Në çdo histori të madhe muzikore ka një moment të vogël, pothuajse të padukshëm, që ndez shkëndijën. Për John Lennon, ai moment mund të ketë qenë një mbrëmje e zakonshme në Menlove Avenue, kur adoleshenti me sy të trazuar shtrihej në shtrat dhe dëgjonte heronjtë e tij të rock’n’roll-it. Në ato çaste, muzika nuk ishte thjesht argëtim — ishte një dritare drejt një bote tjetër, një botë ku ai mund të ishte dikush tjetër, dikush më i lirë, më i guximshëm, më i zëshëm.
Djaloshi që ëndërronte me kitarrë ndër duar
Lennon nuk kishte studiuar teori muzikore, nuk dinte të lexonte partitura dhe nuk ndiqte rregulla akademike. Por ai kishte diçka më të fortë: një instinkt të papërmbajtshëm për të shprehur veten. Dhe kitarra ishte mjeti i tij i parë, i vetmi dhe i përhershmi. Në një kohë kur shumë e shihnin si djalosh problematik, ai e gjente veten në tingujt e Chuck Berry, Elvis Presley dhe të gjithë atyre që e kishin kthyer rock’n’roll-in në një gjuhë universale. Në atë dhomë të vogël, Lennon filloi të ndërtonte ëndrrën që më vonë do të ndryshonte historinë e muzikës.
Go, Johnny, go! Fillimet e një lidhjeje të përjetshme
Kitarra e parë e Lennon-it nuk ishte një instrument i shtrenjtë. Ishte një Gallotone e thjeshtë, një copë druri që sot do të dukej e zakonshme, por që atëherë mbante brenda saj gjithë botën e një adoleshenti. Thuhet se ia dhuroi e ëma, Julia — një figurë e dashur dhe e dhimbshme në jetën e tij, e cila u nda nga jeta shumë herët. Pikërisht kjo kitarre, me gjithë thjeshtësinë e saj, u bë simboli i fillimit. Ajo ishte dëshmia e parë se John nuk ishte thjesht një djalë i zakonshëm: ai kishte një zë, një ritëm, një mënyrë të vetën për të parë botën.
Në vitet që pasuan, Lennon nuk u nda kurrë nga kitarra. Ajo ishte gjithmonë aty — në provat e para me The Quarrymen, në koncertet e para të vogla, në udhëtimet e gjata drejt një të ardhmeje të pasigurt. Dhe sa më shumë që ai rritej, aq më shumë instrumentet e tij filluan të marrin formën e një koleksioni të vërtetë emocional.
Lennon dhe kitarret e tij: një jetë e ndërtuar mbi tinguj
Gibson J-160E: kitarra që u bë pjesë e historisë
Në verën e vitit 1962, Lennon dhe Harrison blenë dy Gibson J-160E identike. Ishte një zgjedhje e rëndësishme, sepse ky model do të shoqëronte Beatles në shumë nga momentet e tyre më të rëndësishme. Kitarra e Lennon-it u përdor në studio dhe në skenë, në regjistrime të panumërta, në këngë që sot janë pjesë e pandashme e kulturës botërore. Edhe pasi e para iu vodh, ai bleu një tjetër identike — një tregues i lidhjes së tij të fortë me këtë instrument.
Tingulli i saj, shpesh i vendosur në sfond, ishte një shtyllë e padukshme e shumë prej këngëve të Beatles. Nuk ishte gjithmonë në qendër, por ishte gjithmonë aty, duke mbajtur ritmin, duke krijuar atmosferën, duke i dhënë ngjyrë çdo note.
Rickenbacker: dashuria që lindi në Amburgo
Në vitin 1960, gjatë periudhës së Beatles në Amburgo, Lennon pa për herë të parë një Rickenbacker në duart e Toots Thielemans. Ishte dashuri me shikim të parë. Ai bleu një model 325, të cilin e modifikoi vazhdimisht: ndryshoi pjesë, e rivendosi, e rivendosi sërish, e lyeu, e rilyeu. Ishte një instrument që e pasqyronte karakterin e tij — i papërmbajtshëm, i papërfunduar, gjithmonë në evolucion.
Rickenbacker u bë pjesë e identitetit të Beatles. Tingulli i saj i veçantë, i mprehtë dhe i pastër, u lidh ngushtë me imazhin e grupit në vitet e para. Dhe Lennon, me stilin e tij të veçantë të të luajturit, e ktheu këtë kitarre në një ikonë.
Epiphone Casino: kitarra e skenave të paharrueshme
Në mesin e viteve ’60, Lennon u dashurua me një tjetër instrument: Epiphone Casino. Kjo kitarre elektrike me trup të zbrazët u bë shoqëruesja e tij në disa nga momentet më të rëndësishme të karrierës. Ajo ishte aty në albumet nga Revolver deri te Abbey Road. Ishte aty në koncertin e famshëm mbi çati. Ishte aty në Rock and Roll Circus të Rolling Stones.
Casino ishte një instrument i gjallë, i ndjeshëm, i aftë të prodhonte një gamë të gjerë tingujsh. Lennon e përdori për të eksploruar territore të reja muzikore, për të eksperimentuar, për të sfiduar veten dhe grupin.
Një zbulim i vonshëm: Framus Hootenanny rikthehet në skenë
Pas më shumë se pesë dekadash të humbur në një papafingo, një tjetër kitarre e Lennon-it u rikthye në dritë: Framus Hootenanny 12-string. Ajo ishte përdorur në regjistrimet e albumit Help! dhe kishte mbetur e harruar për vite të tëra. Në qershor të vitit 2024, u gjet, u verifikua dhe u shit në ankand për 2.857.000 dollarë — një shifër që tregon qartë se sa e çmuar është trashëgimia e Lennon-it.
Ironikisht, kjo histori i jep një kuptim të ri fjalëve të tezes Mimi, e cila dikur i kishte thënë: “Me kitarre nuk do fitosh kurrë bukën e gojës.” Vite më vonë, Lennon ia ktheu me humor, duke i dërguar një pllakë me këtë frazë të gdhendur.
Një jetë e shkruar me tela dhe tinguj
Historia e John Lennon nuk mund të kuptohet pa kitarret e tij. Ato nuk ishin thjesht instrumente — ishin shoqërues, bashkëpunëtorë, dëshmitarë të çdo hapi të tij artistik. Nga dhoma e vogël në Liverpool deri te skenat më të mëdha të botës, Lennon e ndërtoi identitetin e tij mbi tingullin e kitarres. Dhe çdo instrument që preku mbeti pjesë e historisë së muzikës moderne.
