dhe Richardson u ndanë dhe në vjeshtë ajo i kërkoi divorcin. Në tetor, u publikua në Shtetet e Bashkuara ‘The Sun Also Rises’ (një vit më pas u botua në Mbretërinë e Bashkuar me titullin Fiesta) me përkushtimin për të birin dhe gruan e tij. Hemingway i ofroi Richardsonit të drejtat e autorit të librit. Ata u divorcuan në janar 1927 dhe në maj Hemingway u martua me Pfeiffer; në vitin 1937 ai filloi një histori me gazetaren Martha Gellhorn, me të cilën u martua në Dhjetor 1940, një muaj pasi u nda edhe nga Pfeiffer.

  • Vendet e miteve dhe legjendave, nga Lochness në Trojë. Fotot >>>

    Vendet e miteve dhe legjendave, nga Lochness në Trojë. Fotot >>>

    Nessie ose përbindëshi i Lochness është parë pikërisht këto ditë. Legjenda e krijesës detare që thuhet se jeton në një liqen në Skoci i ka rrënjët që në vitin 565, kur një murg irlandez foli për të për herë të parë. Mit ose realitet, fakti është se çdo vit mijëra turistë vizitojnë këtë zonë të Highland skoceze në jug-perëndim të Inverness, një qytet i njohur turistik.

    Janë me mijëra ata persona që çdo vit shkojnë në kërkim të El Dorados. I fshehur në pyllin amazonik të Kolumbisë, qyteti mitik i ndwrtuar me ar dhe gurë të çmuar kërkohet që nga kohrat e ekspeditave të para në Botën e Re, pasi u eksploruan vendet e tëra, nga Peruja në Venezuelë. Deri më tani askush nuk ka arritur të gjejë qytetin mitik.

    Sipas legjendës, duhet të jetë një ishull i zhytur në brigjet e Bretagna, në Francën veriore, i ndërtuar nga mbreti i Cornwall, Gradlon, për të bijën Dahut e cila, për shkak të një lidhje të trishtë dashurie, u shndërrua në një sirenë. Nga kohërat e kohëve, me këngën e saj të ëmbël dhe obsesive, ajo arrin të magjepsë marinarët që lundrojnë atyre anëve.

    Në budizmin tibetian është një vend mitik që, sipas Kalachakra Tantra, ka qenë diku në Indi apo nën vargmalet Himalaje. Kjo e fundit duket se është hipoteza më e mbështetur, edhe pse eksploruesit e parë po e kërkonin në Tibet, aq sa James Hilton e ka ambientuar pikërisht këtu romanin e tij Lost Horizon dhe qytetin legjendar të Shangri-la. Në Shambhala mund të shkojnë vetëm ata që kanë karma e duhur. Deri më sot askush nuk e ka gjetur atë, por në kufirin midis Kinës dhe Tibetit është qyteti Zhongdian i cili në vitin 2001 u riemërua Shangri-la. Që atëherë është bërë një vend i rëndësishëm pelegrinazhi.

    Sunduesi mitologjik shtrihet në ishullin e magjepsur të Avalon, duke luftuar kundër kalorësve, kryqtarëve dhe magjistarëve të tmerrshëm dhe organizoi qindra tryeza të rrumbullakëta. Në cilësinë e të ‘parit dhe të vetmit mbret Britanisë’, legjenda kërkon që herët a vonë ai të kthehet nga jeta e përtejme duke përdorur shpatën mitike Excalibur nga njëra anë dhe Grailin e Shenjtë nga ana tjetër. Duket se aty ku një herë e një kohë shtrihej Avalon, sot është qyteti i Glastonbury i cili çdo vit tërheq qindra shpirtra të lirë që vijnë për të blerë kristale magjike dhe marrin pjesë në takime origjinale rreth kësaj teme.

    Në bregun perëndimor të Nilit, përtej qytetit të shkëlqyeshëm të Luxor, ndodhet shtëpia e fundit e faraonëve të Egjiptit që kanë mbretëruar midis viteve 1500 dhe 1000 para Krishtit. Piramida të mrekullueshme, dhomat e të cilave ende fshehin sekrete të pazbuluara. Dhe janë të shumtë ata që akoma ndjehen eksplorues të rinj me shpresë se do të gjejnë ndonjë thesar të paçmuar.

    Dashamirët e mitologjisë sigurisht që kanë një lloj familjariteti me emrat e Hektorit, Paridit dhe Helenës, si dhe me kalin e famshëm. Qyteti antik, i cili ishte skena e luftës së Trojës, u rizbulua në vitin 1871 nga një arkeolog gjerman dhe ndodhet në rrethinat e qytetit të Truva, në veri-perëndim të Turqisë. Sot ai është një destinacion i rëndësishëm për turistët që duan të vizitojnë muret antike, tempujt dhe rrënojat.

  • Disqet më të urryer (padrejtësisht) të gjigandëve të muzikës

    Disqet më të urryer (padrejtësisht) të gjigandëve të muzikës

    Një nga revistat kryesore të muzikës britanike ka lançuar një provokim interesant dhe kurioz për lexuesit e saj, duke i bërë ata të reflektojnë për faktin se të gjithë artistët më të mëdhenj në karrierën e tyre kanë publikuar (të paktën) një album që fansat dhe kritikët e kanë snobuar apo hedhur poshtë masivisht. Por edhe mbi faktin se ndonjëherë ato janë disqe fshehurazi të dashur nga shumë, edhe pse nuk guxojmë ta rrëfejmë. Nga kombinimi i këtyre nxitjeve, lindi sfida e madhe: justifikimi publikisht i dashurisë për disa nga albumet më të urryer ndonjëherë, padrejtësisht. Shumë u përgjigjën dhe 20 lexues panë arsyet e tyre të botuara në revistën e rëndësishme, në një lloj “coming out” muzikor. Ne ju ofrojmë 5, që lidhen me artistë të cilët i kemi më shumë për zemër me motivime relative, kuriozë të dinë se çfarë mendoni edhe ju, lexuesit tanë…

    Jimi Hendrix – Band of Gypsys (1970)

    I frustuar nga suksesi dhe i zhgënjyer nga bota, Hendrix u pensionua me një disk live që në thelb ishte një epilog shumë i lehtë i një karriere kaq eksplozive. Por Band of Gypsys nuk është gjë tjetër veçse shpirti i Xhimit në disk: i nxehtë në groove (Who Knows), i ashpër dhe i politizuar (Machine Gun), ende në gjendje të tundë flamurin e tij të çmendur (Message of Love).

    Led Zeppelin – In Through the Out Door (1979)

    Me Jimmy Page dhe John Bonham në fazë vetë-shkatërruese dhe Robert Plant në zi për të birin, Led Zeppelin u bashkuan në një rrëmujë kolektive. Rezultati shock: një paketë e përdorshme retro, world e synth-prog – parafjala e Plant solist – një riff-show In the Evening, kulmi i një karriere Fool in the Rain. Është Abbey Road e Zeppelin.

    Queen – Hot Space (1982)

    Shiti miliona kopje, por vetë grupi dhe fansat e shpallën shpejt Hot Space një gafë. E kanë gabim: elektronikë oozing, funk sensuale dhe R&B në anën A (Body Language është çmenduri!) dhe mbushur me rock e balada në anën B, ky disk përfaqëson afirmimin e fundit të madh të Queen para hyrjes në vitet e butësie të tepruar komerciale.

    Neil Young – Trans (1982)

    Është një LP rock në ADN-në e tij të sintetizuar, por Trans shkon përtej çdo disku “standard” të Neil. Duke u përpjekur të lidhej me të birin të goditur nga një paralizë cerebrale, Young mblodhi disa nga meloditë e tij më të mëdha autentike (Computer Age) dhe tekstet më personale. Bërja e tyre pothuajse të pakuptueshme ishte thjesht pjesë e projektit.

    Lou Reed – Raven (2003)

    I likuiduar si vetëkënaqësia më e keqe e Reed, vepra rock dy-orësh e frymëzuar nga Edgar Allan Poe ishte në fakt projekti i tij më ambicioz, i mbushur me afirmime të pjekura, shkëlqyese e të mrekullueshëm. Bowie, Laurie, Hegarty dhe Hornette mes të ftuarve dhe tronditësja Fire Music (e regjistruar menjëherë pas 11 shtatorit) është gjëmimi primordial më i fortë i dekadës së parafundit.

  • Si ka mundësi që në regjimet autoritare shumë pak njerëz vdesin nga koronavirusi?

    Si ka mundësi që në regjimet autoritare shumë pak njerëz vdesin nga koronavirusi?

    E thjeshtë: I fshehin të dhënat. Kina, Rusia, Venezuela dhe disa vende të tjera kanë shumë pak vdekje të lidhja me Covid, ndryshe nga demokracitë evropiane, sepse modifikojnë të dhënat. Rasti i çuditshëm gjerman, ku vdes një i infektuar në 20…

    Çështjet janë dy: ose gjatë një pandemie, liria i bën keq shëndetit; ose Presidenti Brazilian Jair Bolsonaro, në përpjekjen për të fshehur realitetin e të vdekurve nga Covid në vendin e tij, ndjek vetëm një prirje të përhapur në mesin e dhjetëra qeverive autoritare, diktatoriale, populiste dhe koiberale në botë.

    Është e vështirë të shpjegohet ndryshe se pse incidenca më e lartë e vdekjeve nga koronavirusi është përqendruar sot në demokracitë liberale të planetit, ndërsa vendet e qeverisura nga regjime më të mbyllura dhe opakë duken më pak të prekura. Kanë kaluar tre muaj që kur Covid-19 u shpall pandemi nga Organizata Botërore e Shëndetit. Ndërkohë, ajo ka arritur në 216 vende, me më shumë se shtatë milion raste infeksioni dhe zyrtarisht me mbi 400 mijë vdekje. Alarmi ndërkombëtar është i lartë të paktën nga 20 shkurti, kur u bë e qartë në Lombardi se virusi po përhapet jashtë Kinës përmes kanaleve që nuk ishin kuptuar.

    Megjithatë, kjo vëmendje nuk ishte e mjaftueshme për t’iu përgjigjur një pyetjeje esenciale: sa prej të infektuarve humbin jetën? Tani për tani, shkalla e vdekshmërisë e regjistruar në botë është 5.7%, pra duket se vdes mesatarisht një person për çdo shtatëmbëdhjetë, infeksioni i të cilëve është konstatuar. Por në Belgjikë deri më tani ka vdekur një person në çdo gjashtë, në Itali dhe Britani një në shtatë; në Venezuelë, Arabi Saudite, Katar, Eritrea, Gabon apo Kazakistan më pak se një në çdo njëqind. Një shpjegim i mundshëm, në teori, është se sistemet shëndetësore në këtë grup të dytë të vendeve funksionojnë më mirë dhe shpëtojnë më shumë njerëz të sëmurë sesa ata që mbijetojnë në Evropë ose Shtetet e Bashkuara.

    Por një kërkim i shkurtër mbi vdekjet nga koronavirusi në më shumë se njëqind vende nxjerr në dritë një tjetër gjë: informacioni mbi Covid-19 i siguruar nga dhjetëra vende të qeverisura në sistemet autoritare është i pavërtetë. Qeveri pak ose aspak demokratike kanë tendencë të paraqesin një pamje substancialisht false të efekteve të epidemisë. Në grafik kemi krahasuar të dhënat e siguruara nga Universiteti Johns Hopkins mbi letalitetin nga Covid në 101 vende me vlerësimin e shkallës së tyre të lirisë. Letaliteti është përqindja e vdekjeve nga numri i përgjithshëm i atyre që janë infektuar zyrtarisht; “liria globale” vlerësohet çdo vit nga Freedom House, një qendër studimore me bazë në Uashington, dhe kuptohet si bashkësia e të drejtave politike dhe civile.

    Rezultati është që të gjithë vendet më autoritare kanë një pëqindje të vdekjeve nga Covid më të ulët se mesatarja botërore; asnjë prej vendeve më pak të lira nuk deklaron një vdekshmëri të ngjashme me atë të vendeve të lira më të prekura; dhe të gjitha vendet në të cilat vdekshmëria zyrtare është më e lartë (Belgjika, Britania e Madhe, Suedia, Italia) kanë rezultate të larta në shkallën e lirisë. Pra që liria qenka e keqe(!), ose shumë vende me pak ose aspak liri i fshehin të dhënat.

    Është e mundshme pra që vdekjet nga koronavirusi në botë sot të jenë shumë më tepër sesa ato të raportuara nëpër statistika. Dhe censura e të dhënave të vdekshmërisë mund të ishte vetëm maja e ajsbergut të një errësire më të gjerë në regjimet autoritare mbi përhapjen e infeksionit dhe kundërmasave që janë marrë. Implikimet për rihapjen e kufijve dhe tregtinë ndërkombëtare janë farë të afërta.

    Disa raste të represioni mbi informacionin janë të dukshme në vendet e Gjirit, të kataloguara shumë të ulëta për lirinë politike: Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe njohin një vdekshmëri prej vetëm 0.7%, Kuvajti prej 0.8%. Në Evropë në një nivel të ngjashëm ekziston vetëm Bjellorusia e diktatorit Alexander Lukashenko, president prej 26 vjetësh. Në Maghreb, godet ndryshimi midis Tunizisë, që tani konsiderohet nga Freedom House një sistem i lirë pas pranverës arabe të vitit 2011, dhe Marokut që konsiderohet shumë më i mbyllur. Sot Tunizia deklaron vdekshmërinë nga Covid gati dyfish krahasuar me Marokun.

    Nga ana tjetër, midis vendeve më të lira janë profilizuar dy grupe të ndryshme. Në të parin gjenden Gjermania, Danimarka, Finlanda ose Zvicrën, ku nga koronavirusi duket se vdes rreth një në njëzet njerëz. Ndërsa grupi i dytë është ai i vendeve që po vuajnë zyrtarisht nga vdekshmëria më e lartë në botë: Belgjika (16.2%), Franca (15.3%), Italia (14.4%), Britania e Madhe (14.2%) , Hollanda (12.7%), Suedia (10.8%). Është herët për të kuptuar se pse vdekjet në Itali, Francë apo Belgjikë janë tre herë më të larta se ato të vlerësuara në Gjermani, me të njëjtin numër infeksionesh. Sidoqoftë, është e mundur që në tre vendet e para bashkhen dy faktorë përcaktues: ato janë demokraci, ku virusit i është lejuar të hyjë edhe në shtëpitë për njerëzit e moshuar.

    Përgatiti Dardan MITROVICA

  • Romney, Bush dhe skrupujt religjozë të Trampit

    Romney, Bush dhe skrupujt religjozë të Trampit

    Garda e vjetër e Partisë Republikane Amerikane ka njoftuar se në nëntor do të votojë ekzaktësisht si në vitin 2016, domethënë kundër Donald Trump. Dhe në këtë mes faktori i përkatësisë fetare ka peshën e tij

    Nuk është e rastit që pikërisht tani, në mes të stuhisë së krijuar nga vrasja e George Floyd në Minneapolis, gardianët e vjetër të Partisë Republikane Amerikane njoftojnë se në nëntor do të votojnë ekzaktësisht si në vitin 2016, domethënë kundër Donald Trumpit. Nëse tensionet raciale nuk mund të bënin tjetër veçse ta shtynin në krahët e Bidenit, gjeneralin Colin Powell, gjithmonë një republikan i moderuar, është e rëndësishme të bëhej e ditur edhe orientimi elektoral i mormonit Mitt Romney dhe evangjelistit George W. Bush.

    Referenca ndaj përkatësisë fetare është një tjetër rastësi vetëm e dukshme. Romney ka qenë gjithmonë një eksponent i rrymës centrististe të Grand Old Party, në koherencë me përkatësonë e tij fetare. Ne nuk mund të themi të njëjtën gjë për Bushin, por ajo që erdhi pas tij (nga Tea Party tek qiramarrësi aktual i Shtëpisë së Bardhë) e bën të duket konservatorizmin e tij të dhembshur ideologjinë frymëzuese e Fabian Society. Marvin Olasky është rikthyer, për shkak të rrethanave, në George Bernard Shaw.

    E njejta gjë po ndodh me një pjesë – për të qenë të qartë: për momentin në pakicë – të evangjelistëve, radhët e të cilave rriten – ngadalë: për të qenë të qartë – numri i atyre që shoin me shqetësim të madh atë që po ndodh në vendin e tyre.

    Përkatësia fetare

    Pas vendimeve për të zvogëluar fuqitë dhe buxhetet për agjencitë e zbatimit të ligjit në disa qytete të SHBA-ve, nuk është vetëm dëshira për të kënaqur kërkesat e shesheve. Dhe edhe këtu faktori i përkatësisë fetare ka peshën e tij. Emblema e këtyre evangjelistëve që kanë filluar të kenë dyshime në aftësinë efektive të Trump për t’u përballur me situatën është pikërisht W. Bush. është e nevojshme për ta rikujtuar edhe një herë: ishte ai që e filloi Luftën e Irakut në 2003 në bazë të konsensusit të neokoneve, teokoneve, evangjelistëve dhe pentekostalëve.

    Nuk është penduar kurrë për këtë gjë, të paktën zyrtarisht. Kthesa që gjërat morën më vonë, megjithatë, nuk e kënaq atë, duke qenë në thelb edhe vetë ai një anëtar mainstream-it amerikane. Sarah Palin dhe The Donald nuk janë. Një ndryshim që ndërthuret edhe me përkatësitë e ndryshme të shumë kishave amerikane, dhe diferencimeve brenda tyre. W. Bush rilindi evangjelist, por ka lindur episkopal. Nuk mund të ndodhte ndryshe, pasi episkopalët ishin lënda jetësore fillestare e protestantizmit përtej oqeanit.

    Për të kuptuar më mirë, kushërinjtë e tyre më të afërt janë anglikanët e Anglisë. Historikisht, episkopalët kanë pasur ditë më të mira në Amerikë (duke qenë të parët, të famshmit, puritanë të Mayflower), por menjëherë morën një rol mbizotërues nëpër elita.

    Në dekadat e fundit, ashtu si edhe kushërinjtë e tyre britanikë, janë pozicionuar shumë haptazi në çështje teologjike, morale dhe madje edhe gjeopolitike. Është e kotë të thuhet së familja e presidentit më të votuar të të gjithë shekullit XX (e kemi fjalën këtu jo për Bushin e ri, por për babanë Bush) ishte integruar mjaft mirë në këtë kontekst. Madje, shumë e integruar. Djali plangprishës përfundoi tek evangjelistët vetëm sepse, duke respektuar rolin e tij, kishte ndryshuar paksa nga paraardhësi: ishte dhënë pak pas alkoolin si dhe në fund të fundit kishte gjetur një grua të bëshme dhe me karakter të fortë të quajtur Laura.

    Por, edhe plaku i kishte shkelur prej kohësh syrin versioneve më integraliste të protestantizmit kombëtar. Për të qenë më të saktë, që nga viti 1988: kur ai doli nga hija pothuajse atërore dhe për këtë arsye e rëndë e Ronald Reaganit dhe u përpoq të ngjitej në Shtëpinë e Bardhë. Kjo gjë rezultoi e suksesshme edhe sepse – si Reagani – ai ishte në gjendje bëhej i pranueshëm për shumicën e heshtur të shteteve të Midwest, ai që ishte një teksan i diplomuar në Yale. Por ishte dashurimi e një vere ose pak më shumë: midis besimtarëve të Praise the Lord në TBN ku vërejti shpejt se nën ato deklarime alla Testamenti të Vjetër kishte shumë pak të fshehura.

    Jo, nuk është se kishte pak për t’u fshehur: problemi është, pikërisht e kundërta. Gjithçka ishte aty, dhe gjithçka dilte në bindjen e saj të plotë. Vetëm se dilte siç mund të dilte nga qëndrimi i një bashkësie të pasur pas-anglikane të një familjeje të pasur, të mësuar, pse jo edhe me nënçmim, t’i thoshte gjëra pa ngritur zërin. Me pak fjalë, nuk ishte e drejtë dhe nuk jepte kënaqësi: mori formë një lloj indiferentizmi. Në 1992 Bush e kuptoi këtë në kurriz të tij.

    Më vonë, pikërisht kur i biri komanduar forcat e armatosura amerikane, ngjarje të tjera ndërhynë për të thelluar shkëputjen midis episkopalëve dhe evangjelistëve, siç ishte emërimi i një peshkopi të vetdeklaruar homoseksual prej të parëve, me pasojë përçarjen brenda Komunitetit Anglikan të Amerikës së Veriut.

    Kundërgoditja e këtyre tensioneve forcoi episkopalët më tradicionalistë, duke i afruar ato me segmente të botës fetare amerikane që deri vonë dukeshin shumë larg, dhe personazhe si Bushi i ri tani mund të gjenden duke qëndruar qetësisht në një bashkësi duke përfaqësuar anën tjetër.

    Kush e vlerëson Donald Trumpin

    Nuk mund të thuhet e njëjta gjë për Trump, i konsideruar nga shumica e botës episkopale shumë afër pozicioneve ekstremiste, për çështje etike, dhe jo vetëm. Kjo ndryshon shumë gjëra, veçanërisht duke marrë parasysh që dashuri të caktuara, pas katër vjetësh, mund të zbehen, e pse jo, edhe të zhduken plotësisht. Për shembull, evangjelistët që sot thonë se nuk e duan Trump janë tashmë një e treta e totalit. Pak, por këmbana bie për ata që duan të dëgjojnë, për ndërhyrë menjëherë.

    Ndërsa ata që rreshtohen në krah të Presidentit aktual janë katolikët ekstremistë. Edhe dje, websiti Life Site me mjaft pathos publikoi një letër të dërguar direkt qiramarrësit të Shtëpisë së Bardhë nga Monsignor Carlo Maria Viganò, e cila sigurisht nuk mund të llogaritet në mesin e fansave të Papa Bergoglios.

    “Lutja ime i drejtohet vazhdimisht kombit të dashur amerikan”, shkruan Viganò, “në të ardhmen do të zbulohet se trazirat e këtyre ditëve janë provokuar nga ata që, duke parë se si koronavirusi në mënyrë të pashmangshme po zhduket dhe bashkë me të edhe alarmi shoqëror, e gjetën veten në nevojën për të provokuar tensione sociale, duke e ditur që këto do të pasoheshin nga një represion që, edhe pse i ligjshëm, është i dënueshëm si një agresion i pajustifikuar kundër popullsisë civile”.

    Muzikë për veshët e çdo mohuesi të apasionuar pas delikatesave të Realitetit Alternativ. Por sa keq që jo të gjithë katolikët e Amerikës e mendojnë në këtë mënyrë. Në fund të fundit, nuk e mendojnë kështu as edhe të gjithë episkopalët, të cilëve tani po u shkel syrin një evangjelist me fytyrë njerëzore, shumë njerëzore.

    Prandaj tani është e qartë se pse para pak ditësh Trump, duke sfiduar protestuesit, shkoi për të vizituar një kishë katolike, por së pari shkuan në një kishë episkopale. Në të dy rastet, hierarkitë përkatëse nuk e kanë mirëpritur aspak. Por, shpresa e Presidentit, megjithatë, nuk është aq shumë për të fituar besimtarët e tyre, sesa të bllokuar George W. Bush-ët e rinj.

    Përgatiti Dardan MITROVICA

  • Çfarë po na fshehin kinezët?

    Çfarë po na fshehin kinezët?

    Të dhënat nga satelitët kanë regjistruar një trafik anormal nëpër spitalet e Wuhan që në fund të vjeshtës dhe fillimit të dimrit të shkuar. Në të njejtën periudhë në zonën nga ku shpërtheu koronavirusi ka patur një shtim të jashtzakonshëm të kërkimeve në internet përmbi sinptomat e Covid. Nuk e thotë ndonjë komplotist në 4chan por shkencëtari i Harvardit John Brownstein…

    Çfarë na ka fshehur Kina? Është një pyetje që e bën tërë bota që nga janari, dhe sa më shumë kohë kalon aq më shumë përgjigja duket se do të jetë: shumë, tepër, gjithçka. Për shembull, disa studiuesi të universitetit të Harvard kanë analizuar të dhënat satelitore dhe kanë zbuluar një trafik anormal në afërsi të spitaleve të Wuhan. Kur? Në fund të verës së kaluar!

    Në atë kohë, sipas studimit të drejtuar nga doktor John Brownstein, nga ajo zonë pati një shtim të jashtzakonshëm të kërkimeve në internet përmbi simptomat tipike të Coronavirusit, të tilla si kollitja, vështirësia në frymëmarrje, etj.

    Mëkat që Xi Jinping nuk e njoftoi OBSH-në për Ghebreyesus deri më 31 dhjetor. Sipas Brownstein rrethinat shëndetësore në qytetin ku filloi gjithçka parkingjet e makinave ishin të tekmbushur në gjatë përiudhës shtator / tetor. Për të dhënë një shembull: më 10 tetor 2019 në Spitalin Tianyou ishin 285 makina të parkuara, 67% më shumë se 171 makinat që numëroheshin në të njëjtën ditë të një viti më parë. Por nëpër spitale të tjera rritja pati shkuar deri në 90%. “Është e qartë se parkingjet mbushen kur spitali është plot, dhe është plot sepse diçka po ndodh në komunitet, si një infeksion që përhapet”.

  • Tragic Instict

    Tragic Instict

    Thuajini ‘Lamtumirë’ skenave të seksit të xhiruara nga aktorët: Hollywood po përgatitet t’ia rinisë më 12 qershor, por preçizon se “momentet e kontakteve të afërta duhen rishkruar, hidhen tek apo të zgjidhen nga CGI”, që do të thotë se praktikisht skenat e nxehta do të riprodhohen në kompjuter. Ku do të përfundojnë të shkretët “Intimacy Coordinator-ët” që do të duhej të udhëzonin yjet nëpër skenat nudo? Epo, shyqyr që ekziston youpo… upss

    Emergjenca Coronavirus ka ndryshuar zakonet tona të përditshme, duke revolucionarizuar mënyrën se si lidhemi me të tjerët. Pandemia detyroi gjithashtu edhe kinemanë që të ndalet.

    Hollywood, industria e filmit, par excellence, megjithatë, është gati të rifillojë sëriaht pasi guvernatori i Kalifornisë hapi dritën jeshile për të filluar nga 12 qershori. Rinisi po, por me rregulla të reja, të shkruara në një file prej 22 faqesh nga shoqata e editorëve kinematografikë.

    Coronavirus, ja rregullat e reja për t’iu rikthyer xhirimeve

    Dokumenti thotë se “momentet kontakteve të afërta” duhet të “rishkruhen, braktisen ose zgjidhen nga CGI”. Vetëm përmes kësaj teknologjie, të përdorur nga web serverët në internet për të ndërhyrë me aplikacione të jashtme që gjenerojnë përmbajtje dinamike, do të riprodhohen skenat e seksit.

    I gjithë stafi në backstage duhet të mbajë maska, ndërsa programet TV do të vazhdojnë të transmetohen pa një audiencë të drejtpërdrejtë. Dhe yjeve, duke përfshirë emra të shquar, do t’ju jepen mësime zyrtare se si të lajnë duart në mënyrë korrekte me qëllim që të respektojnë legjislacionin e ri. Ndër të tjera dispozitat e reja përfshijnë edhe audicionet pas pleksiglasit dhe mjekët që duhet të jenë të pranishëm në çdo ngjarje.

  • “Meghan Markle dhe Harry? Shpresoj vetëm që të jenë të lumtur”, rrëfen Sophie e Wessex

    “Meghan Markle dhe Harry? Shpresoj vetëm që të jenë të lumtur”, rrëfen Sophie e Wessex

    Gruaja e Princit Edward, djali më i vogël i Mbretëreshës Elizabeth, komentoi për herë të parë për “lamtumirën” e Harry dhe Meghan me familjen mbretërore: “Ne përpiqemi të ndihmojmë çdo anëtar të ri të familjes”. Në fund të fundit, ajo dhe Meghan kanë pasur një marrëdhënie të veçantë

    Laura DANI – Jo vetëm kritika, por edhe empati. Familja mbretërore, në tërësinë e saj, i tregoi Meghan Markle një larmi të madhe ndjenjash, deklarimi më e mira e të cilave ndodhi mbase në martesë, e cila i interesoi më pak se çdo gjë shtypit britanik. Princi Edward dhe gruaja e tij Sophie, Kontesha e Wessex, i kanë dhënë aktores pritjen më të mirë të mundshme. “Mbaj mend që m’u desh të kaloja pesë vjet para se të mund të adaptohesha”, ka thënë gruaja e Princit për Sunday Times, duke sqaruar se tek Meghan Markle ajo kishte parë veten e saj.

    Të dy vijnë nga një familje e klasës së mesme, që nuk ka asnjë lidhje me formalizmin e etikës mbretërore. “I kam kaluar gjashtë muajt e parë të fejesës time në Buckingham Palace. Dhe në atë momente nuk e di kurrë se si mund të shkojë”, ka shpjeguar Sophie, duke zbuluar ekzistencën e një bashkëpunimi të çuditshëm me gruan e Princit Harry. “Unë thjesht shpresoj që ata të jenë të lumtur. Ne përpiqemi të ndihmojmë çdo anëtar të ri të familjes”, ka thënë sërisht kontesha, duke shtuar se si u miqësia me Markle u forcua gjatë ditëve të Frogmore Cottage. Shtëpia e zgjedhur nga Sussex-ët është gjendet vetëm dhjetë milje larg Bagshot Park, vendbanimi i Wessex-ëve. Gjë që e ka shtyrë Mbretëreshën të shtynte nuset drejt njëra-tjetrët.

    Sipas ekspertes së çështjeve mbretërore, Katie Nicholl, Kontesha e Wessex ka qenë përzgjedhur nga Elizabeth II për t’i ‘ndenjur në kokë’ Meghan Markle. Madhëria e Saj i ka kërkuar nuses që të merrte gruan e Harry-it nën kujdesin e saj. “Ka të njëjtën mënyrë jetese të qetë që Meghan dhe Harry do të donin për ta dhe Archie”, shpjegoi Nicholl, duke motivuar kështu zgjedhjen e Elizabeth II.